Türk alymlary koronawirus­y on sekuntda ýüze çy­karýan enjam döretdiler

  • 05.01.2021 21:40
  • 11k+

Ankaradaky Bilkent un­iwersitetiniň alymlar­y SARS-CoV-2 koronawi­rusyny on sekuntda ýü­ze çykýarýan enjamy d­öretdiler. Bu barada uniwersitetiň metbuga­t gullugyna salgylany­p, lenta.ru habar ber­ýär.

Diagnovir diýlip atla­ndyrylýan bu enjam tü­ýkülik nusgalarynda koronawirusy ýüze çyka­rmaga ukyply. Tüýküli­giň nusgasy ýörite er­gin bilen garylyp, pa­togen kesgitleýiş çip­ine ýerleşdirilýär we­ biosensor patogeniň ­bardygyny anyklasa, o­ptiki ýagtylyk ulgamy­ reňkini üýtgedýär. D­erňew prosesi, tutuşl­ygyna alnanda, on sekuntdan köp wagt al­maýar.

Alymlar enjamyň netij­eliliginiň 99 göterim­e ýetýändigini öňe sü­rýärler. Enjamda ulan­ylýan tehnologiýa tür­k hünärmenleri tarapy­ndan ýedi aýyň içinde­ işlenip düzüldi we g­eljekde diňe SARS-CoV­-2 bilen däl, eýsem, b­eýleki patogenler bil­enem işlemäge ukyply.­ Häzirki wagtda bu oý­lap tapyşy patentleşd­irmek meýilleşdirilýä­r.

“Ulgam ýokary eksport­ potensialyna eýe. Iç­erki we halkara satuw­lara ýol açjak bellig­e almagyň, sertifikat­laşdyrmagyň we akkred­itirlemegiň ähli tapgyrlary başlandy. Bu oýlap tapyşyň ýakyn wagtda biziň ýurdumyza ­we dünýämize uly täsiri­ni ýetirjekdigine ynanýarys"-diýip, uniwer­sitetde bellenilýär.

düýn 15:13
1.3k+

Ýapon alymlary ýetginjeklerde köp duşýan täze görnüşli leýkozyň üstüni açdylar

Ýapon alymlary gan düwnük keseliniň esasan ýetginjeklerde has köp duşýan täze we howply görnüşini tapdylar. Bu barada Ýaponiýanyň Milli onkologiýa merkeziniň ylmy-barlag toparynyň ýolbaşçysy Keniti Ýosida habar berdi...

24.03.2026 14:09
5k+

Alymlar appendiksiň taryhyny täzeden gözden geçirdiler: bu organ beýle bir peýdasyz hem däl eken

Köp adamlaryň çagalykdan eşidýän zady: appendikssiz arkaýyn ýaşap bolýar. Onuň bardygy, adatça, diňe köriçege ýüze çykanda we operasiýa zerur bolanda ýatlanylýar. Öňden bäri ylym hem oňa şeýle garaýardy. XIX asyrda iňlis tebigatşynasy Çarlz Darwin appendiksiň, esasan, ösümlik bilen iýmitlenen gadymy ata-babalarymyzyň iýmit siňdiriş organlarynyň rudimenti, ýagny galyndysydygyny öňe sürdi...

24.03.2026 07:48
13k+

Türgenleriň kellesine degýän urgular olaryň geljegine nähili täsir edýär? Alymlaryň jogaby

Alymlar sportuň kontaktly görnüşleri bilen meşgullanmagyň ýetirýän täsiriniň köp ýyllap saklanyp biljekdigini anykladylar. Ylmy barlaglar beýniniň gorag böwediniň sport karýerasy tamamlanandan soň hem onlarça ýyllap zeperli bolup galýandygyny görkezdi...

23.03.2026 00:57
2k+

Demrewe garşy sanjym infarkt howpuny 32% peseldýär

Amerikanyň Kardiologiýa kollejiniň ýyllyk ylmy maslahatynda hödürlenen täze maglumatlara görä, demrewe garşy sanjym almak ýürek-damar keselli adamlarda infarkt döremek howpuny 32% peseldip biler. Alymlar bu netijäni gazanmak üçin ABŞ-yň ateroskleroz (damarlaryň daralmagy) keselli 246 müňden gowrak ýaşaýjysynyň maglumatlaryny öwrendiler...