Koronawirusyň alty görnüşi ýüze çykaryldy

  • 22.07.2020 13:42
  • 43k+

Alymlar COVID-19 sebäpli ýüze çykýan keseliň esasy alty görnüşini belläp geçdiler. Bu barada Londonyň Patyşalyk kollejiniň gözlegine salgylanyp «Sky News» habar berýär. Muny Ria Nowosti agentligi ýetirýär.

Barlagçylar ABŞ-da we Angliýada 1600 näsagda ýüze çykan alamatlar (simptomlar) baradaky maglumatlary seljerip gördüler. Käbir kliniki ýüze çykmalaryna esaslanyp, keseliň agyr geçjekdigini çaklap boljakdygy ýüze çykaryldy. Netijede keseliň ösüş görkezijileri boýunça alty dürli topar kesgitlenildi.

Olardan ilkinji üç görnüşi alymlar şertli ýumşak diýip häsiýetlendirdiler.
Sebäbi beýle ýagdaýlarda hassalaryň diňe bir ýarymdan 4,4% -ine çenlisine dem alyş goldawy gerek boldy. Ilkinji iki «dümewpisint» görnüşiň alamatlaryna kelle agyry, üsgülewük, bokurdak agyry we ys alşyň ýitmegi degişlidir. Birinji görnüşde hassa myşsa hem-de döş agyrylaryny hem duýup biler.
Ikinji görnüşde näsagda gyzdyrma, ses gyrylmasy we işdäniň ýitmegi ýüze çykýar.
Üçünji – "aşgazan-içege" görnüşinde koronawirus, esasan, içgeçme we işdäniň ýitmegi görnüşinde ýüze çykýar.

Indiki agzaljak görnüşler alymlar tarapyndan agyr diýlip kesgitlenilýär.
Dördünji görnüş yzygiderli ýarawsyzlyga, ýadawlyga, gyzdyrma, kelle hem-de döş agyrylaryna, ys alşyň ýitmegine, üsgülewige we ses gyrylmasyna sebäp bolýar.
Bäşinji görnüş ýokarky alamatlar bilen bilelikde kelläniň bulaşmagyna, işdäniň kesilmegine, bokurdagyň hem-de myşsalaryň agyrmagyna getirýär.
Iň agyr, altynjy görnüş kelle agyry, ys alşyň ýitmegi we işdäniň kesilmegi, üsgülewük, gyzdyrma, ses gyrylmasy, bokurdak we döş agyrylary, ýadawlyk, kelläniň bulaşmagy, myşsalaryň agyrmagy, demiň gysmagy, içgeçme we garyn agyrylary ýaly köp alamatlary özünde jemleýär.
Hünärmenler keseliň altynjy görnüşi ýüze çykarylan näsaglaryň ýarysyndan gowragynyň hassahana ýerleşdirilmäge mätäçdigini, birinji görnüşi bolanlaryň arasynda diňe 16%-iniň hassahana gidýändigini bellediler. Alymlar şeýdip koronawirus görnüşleriniň kesgitlenmeginiň epidemiýa garşy göreşde uly utuş boljakdygyny we näsaglarda gaýra üzülmeleriň güýçlenmek howpuny kesgitlemäge kömek etjekdigini nygtaýarlar.

10.03.2026 19:18
7.3k+

Alymlar adaty şpris bilen organizme goýberip bolýan «kiçijik bagyrlary» döretdi

Gepatit B we C ýaly bagyr keselleri, köplenç, bagyr ýetmezçiligine getirýär we bu ýagdaýda ýeke-täk çykalga transplantasiýa bolýar. Ýöne donor organlarynyň ýetmezçilik etmegi netijesinde köp hassalar saglyk ýagdaýy sebäpli hatda operasiýa garaşýanlaryň sanawyna-da girip bilmeýär...

10.03.2026 10:33
5.8k+

Aşgazanasty mäziň düwnük keselini dermanlara boýun egdirmegiň ýoly tapyldy

Alymlar aşgazanasty mäziň ragynyň himiýaterapiýa garşy durnukly bolmagyna kömek edýän mehanizmi anykladylar. Geçirilen barlaglar belli bir genetik üýtgeşmeleriň täsirinde çişiň has agressiw ýagdaýa geçip bilýändigini görkezdi...

09.03.2026 17:03
1.3k+

Alymlar Rett sindromyny bejermegiň has ygtybarly usulyny tapdylar

Amerikaly molekulýar biologlar Rett sindromyna sezewar bolanlaryň beýni öýjüklerinde MECP2 belogynyň işlenip çykarylyşyny takmynan 60% ýokarlandyrýan täze bejeriş usulynyň nusgasyny işläp düzdüler. TASS agentliginiň Beýlor lukmançylyk kollejiniň metbugat gullugyna salgylanyp berýän habaryna görä, bu açyş käbir genetik bejergilere garanyňda has ygtybarly we howpsuz bolar...

09.03.2026 15:18
2.1k+

Alymlar şokoladdan dermanlyk ähmiýeti ýokary bolan bal ýasadylar

Braziliýaly alymlar antioksidantlara baý bolan täze bir önümi — şokoladly baly döretdiler. Bu täsin iýmitiň esasy düzümi şokolad önümçiliginiň galyndysy bolan kakao gabyklaryndan emele gelýär. Science Daily žurnalynda...