Fizikler 2030-njy ýylda sekunda täze kesgitleme bererler

  • 18.11.2022 15:49
  • 10k+

Golaýda fransuz Wersalynda açylan XXVII Ölçegler we agyrlyklar boýunça baş konferensiýa 2030-njy ýyla çenli sekunda täze kesgitleme bermek barada karara geler, bu barada Moskwanyň Inžener-fiziki institutynyň (MIFI) Milli ýadro barlaglary uniwersitetinde geçen konferensiýada rus alymlary habar berdiler.

Bu günki gün sekunt ýagtylyk döwrüniň 9 192 631 770 uzaklygy hökmünde kesgitlenilýär. Bu kesgitleme 1967-nji ýylda XIII Ölçegler we agyrlyklar boýunça baş konferensiýasynda kabul edildi. Şeýle-de bolsa şu wagt içinde hünärmenlere bu kesgitlemäni takyklamak başartdy. Sekundyň täze kesgitlemesi indi optiki diapazonda geçişiň uzaklygyna esaslanar.
WNIIFTRI-niň baş ylmy işgäri Witaliý Palçikowyň sözlerine görä, ýygylygyň optiki standartlary we olaryň ölçeg takyklygy seziýada atom ýygylygynyň ölçeg takyklygyndan takmynan iki tertip ýokarydyr. Häzirki wagtda sekundyň täze kesgitlemesi üçin dokuz «dalaşgär» bar, olardan şu elementleri görkezmek bolar: simap, itterbiý, alýuminiý we beýlekiler.
Alymlar täze kesgitleme babatynda bir pikire gelenlerinden soň, ony Halkara birlikler ulgamyna (CИ ulgamyna) girizerler — uzaklygy, wagty we beýleki ululyklary ölçemek üçin 1960-njy ýylda girizilen ählumumy halkara çemeleşme.

düýn 20:37
1.5k+

Hem bärde, hem başga ýerde: Fizikler bir zady birnäçe ýerde ýerleşdirmegi başardylar

Wena we Duýsburg-Essen uniwersitetiniň fizikler topary metal bölejikleriniň ägirt uly toplumynyň tolkunlaýyn häsiýetini tejribe ýüzünde subut etdiler. Alymlar müňlerçe atomdan ybarat bolan bu desgalary kwant......

düýn 15:35
2.3k+

Alymlar iň köp wulkanly ýurduň adyny aýtdylar

Alymlar dünýäde iň köp wulkanyň ABŞ-da ýerleşýändigini anykladylar. Smitson institutynyň Global wulkançylyk maksatnamasyna görä, ýurtda soňky 12 000 ýylyň dowamynda atylan wulkanlaryň sany takmynan 165....

düýn 14:32
901

Astronawtlar üçin eşikleri suwsuz ýuwmagyň usuly işlenip düzüldi

Amerikaly inženerler suw ýa-da ýuwujy serişde ulanmazdan, eşikleri arassalamagyň tehnologiýasyny işläp düzdüler, bu tehnologiýa geljekde Aýa we Marsa adamly ugradylýan missiýalarda ulanylyp bilner. Sowuk plazmanyň esasynda döredilen enjam suwuň we sarp edilýän materiallaryň çäkli şertlerinde matalary dezinfeksiýa etmek üçin niýetlenendir...

26.05.2026 16:48
5.9k+

Pentagon uçýan näbelli obýektler barada täze materiallary neşir etdi

Pentagon UNO (uçýan näbelli obýektler) hökmünde belli bolan nätanyş adatdan daşary hadysalar baradaky gizlin resminamalaryň ikinji bölegini köpçülige hödürledi. Täze neşir edilen topluma harby we raýat......