BSGG näbelli gelip çykyşly ýiti gepatit hadysalaryny öwrenýär

  • 28.04.2022 18:13
  • 7.8k+

Bütindünýä saglygy goraýyş guramasy (BSGG) gelip çykyşy näbelli bolan ýiti gepatit hadysalaryny işjeň öwrenýär. Bu barada geçirilen brifingde BSGG-niň uly ylmy işgäri Filippa Isterbruk habar berdi. 

Onuň aýtmagyna görä, häzirki wagta çenli dünýäde gelip çykyşy näbelli bolan ýiti gepatit keseliniň 160 töweregi hadysasy tassyklanyldy, olar “hünärmenler tarapyndan işjeň öwrenilýär”. “Biz dürli faktorlaryň tutuş bir toplumyny, bu keseliň mümkin bolan ýokanç we ýokanç däl çeşmelerini gözden geçirýäris. Biz ýurtlar tarapyndan habar berilýän öňki we täze hadysalary-da öwrenýäris” – diýip, Isterbruk belledi.
Hünärmeniň bellemegine görä, häzirki wagtda ýiti wirus gepatitine (A, B, C, D we E) sebäp bolýan wiruslar tapylmady. Aşgazanyň bozulmagyna ýa-da gastroenterite sebäp bolýan bakteriýalardan ýa-da wiruslardan hem ýekejesi-de ýüze çykarylmady. “Tutuş dünýä boýunça doldurylan anketalardan haýsydyr bir iýmit, haýsydyr bir derman serişdesi, haýsydyr bir sebite gezelenç bilen baglanyşygyň ýokdugy gelip çykýar. Möhüm ýeri, hiç bir zat koronawirusa garşy sanjym bilen baglanyşygyň bardygyny görkezmeýär. Çagalaryň köpüsi koronawirusa garşy sanjym almandy. Belki, bu adenowirus bilen baglanyşyklydyr, bu keseliň gelip çykyşynyň ähtimal çaklamasy” – diýip, ol aýtdy. 
Öň, BSGG 12 ýurtda, şol sanda Beýik Britaniýada, Ispaniýada, Ysraýylda we ABŞ-da çagalaryň arasynda gelip çykyşy näbelli bolan ýiti gepatit keseliniň 169 hadysasynyň hasaba alnandygyny habar berdi. Bu kesel wagtynda bagyr fermentleriniň derejesi ýokarlanýar we köp ýagdaýlarda aşgazan-içege alamatlary, şol sanda garyn agyrysy, içgeçme we gaýtarma bolýar.


26.02.2026 12:35
5k+

Pes yşyklandyryşda görejiň kiçelmegi köpçülikleýin şowakörlüge getirýär

​XXI asyrda şowakörlügiň köpçülikleýin ýaýramagyny şu wagta çenli köpler ekrana seredilýän wagtyň artmagy — ilki kompýuterler, soňra bolsa smartfonlar we planşetler bilen baglanyşdyrýardylar. Emma täze ylmy barlaglar bu aýdylanlara garşy çykyp, meseläni adamlaryň ýaşaýan ýapyk binalaryna mahsus bolan pes yşyklandyryş şertlerinde gözüň dowamly dartylmagy bilen baglanyşdyrýarlar...

23.02.2026 18:12
5.6k+

Barlagçylar ýetginjekleriň was-waslygyny süýji içgilerden görýärler

Düzüminde şekeriň mukdary ýokary bolan içgiler bilen ýetginjeklerdäki was-waslyk alamatlarynyň arasynda arabaglanyşyk bar. Muny Bornmut uniwersitetiniň we Beýrutdaky Liwan amerikan uniwersitetiniň alymy doktor Karim Halediň ýolbaşçylygyndaky täze barlag ýüze çykardy diýip, Medical Xpress žurnaly habar berýär...

22.02.2026 17:06
2.2k+

Ýaponiýada Parkinson keselini bejerýän ilkinji derman bölekleýin tassyklanyldy

Ýaponiýada Parkinson keselini bejermek üçin induksirlenen plýuripotent sütün öýjükleri (iPS-öýjükleri) esasynda işlenip düzülen derman serişdesini ulanmaga bölekleýin rugsat berildi. Bu barada Kioto uniwersitetiniň ýanyndaky iPS-öýjüklerini barlamak we ulanmak instituty habar berdi...

16.02.2026 14:19
4k+

Türkmen lukmanlary rak keseliniň öňüni almakda Sloweniýanyň öňdebaryjy tejribesi bilen tanyşdy

Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň hünärmenlerinden ybarat wekiliýet Sloweniýanyň ýatgynyň boýunjygynyň rak keselini irki anyklaýyş we öňüni alyş boýunça öňdebaryjy tejribesini öwrenmek üçin Lýublýana şäherine tanyşlyk saparyny amala aşyrdy...