Amerikan geofizikler birleşigi: 2100-nji ýyla çenli tomus ýarym ýyl dowam eder

  • 13.03.2021 14:02
  • 12k+

Amerikan geofizikler birleşiginiň alymlary üýtgäp durýan howa şertlerinde pasyllaryň nähili üýtgeýändigini hasaplamak kararyna geldiler. Olar 1952-nji ýyldan 2011-nji ýyl aralygyndaky gündelik howa maglumatlaryny seljerip, bu döwürde tomsuň 17 gün uzalandygyny, gyşyň üç gün gysgalandygyny anykladylar. Bu barada news.mail.ru habar berýär.

Temperaturanyň üýtgemegi ol ýa-da beýleki bir möwsümi kesgitlemekde başlangyç nokat hökmünde kabul edildi. Eger birnäçe hepdäniň dowamynda öňki görkezijiden 25% ýokary ýa-da pes durnukly temperatura dörän bolsa, täze temperaturanyň ilkinji güni täze möwsümiň başlangyjy hökmünde kabul edildi.
Alymlar derňew işiniň dowamynda ýazyň we tomsuň ir, güýz bilen gyşyň giç başlaýandygyny anykladylar. Pasyllaryň aýlawynyň üýtgemegi, esasan, Ortaýer deňzinde we Tibetde göze ilýär.
Hünärmenler alnan maglumatlaryň esasynda temperatura modellerini guradylar. Dünýäde howa üýtgemeleriniň netijelerini gowşatmak boýunça ähmiýetli çäreler görülmese, XXI asyryň ahyryna çenli planetada alty aýlyk tomus bolar. Şol bir wagtyň özünde gyş, güýz we ýaz gysgalyp, iki aý töweregi dowam eder.

düýn 16:50
1k+

LEGO 32 gektar meýdanda äpet Gün energiýa parkyny döredýär: ol ýerde 30 700 panel oturdylar

LEGO Group kompaniýasy Wirjiniýa ştatynyň (ABŞ) Çesterfild okrugynda öz hususy Gün elektrostansiýasy bolan önümçilik toplumyny gurýar. Taslama 32 gektar meýdany tutýan Gün energiýa parkyny döretmegi göz öňünde tutýar diýip, Interesting Engineering habar berýär...

23.03.2026 14:05
7.9k+

Küýki hem burunlak: Ýaponiýada dünýäniň iň «betgelşik» uçary görkezildi

Ýaponiýanyň täze reaktiw uçary Kawasaki EC-2 özüniň geň we adatdan daşary daşky keşbi bilen köpçüligiň, esasan hem awiasiýa höwesjeňleriniň ünsüni çekdi. Ýük daşaýjy uçaryň binýadynda döredilen bu model, özüniň «çişen» burny we göwresiniň ýokarky bölegindäki iki sany äpet büküri bilen beýleki uçarlardan düýpli tapawutlanýar...

23.03.2026 13:40
3.1k+

Nemes matematigi 60 ýyllyk meseläniň çözgüdi üçin Abel baýragyny aldy

Nemes matematigi Gerd Faltings 1983-nji ýylda öňe sürlen Mordell çaklamasynyň subutnamasy üçin 2026-njy ýylyň Abel baýragynyň eýesi boldy. Bu barada «New Scientist» neşiri habar berýär. Bu çaklama 1922-nji ýylda Luis Mordell tarapyndan düzülipdi...

23.03.2026 09:29
4.9k+

Panamada iň ownuk ýaprakly agaç tapyldy: görnüş derrew ýitmek howpy astynda diýlip yglan edildi

Smitson institutynyň botanikleri Panamada Clusia nanophylla atly täze agaç görnüşini resmi taýdan beýan etdiler. Bu ösümligiň taryhy 2000-nji ýylda Serro-Kolorado daglyk sebitinden başlandy, ýöne bilermenleriň onuň özboluşlylygyny tassyklamagy üçin 25 ýyl gerek boldy...