Alymlar kofeiniň haýsy adamlara peýda getirýändigini aýtdylar

  • 11.11.2023 15:12
  • 25k+

Singapuryň Duke-NUS ýokary lukmançylyk mekdebiniň alymlary kofeiniň LRRK2 geniniň belli bir görnüşleri bolan adamlarda Parkinson keseliniň güýçlenmek howpuny peseldip biljekdigini anykladylar. Gözlegiň netijeleri The Lancet žurnalynda neşir edildi.

Gözlege 4488 adam gatnaşdy. Alymlar gatnaşyjylaryň saglyk ýagdaýy baradaky maglumatlary ýygnadylar we olaryň her biriniň keseliniň maşgala taryhyny öwrendiler. Mundan başga-da, meýletinçiler näçeräk kofe we çaý içýändiklerini aýtdylar.
Soňra gözlegçiler LRRK2 geniniň aýratyn görnüşleriniň bardygyny anyklamak üçin genotipirleme prosedurasy üçin gatnaşyjylardan gan nusgalaryny aldylar. LRRK2-däki mutasiýalar Parkinson keseliniň nesil yzarlaýjy görnüşiniň güýçlenmeginiň giňden ýaýran sebäbidir. Bu gözlegde bu geniň üç görnüşi aýratyn gyzyklanma döretdi – G2385R, R1628P we S1647T.
Aziýa üçin mahsus bolan bu genetik görnüşleri göteriji adamlarda Parkinson keseliniň güýçlenmek howpunyň bir ýarym-iki esse ýokarydygy anyklandy. Şeýle-de bolsa, kofein G2385R, R1628P we S1647T genlerini göterijilerde Parkinson keseliniň güýçlenmek howpuny ep-esli peseltdi.
Kofeiniň A2A adenozin reseptorlaryny bloklaýan bolmagy ähtimal. Adenozin reseptorlary adam organizminiň dürli organlarynda we dokumalarynda, şol sanda nerw we ýürek-damar ulgamlarynda giňden ýaýrandyr. Adenozin reseptorlarynyň sanynyň ýa-da işjeňliginiň üýtgemegi Parkinson keseli ýaly newrologiki keselleriň köpüsi bilen bile bolup geçýän çiş prosesleriniň ösmegine getirip biler. Bu reseptorlaryň G2385R, R1628P we S1647T göterijilerinde kofe bilen gowşadylmagy neýroçişleriň kiçelmegi bilen baglanyşyklydyr.


14.01.2026 11:06
1.6k+

Google derňewlerden soň gözleg ulgamyndan saglyk üçin howply EA jogaplaryny aýyrdy

Google kompaniýasy The Guardian tarapyndan barlanylandan soň, emeli aň tarapyndan döredilýän gysgaça jogaplaryň (AI Overviews) bir bölegini aýyrdy. Žurnalistler bu jogaplaryň lukmançylyk maglumatlarynda ýalňyşlyklary saklaýandygyny anyklady...

11.01.2026 12:28
2.9k+

Çuwaşiýaly hirurglar galkan şekilli mäziň çişini aýyrmagyň täze we howpsuz usulyny işläp düzdüler

I.N.Ulýanow adyndaky Çuwaş döwlet uniwersitetiniň (ÇDU) hünärmenleri galkan şekilli mäziň zyýansyz çişlerini (kista) aýyrmagyň kämilleşdirilen usulyny oýlap tapdylar we patentlediler. Bu täze usul operasiýa wagtynda ses nerwlerine we galkan şekilli mäziň ýanyndaky ownuk mäzlere zeper ýetme howpuny iň pes derejä düşürýär...

10.01.2026 18:29
1.3k+

ChatGPT-de saglyk baradaky soraglar üçin aýratyn bölüm peýda boldy

OpenAI kompaniýasy ChatGPT-de täze funksiýany – saglyk bilen baglanyşykly soraglar üçin ChatGPT Health ady bilen aýratyn bölümi hödürledi. Bu režimde ulanyjylar has şahsylaşdyrylan jogaplary almak üçin lukmançylyk ýazgylaryny we bedeniň ýagdaýyna gözegçilik ediji programmalary birikdirip bilýär...

10.01.2026 11:15
2.1k+

Her gün 40 mln adam ChatGPT-ä saglyk baradaky soraglar bilen ýüz tutýar

Her gün dünýäde 40 milliondan gowrak adam saglyk barada maglumat almak üçin ChatGPT-ni ulanýar. OpenAI-iň hasabatyna görä, çat-botda ähli habarlaryň 5%-den gowragy lukmançylyk temasy bilen baglanyşykly diýip, Axios neşiri habar berýär...