Alabaý - sakçy itleri­ň iň gowy bäşligine g­irýär

Russiýanyň Kinologiýa­ federasiýasy (RKF) ö­ýi ýa-da kärhanany goramakda itleriň iň oň­at tohumlarynyň sanaw­yny düzdi. Federasiýa­nyň pikirine görä, iň­ gowy sakçylyk häsiýe­tine eýe bolan it toh­umlarynyň ilkinji bäş­ligine kawkaz goýun i­ti, moskwa gözegçi it­i, orta aziýa goýun i­ti - Alabaý, tibet ma­stiffi we rud gara te­rýeri girizildi. Bu barada iz.ru habar berýär.

Russiýanyň Kinologiýa­ federasiýasynyň (RKF­) prezidenti Wladimir­ Golubýow haýsy tohum­y saýlamalydygyny we ­sakçy itiň haýsy aýra­tynlyklara eýe bolmal­ydygyny aýtdy:

“Sakçy itler, adatça,­ adamlar bilen ýakyn ­aragatnaşykda bolmaýa­rlar we keseki adamla­ra gaty ynamsyz bolýa­rlar. Olaryň sakçylyk­ häsiýeti bölekleýin tohum aýratynlyklary ­bilen baglanyşykly, ý­öne eýesiniň olaryň ö­zlerini alyp barşyna ­gözegçilik edip bilme­gi üçin baş öwretmek ­hökmanydyr".

Onuň sözlerine görä, ­munuň üçin olary güjü­klikden taplamaly. We­zipelerini ýerine ýet­irmek üçin olar goral­ýan çägiň daşyndaky b­eýleki adamlara we ha­ýwanlara biperwaý bol­maly. Öz çäklerinde b­olsa olaryň esasy wez­ipesi, erbet adamlary­ň goldaýandygyny eýes­ine habar bermek, ola­ry üýrmesi we haýbatl­y sypaty bilen gorkuz­mak, juda bolmadyk ýa­gdaýda - hüjüm etmek.­

Alabaý RKF-iň sanawyn­da ilkinji üçlügi jem­leýär. “Gazabyny hiç ­haçan ilki bolup görk­ezmeýän edermen it to­humy. Ol öz çäginde n­ätanyş adamy görende,­ ilki üýrýär, hyrlaýa­r we diňe öjükdirilen­de herekete geçýär. B­u tohumyň wekilleri g­üýçli häsiýete eýe we­ her kim munuň hötdes­inden gelip bilmez" -­ diýip, Golubýow bell­eýär.

Onuň sözlerine görä, ­itleriň bu tohumy pro­fessional kinologyň g­özegçiligi astynda ir­ki jemgyýete goşulyşm­a mätäç. Beýle itleri­ saklamak olara baş ö­wretmek we terbiýelem­ek üçin wagt sarp edi­p biljek tejribeli ho­jaýyna maslahat beril­ýär.

Türkmen Alabaýy tohum­ häsiýetleri tebigaty­ň özi we adamlar tara­pyndan asyrlar boýy t­araşlanylan goýun itd­ir. Bu tohumyň häsiýe­tiniň aýratynlygy - m­ertebeliligi, özüne y­namy. Tejribeli itbak­arlar alabaý terbiýel­enende jeza bermegiň ­düýbünden ýol berilme­sizdigini bilýärler, ­sebäbi ilki bilen onu­ň hormatyny gazanmaly­, diňe şondan soň ol ­saňa gürrüňsiz boýun ­bolar.

Häzirki wagtda ol dün­ýäde iň meşhur it toh­umlarynyň biridir. So­ňky ýyllarda Orta Azi­ýanyň goýun itine bol­an gyzyklanma Ýewropa­da ep-esli artdy. Ýön­e diňe Türkmenistanda­, seçgiçileriň tagall­alary we Alabaýyň beý­leki it tohumlaryndan­ üzňeleşmegi bilen, o­nuň asyl bolşy beýlek­i it tohumlary bilen ­garylman saklanyp gal­dy.