Amerikan geofizikler birleşigi: 2100-nji ýyla çenli tomus ýarym ýyl dowam eder

  • 13.03.2021 14:02
  • 12k+

Amerikan geofizikler birleşiginiň alymlary üýtgäp durýan howa şertlerinde pasyllaryň nähili üýtgeýändigini hasaplamak kararyna geldiler. Olar 1952-nji ýyldan 2011-nji ýyl aralygyndaky gündelik howa maglumatlaryny seljerip, bu döwürde tomsuň 17 gün uzalandygyny, gyşyň üç gün gysgalandygyny anykladylar. Bu barada news.mail.ru habar berýär.

Temperaturanyň üýtgemegi ol ýa-da beýleki bir möwsümi kesgitlemekde başlangyç nokat hökmünde kabul edildi. Eger birnäçe hepdäniň dowamynda öňki görkezijiden 25% ýokary ýa-da pes durnukly temperatura dörän bolsa, täze temperaturanyň ilkinji güni täze möwsümiň başlangyjy hökmünde kabul edildi.
Alymlar derňew işiniň dowamynda ýazyň we tomsuň ir, güýz bilen gyşyň giç başlaýandygyny anykladylar. Pasyllaryň aýlawynyň üýtgemegi, esasan, Ortaýer deňzinde we Tibetde göze ilýär.
Hünärmenler alnan maglumatlaryň esasynda temperatura modellerini guradylar. Dünýäde howa üýtgemeleriniň netijelerini gowşatmak boýunça ähmiýetli çäreler görülmese, XXI asyryň ahyryna çenli planetada alty aýlyk tomus bolar. Şol bir wagtyň özünde gyş, güýz we ýaz gysgalyp, iki aý töweregi dowam eder.

şu gün 01:20
232

Jeýms Uebb teleskoby Ulitka dumanlygyny jikme-jikliklikleri bilen surata düşürdi

NASA Jeýms Uebb teleskopy tarapyndan düşürilen Ulitka dumanlygynyň täze suratlaryny çap etdi. Ulitka dumanlygy iň meşhur planetar dumanlyklaryň biridir. Ol Gün ulgamymyzdan takmynan 655 ýagtylyk ýyly uzaklykda, Daluw ýyldyz toplumynda ýerleşýär...

düýn 20:18
1.6k+

Dünýäniň iň güýçli radioteleskopy Älemi öňküsindenem has içgin «synlap» başlar

Dünýäniň iň güýçli radioteleskopy bolan Atacama Large Millimeter Array (ALMA) 145 täze kriogen signal güýçlendirijisini aldy. Gallium indium arsenid çiplerinde gurlan bu teleskoplar galmagaly köpeltmezden, signaly 300 esse güýçlendirýär...

düýn 15:37
1.6k+

Alymlar magnit tupanyny birnäçe ýyl öňünden çaklamagy öwrendiler

Halkara ylmy işgärler topary öňki Gün gözegçiliklerini seljermek arkaly geljekki Gün işjeňligini has takyk çaklamaga kömek etjek usul işläp düzdüler. Netijeler The Astrophysical Journal žurnalynda çap edildi. Bu barlagyň maksady Günüň polýar magnit meýdanynyň soňky 100 ýylda nähili hereket edýändigini dikeltmekdi...

düýn 15:19
1.5k+

Gadymy kitaplaryň seljermesi Galkynyş eýýamynda geň bejeriş usullaryna ulanylandygyny görkezdi

Alymlar Galkynyş eýýamynyň adatdan daşary lukmançylyk usullarynyň tejribede ulanylan bolmagynyň mümkindigi hakyndaky netijä geldiler. Olaryň şeýle karara gelmegine 1531-nji ýyla degişli lukmançylyk maglumat kitaplary esas boldy...