Döwlet Baýdagy, edil Döwlet Tugrasy we Senasy ýaly, garaşsyz döwlet gurmagyň nyşany hökmünde kabul edildi. Onuň hormatyna 2008-nji ýylda Aşgabatda çür başy erkana pasyrdaýan Döwlet Baýdakly dünýädäki iň beýik baýdak sütüni oturdyldy. Baýdagyň boýy 133 metr, ululygy 52,5x35 metr, agramy 420 kilogram. Baýdak meýdançasyny Hormat garawuly goraýar. Bu paýtagtyň Ginnesiň rekordlar kitabyna girizilen şäher gurluşyk we binagärlik pudagyndaky ilkinji özüne çekiji ýeridir. Bu barada CentralAsia.news-iň habarçysy gürrüň berdi.
Ak mermerli Aşgabadyň iň owadan künjekleriniň birinde oturdylan baýdak sütüni we Döwlet baýdagy şäheriň ähli ýerinden diýen ýaly görünýär.
Şeýle hem, Türkmenistanyň Döwlet Baýdagy Birleşen Milletler Guramasynyň Nýu-Ýorkdaky binasynyň, ýurdumyzyň daşary ýurtlardaky ähli diplomatik wekilhanalarynyň öňünde pasyrdaýar. Bu Türkmenistanyň dünýä jemgyýetçiliginiň doly hukukly subýektidigini görkezýär.
Onda şekillendirilen iki sany kesişýän zeýtun şahasy döwletimiziň parahatçylyk söýüjilikli ideýalara, bitaraplyk syýasatyna ygrarlydygyny alamatlandyrýar.
Haly gölleri, täze dogup gelýän Aý bilen bäş ýyldyz gadymy taryhyň nyşany, şeýle hem türkmen halkynyň taryhynda ösüşiň täze tapgyrynyň görkezijisidir.
Baýdagyň döreýşi
Täze döwlet geraldikasynyň keşbinde taryhy we milli aýratynlyklary ussatlyk bilen görkezmek ugrunda suratkeşleriň, dizaýnerleriň we döredijilik toparlarynyň arasynda umumymilli ýaryş yglan edildi.
Türkmen baýdagynyň reňki we nyşanlary saýlanylanda syýasy ýa-da dini alamatlar göz öňünde tutulmady. Diňe ata-babalaryň däpleri we milli özboluşlylygy nazarda tutuldy. Şeýlelik bilen, 1992-nji ýylyň fewral aýynda özygtyýarly döwletiň baýdagy peýda boldy.
Taryhdan
Döwlet nyşany çylşyrymly we uzak ösüş ýoluny geçdi. Gadymy döwrüň türkmenleriniň baýdaklarynda Günüň şekili, bürünç eýýamynda bolsa Aýyň kulty bardy. Muňa Altyn depeden tapylan tapyndy - alny pöwrize reňk ýarymaýly öküziň altyn kellesi şaýatlyk edýär.
Arheolog W.M. Masson öküziň kellesindäki Aýyň nyşanynyň we şol toplumda tapylan ýarymaýly mozaika plaketiniň - beýleki bir Aýly nyşanyň asman öküziniň Aý hudaýynyň nyşanydygyny tassyklaýandygyny aýtdy.
Alymlar Gün bilen Aý kultunyň birleşmeginiň zoroastrizm dininiň döremegi bilen baglanyşyklydygyna ynanýarlar. Aýyň we Gün ýyldyzynyň nyşany diňe bir gije bilen gündizi, ýagtylygy we garaňkylygy aňlatman, eýsem çep (gün), sag (ýarymaý) düşünjesini hem berýär. Aýyň we sekiz burçly ýyldyzyň alamatlary Parfiýa şalarynyň teňňeleriniň köpüsinde bardy.
Ýarym aýyň we ýyldyzyň türkmenleriň iň gadymy nyşanlarydygy barada tanymal daşary ýurtly gözlegçiler ýazypdylar. Mysal üçin, 1913-nji ýylda gözlegçi Ya.I. Smirnow, kiçi aziýa türkmenleriniň ýarym aý görnüşinde nesilşalyk nyşanynyň bardygyny belläp geçdi, professor W.Tomsen bolsa türkmenlerde yslamdan öňem ýarymaý bolupdyr diýip hasaplaýar.
VI-XII asyrlaryň gadymy türk miniatýuralary gyzyl bilen ýaşyl reňkleriň sazlaşygynyň türkmen halkynyň ata-babalarynyň baýdaklaryndaky reňklerde giňden ulanylandygyny görkezýär.
Häzirki wagtda
Döwlet baýdagyna hormat goýmagyň nyşany hökmünde bu sene, ýagny, 18-nji maý ýurduň resmi baýramçylygy hökmünde bellenýär. Däp bolşy ýaly, şol gün Türkmenistanyň ähli ýerinde baýramçylyk çäreleri we konsertler geçirilýär.
