ÝKA kosmonawtlary Marsa çykarmagyň iň gowy usulyny mälim etdi

  • 06.02.2022 12:25
  • 7.5k+

Ýewropanyň kosmos agentliginiň hünärmenleri uky režiminiň Gyzyl planeta uçýan kosmonawtlar üçin iň gowy çözgüt boljakdygyny nygtaýarlar. Bu barada makala Neuroscience & Biobehavioral Reviews žurnalynda neşir edildi.

Mysal üçin, haçan-da aýylar uka gidenlerinde olar öz myşsalarynyň we süňkleriniň horlanmagynyň öňüni alyp, az serişdeleri peýdalanýarlar. Uky režimi kosmonawtlaryň agramsyzlyk ýagdaýynda bolup, öz myşsalaryny az ulanmaklary netijesinde bolup geçýän horlanmany saklamaga kömek eder.
Şeýle-de, ukuda bolan gözlegçilere ýaşaýyş üçin az iýmit we suw gerek bolar, bu hem ýeri we ýangyç çykdajylaryny tygşytlar. Aýratynam, Marsa uçmak üçin, takmynan, iki ýyllyk iýmit we suw ätiýajy gerek bolýar. Gibernasiýa ýagdaýynda ekipažyň metabolizm tizligi kadaly ýagdaýdan 25%-e çenli peselýär, bu hem zerur bolan azyk üpjünçiligini düýpgöter azaldýar.

“Adamyň gibernasiýasy ylmy fantastikanyň çäginden çykýar we kosmos syýahatlary üçin rewolýusion usul bolup biler” – diýip, ÝKA täze hasabatynda belleýär. Gürrüň üç aýdan dokuz aýa çenli dowam edýän uky barada gidýär.

Uky wagtynda ekipažyň agzalary ýatylýan kapsulalarda bolarlar. Olar bedeniň ýagdaýyna, temperatura we ýüregiň ýygrylma ýygylygyna gözegçilik etmek üçin dakylýan datçiklere berkidiler.
Ýumşak daşly konteýnerler pes ýagtylyk we ýokary çyglylyk bolan gurşawda ýerleşer. ÝKA-nyň maglumatlaryna görä, kosmonawtlar gyzmaýan we bedeniň rahat ýagdaýyny üpjün edýän eşikleri geýerler.

düýn 22:33
3.1k+

Yrakda Aleksandr Makedonskiniň ýiten şäheriniň anyk ýeri kesgitlendi

Yragyň günortasynda ylmy gözlegçiler Aleksandr Makedonskiý tarapyndan esaslandyrylan port şäheri — Tigrdäki Aleksandriýanyň ýerleşýän ýerini anyklamagy başardy. Ol asyrlaryň dowamynda ýazuw çeşmelerinden mälim bolsa-da, birmeňzeş atly birnäçe şäheriň bolmagy sebäpli, onuň anyk ýerleşýän nokady jedelli mesele bolup galypdy...

düýn 17:42
2.4k+

Azyk önümleriniň ýaramlylyk möhletini uzaldýan plýonka oýlanyp tapyldy

Öz üstündäki mikroplaryň tas 100 göterimini ýok etmäge ukyply, azyk önümlerini gaplamak üçin niýetlenen innowasion material döredildi. Bu täzelik önümleriň saklanyş möhletini artdyrmaga we iýmitden zäherlenmek töwekgelçiligini azaltmaga mümkinçilik berer diýip, Tomsk döwlet uniwersitetiniň (TDU) saýtynda habar berilýär...

düýn 02:25
4.1k+

Türkmen himikleri ekologiýa taýdan has arassa sement öndürmegiň usulyny tapdylar

Türkmen alymlary taýýar materialyň hilini ýitirmezden, çig malyň we ýangyjyň sarp edilişini azaltmaga mümkinçilik berýän, mineral goşundylaryň paýy ýokarlandyrylan portlandsement öndürmegiň tehnologiýasyny işläp düzdüler...

düýn 00:23
4.3k+

Emeli aň işçi eliniň ýetmezçiliginden kösenýär

Emeli aň industriýasynyň çalt depginler bilen ösmegi, maglumat merkezlerini gurmak we olara hyzmat etmek üçin zerur bolan işçi hünärmenleriniň ýiti ýetmezçiligini ýüze çykardy diýip, WIRED neşiri ýazýar. Netijede elektriklere, gurluşykçylara, howalandyryş we sowadyş ulgamlaryny gurnaýan işgärlerine bolan isleg birden ýokarlandy...