200 ýylyň içinde adamyň kadaly temperaturasy pese düşdi

  • 14.01.2020 23:26
  • 3.9k+

Adamyň bedeniniň kadaly temperaturasy soňky 200 ýylyň içinde pese düşdi. Şeýle netijä Stenford uniwersitetiniň alymlary geldiler, «Газета.ру» neşiri habar berýär.
Habar berlişine görä, XIX asyryň ortalarynda 37 gradus kadaly hasaplanylýardy. Mysal hökmünde getirsek, alnan maglumatlar boýunça, 1851-nji ýylda nemes lukmany Karl Wunderlih 25 müň müşderini barlagdan geçirdi we sagdyn adamlaryň temperaturasynyň 37-ä deňdigini anyklady.
Alymlar bu temperatura ölçegini beýlekiler bilen deňeşdirip gördüler: 1862-nji ýyldan 1930-njy ýyla çenli, 1970-nji ýyllarda we 2007-nji ýyldan 2017-nji ýyla çenli geçirilen lukmançylyk barlaglarynyň maglumatlaryny bir ýere jemlediler. Şonuň esasynda syrkawlaryň bedeniniň başky ýagdaýdaky ortaça temperaturasynyň ikinjä garanda ýokarydygy anyklanyldy. Şoňa görä, ikinji nusga hem üçünjä garanda has ýokary temperaturany görkezdi. Şundan ugur alyp alymlar, takmynan, 150 ýylyň içinde sagdyn adamyň her ýylda üç ýa-da dört müň gradus «sowaşandygyny» hasapladylar. Ekspertler şeýle tendensiýanyň diňe bir nusganyň çäklerinde hem öwrenilendigini bellediler, ýagny 1860-njy ýyllarda adamlar 1930-njy ýyllara garanda «gyzgyn» bolupdyrlar.
Ylmy işiň awtorlary munuň sebäbi barada birnäçe wersiýalary öňe sürýärler. Birinjiden, olaryň pikiriçe, lukmançylygyň ösüşi täsir etdi: ol ýokanç keselleriniň derejesiniň peselmegine getirdi, has täsirli dermanlar ýüze çykdy, diýmek, organizme kesel bilen göreşmek üçin az güýç gerek. Mundan başga-da, alymlar howany sowadyjy tehnologiýalaryň-da ornunyň bolan bolmagy baradaky pikiri hem öňe sürýärler: adamlar kondisionirleme sistemasyny ýygy-ýygydan ulanyp başladylar, munuň bolsa madda çalşygyna täsir eden bolmagy ahmal.

şu gün 15:20
1.5k+

Hytaýda ysmaz keselli adamlara niýetlenen beýni implantyny söwda maksatly ulanmaga rugsat berildi

Hytaý häkimiýetleri Neuracle Technology (Shanghai) kompaniýasy tarapyndan işlenip düzülen ilkinji inwaziw (kelleçanak içine ýerleşdirilýän) «beýni-kompýuter» interfeýsini söwda maksatly ulanmaga rugsat berdi. Şeýle-de Hytaýyň Lukmançylyk önümleri boýunça milli müdirligi bu enjamy bazara çykarmak hukugyny tassyklady...

şu gün 07:47
1.4k+

Alymlar B2 witamininiň çiş öýjüklerini halas edip biljekdigini anykladylar

Adatça öýjükleri zeperlenmelerden goramaga kömek edýän B2 witamini, şol bir wagtyň özünde rak öýjükleriniň hem janly galmagyna ýardam berip biler. Ýulius Maksimilian adyndaky Wýursburg uniwersitetiniň Rudolf Wirhow merkeziniň alymlarynyň gelen bu netijesine esas bolan barlag hakda Nature Cell Biology žurnalynda çap edildi...

düýn 15:40
4.8k+

Awstraliýaly bir adam rak keselinden ejir çekýän iti üçin ChatGPT ulanyp mRNA sanjymyny döretdi

Awstraliýaly IT telekeçisi Pol Koningem standart bejergi netije bermänsoň, öz iti Rozi üçin synag mRNA sanjymyny işläp düzdi. Olar baradaky wakany The Australian gazeti gürrüň berdi. 2024-nji ýylda inženerçilik...

düýn 08:05
4.7k+

Türkmenistanda 1 — 7-nji aprelde Bütindünýä saglyk gününe bagyşlanan çäreler geçiriler

1 — 7-nji aprel aralygynda Türkmenistanda Bütindünýä saglyk gününe gabatlanyp, sport, medeni we wagyz-nesihat çäreleri geçiriler. Olara görülýän taýýarlyk işleri 20-nji martda sanly ulgam arkaly geçirilen Ministrler Kabinetiniň mejlisinde maslahatlaşyldy diýip, «Watan» habarlar gepleşiginde mälim edildi...