200 ýylyň içinde adamyň kadaly temperaturasy pese düşdi

  • 14.01.2020 23:26
  • 3.8k+

Adamyň bedeniniň kadaly temperaturasy soňky 200 ýylyň içinde pese düşdi. Şeýle netijä Stenford uniwersitetiniň alymlary geldiler, «Газета.ру» neşiri habar berýär.
Habar berlişine görä, XIX asyryň ortalarynda 37 gradus kadaly hasaplanylýardy. Mysal hökmünde getirsek, alnan maglumatlar boýunça, 1851-nji ýylda nemes lukmany Karl Wunderlih 25 müň müşderini barlagdan geçirdi we sagdyn adamlaryň temperaturasynyň 37-ä deňdigini anyklady.
Alymlar bu temperatura ölçegini beýlekiler bilen deňeşdirip gördüler: 1862-nji ýyldan 1930-njy ýyla çenli, 1970-nji ýyllarda we 2007-nji ýyldan 2017-nji ýyla çenli geçirilen lukmançylyk barlaglarynyň maglumatlaryny bir ýere jemlediler. Şonuň esasynda syrkawlaryň bedeniniň başky ýagdaýdaky ortaça temperaturasynyň ikinjä garanda ýokarydygy anyklanyldy. Şoňa görä, ikinji nusga hem üçünjä garanda has ýokary temperaturany görkezdi. Şundan ugur alyp alymlar, takmynan, 150 ýylyň içinde sagdyn adamyň her ýylda üç ýa-da dört müň gradus «sowaşandygyny» hasapladylar. Ekspertler şeýle tendensiýanyň diňe bir nusganyň çäklerinde hem öwrenilendigini bellediler, ýagny 1860-njy ýyllarda adamlar 1930-njy ýyllara garanda «gyzgyn» bolupdyrlar.
Ylmy işiň awtorlary munuň sebäbi barada birnäçe wersiýalary öňe sürýärler. Birinjiden, olaryň pikiriçe, lukmançylygyň ösüşi täsir etdi: ol ýokanç keselleriniň derejesiniň peselmegine getirdi, has täsirli dermanlar ýüze çykdy, diýmek, organizme kesel bilen göreşmek üçin az güýç gerek. Mundan başga-da, alymlar howany sowadyjy tehnologiýalaryň-da ornunyň bolan bolmagy baradaky pikiri hem öňe sürýärler: adamlar kondisionirleme sistemasyny ýygy-ýygydan ulanyp başladylar, munuň bolsa madda çalşygyna täsir eden bolmagy ahmal.

düýn 23:56
726

Mikroblar kosmosda adatdan daşary güýje eýe bolýarlar

Halkara kosmos stansiýasyndaky (HKS) mikrograwitasiýa şertlerinde inkubasiýadan geçen bakteriofaglar, peşew ýollarynyň ýokançlyklaryna sebäp bolýan Ýerdäki bakteriýalary ýok etmek ukybyna eýe boldular. Bu baradaky ylmy iş PLOS Biology žurnalynda çap edildi...

02.02.2026 18:06
4.9k+

Infarkt bilen iş gutaranok: ýüregiň bellibir derejede gutulyp bilýänligi anyklanyldy

Awstraliýaly alymlar infarktdan soň adamyň ýüreginiň täze ýürek myşsalarynyň öýjüklerini emele getirip bilýändigini ýüze çykardylar. Bu, organyň doly dikelmegi diýmek bolmasa-da, şeýle ýagdaýda ýüregiň diňe çat açmak bilen çäklenmeýändigi baradaky möhüm hem teselli beriji täzelikdir...

02.02.2026 15:57
3k+

Ýapon alymlary Nipah wirusyna garşy sanjym döretdi: ol aprelde adamlarda synag ediler

Tokio uniwersitetiniň Ösen ylym we tehnologiýa gözleg merkeziniň hünärmenleri Nipah wirusyna garşy sanjym işläp taýýarlady. Nikkei gazetiniň habar bermegine görä, aprel aýynda sanjymyň adamlardaky synagynyň birinji tapgyry başlanar...

02.02.2026 02:24
2.1k+

BSGG mekdep iýmiti boýunça maslahatlary hödürledi

Bütindünýä saglygy goraýyş guramasy (BSGG) okuw edaralarynda sagdyn we kadaly iýmitlenişi üpjün etmek boýunça ilkinji gezek ählumumy maslahatlary hödürledi. Gollanma bolup hyzmat edýän täze ýörelgeler çagalarda peýdaly iýmitleniş endiklerini kemala getirmäge we keselleriň öňüni almaga gönükdirilendir...