Kembrij alymlary SARS-CoV-2 koronawirusynyň gelip çykyşyny anykladylar

  • 12.01.2021 23:31
  • 28k+

Kembrij uniwersitetiniň (Angliýa) gözlegçileri SARS-CoV-2 koronawirusynyň döremegine sebäp bolan esasy genetiki üýtgeşmeleri kesgitlediler. Alymlaryň pikiriçe, ýüze çykarylan uýgunlaşmalar 2003-nji ýylda pnewmoniýanyň ýaýramagyna sebäp bolan SARS-CoV wirusy tarapyndan öndürilene meňzeýär. Bu barada profile.ru habar berýär.

Hünärmenleriň düşündirişi ýaly, hut şu uýgunlaşmalar wirusyň ýarganatlardan adamlara geçmegine mümkinçilik berdi. Wiruslaryň bu toparyny mutasiýa meýilli edýän we täze eýä geçmäge mümkinçilik berýän ýörite mehanizm bar diýlip çaklanylýar.
Gözlegçiler gözlegiň dowamynda geni COVID-19-y döredijiniň genine 96% meňzeş bolan RaTG13 koronawirusyny seljerdiler. Esasy tapawutlar wirusyň adam öýjüklerine ýokaşmagynda esasy rol oýnaýan S-belok ("tiken") bilen baglanyşyklydyr.
RaTG13-de bu belogyň adamyň öýjük reseptorlary bilen netijeli baglanyşyp bilmejekdigi ýüze çykdy, ýöne oňa SARS-CoV-2 belogynyň käbir fermentleri girizilse, baglanyşyk gowulaşýar. Şol bir wagtyň özünde, SARS-CoV-2 ýarganatlaryň öýjük reseptorlary bilen baglanyşmaýar. Gözlegleriň netijeleri PLOS Biology žurnalynda çap edildi.

 

28.08.2025 23:44
1.8k+

SpaceX-iň köp gezeklik Falcon 9 raketasy 30-njy uçuşyny amala aşyrdy

28-nji awgustda SpaceX kompaniýasy Falcon 9 raketasyny üstünlikli uçurdy – ol Ýere golaý orbita Starlink internet aragatnaşyk ulgamynyň täze hemralaryny çykardy. Raketanyň B1067 belgili birinji köp gezeklik basgançagy uçuşdan soň Ýere gaýdyp geldi we eýýäm 30-njy gezek Atlantika ummanyndaky ýüzýän platformada asuda gondy...

28.08.2025 15:51
4.4k+

Hytaý uçýan elektrik stansiýasyny - dirižablyň we ýel turbinasynyň gibridini synamaga taýynlanýar

Hytaýyň Beijing SAWES Energy Technology Company kompaniýasy asman ýel elektrik stansiýasyny - turbinaly dirižably synagdan geçirmäge taýýarlyk görýändigini yglan etdi. Geliý bilen doldurylan howa gämisi 1500 metr belentlige çykar, ol ýerde ýeliň tizligi Ýeriň ýüzündäkä garanyňda, takmynan, üç esse ýokarydyr diýip, South China Morning Post belleýär...

28.08.2025 12:21
4.6k+

Mask Starship-de ýokary tizlikli uçuşlary wada berýär: Nýu-Ýorkdan Londona 10 minutda

Ilon Mask özüniň soňky çykyşynda ýene Starship kosmos gämisini Ýerde ýokary tizlikli uçuşlar üçin ulanmak mümkinçiligi barada söz açdy. SpaceX-iň ýolbaşçysynyň aýtmagyna görä, Los-Anjeles we Sidneý, Los-Anjeles we Tokio ýa-da Nýu-Ýork we Singapur ýaly şäherleriň arasyndaky syýahat 30 minutdan hem az wagt alyp biler...

28.08.2025 07:19
5.4k+

Iň güýçli Gün teleskopy rekord jikme-jiklik bilen koronal arkalaryny surata aldy

Astronomlar Deniel K. Inoue Gün teleskopynyň (DKIST) kömegi bilen Gündäki alawlamanyň jikme-jik suratyny aldy. Milli Gün obserwatoriýasynyň (NSO) hünärmenleri 2024-nji ýylyň 8-nji awgustynda bütindünýä wagty boýunça 20:12-de bolup geçen X1...