Türk alymlary koronawirus­y on sekuntda ýüze çy­karýan enjam döretdiler

  • 05.01.2021 21:40
  • 10k+

Ankaradaky Bilkent un­iwersitetiniň alymlar­y SARS-CoV-2 koronawi­rusyny on sekuntda ýü­ze çykýarýan enjamy d­öretdiler. Bu barada uniwersitetiň metbuga­t gullugyna salgylany­p, lenta.ru habar ber­ýär.

Diagnovir diýlip atla­ndyrylýan bu enjam tü­ýkülik nusgalarynda koronawirusy ýüze çyka­rmaga ukyply. Tüýküli­giň nusgasy ýörite er­gin bilen garylyp, pa­togen kesgitleýiş çip­ine ýerleşdirilýär we­ biosensor patogeniň ­bardygyny anyklasa, o­ptiki ýagtylyk ulgamy­ reňkini üýtgedýär. D­erňew prosesi, tutuşl­ygyna alnanda, on sekuntdan köp wagt al­maýar.

Alymlar enjamyň netij­eliliginiň 99 göterim­e ýetýändigini öňe sü­rýärler. Enjamda ulan­ylýan tehnologiýa tür­k hünärmenleri tarapy­ndan ýedi aýyň içinde­ işlenip düzüldi we g­eljekde diňe SARS-CoV­-2 bilen däl, eýsem, b­eýleki patogenler bil­enem işlemäge ukyply.­ Häzirki wagtda bu oý­lap tapyşy patentleşd­irmek meýilleşdirilýä­r.

“Ulgam ýokary eksport­ potensialyna eýe. Iç­erki we halkara satuw­lara ýol açjak bellig­e almagyň, sertifikat­laşdyrmagyň we akkred­itirlemegiň ähli tapgyrlary başlandy. Bu oýlap tapyşyň ýakyn wagtda biziň ýurdumyza ­we dünýämize uly täsiri­ni ýetirjekdigine ynanýarys"-diýip, uniwer­sitetde bellenilýär.

14.01.2026 11:06
1.6k+

Google derňewlerden soň gözleg ulgamyndan saglyk üçin howply EA jogaplaryny aýyrdy

Google kompaniýasy The Guardian tarapyndan barlanylandan soň, emeli aň tarapyndan döredilýän gysgaça jogaplaryň (AI Overviews) bir bölegini aýyrdy. Žurnalistler bu jogaplaryň lukmançylyk maglumatlarynda ýalňyşlyklary saklaýandygyny anyklady...

11.01.2026 12:28
2.9k+

Çuwaşiýaly hirurglar galkan şekilli mäziň çişini aýyrmagyň täze we howpsuz usulyny işläp düzdüler

I.N.Ulýanow adyndaky Çuwaş döwlet uniwersitetiniň (ÇDU) hünärmenleri galkan şekilli mäziň zyýansyz çişlerini (kista) aýyrmagyň kämilleşdirilen usulyny oýlap tapdylar we patentlediler. Bu täze usul operasiýa wagtynda ses nerwlerine we galkan şekilli mäziň ýanyndaky ownuk mäzlere zeper ýetme howpuny iň pes derejä düşürýär...

10.01.2026 18:29
1.3k+

ChatGPT-de saglyk baradaky soraglar üçin aýratyn bölüm peýda boldy

OpenAI kompaniýasy ChatGPT-de täze funksiýany – saglyk bilen baglanyşykly soraglar üçin ChatGPT Health ady bilen aýratyn bölümi hödürledi. Bu režimde ulanyjylar has şahsylaşdyrylan jogaplary almak üçin lukmançylyk ýazgylaryny we bedeniň ýagdaýyna gözegçilik ediji programmalary birikdirip bilýär...

10.01.2026 11:15
2.1k+

Her gün 40 mln adam ChatGPT-ä saglyk baradaky soraglar bilen ýüz tutýar

Her gün dünýäde 40 milliondan gowrak adam saglyk barada maglumat almak üçin ChatGPT-ni ulanýar. OpenAI-iň hasabatyna görä, çat-botda ähli habarlaryň 5%-den gowragy lukmançylyk temasy bilen baglanyşykly diýip, Axios neşiri habar berýär...