Alymlar Ýuwaş ummanda janly-jandarlaryň näbelli 38 görnüşini ýüze çykardy

  • 21.03.2026 14:31
  • 2.6k+

Alymlar Ýuwaş ummanda janly-jandarlaryň täze 38 görnüşini we täze bolup biljek 28 görnüşini tapdy. Bu barada Nippon Foundation gaznasy we «Nekton» kompaniýasy tarapyndan durmuşa geçirilýän «Ocean Census» taslamasynyň saýtynda habar berilýär.

Barlaglar Ýaponiýanyň az öwrenilen iki sany çuň suwly sebitinde — Nankaý çöketliginde we Sitiýe suwasty dag ulgamynda geçirildi. Ekipažly «Shinkai 6500» enjamy deňiz organizmleriniň 528-den gowrak nusgasyny ýygnady.

Nankaý çöketligine bolan ekspedisiýa doktor Çong Çen ýolbaşçylyk etdi. Bu sebit Tokionyň 500–600 km günorta-günbatarynda ýerleşýär we ýokary geologik işjeňligi bilen tapawutlanýar. Bu ýerde deňiz düýbüniň jaýryklaryndan sowuk çüwdürimler (çeşmeler) urlup çykýar — çuňlukdan ýüzüne metan we kükürtli wodoroda baý suwuklyklar galýar. Bu sebitdäki janly organizmleriň topary energiýany Günüň şöhlelerinden däl-de, eýsem himiki reaksiýalaryň hasabyna alýar.

Ozal şeýle çeşmelerde ýaşaýan jandarlaryň 14 görnüşi mälim bolan bolsa, indi olaryň sany 80-e ýetirildi. Olaryň arasynda:

  • Mollýuskalaryň 33 görnüşi, şol sanda ulitkalar, iki taraply mollýuskalar we ýalpyldawuk gurçuk;
  • Halkaly gurçuklaryň 23 görnüşi;
  • Bognaýaklylaryň 11 görnüşi — leňňeçşekilliler (leňňeçler, krewetkalar we amfipodalar);
  • Nemertinleriň 5 görnüşi (lenta-gurçuklar);
  • Tikenekderilileriň 4 görnüşi (deňiz ýyldyzlary, ofiuralar we deňiz hyýarlary);
  • Çümýän öýjüklileriň 3 görnüşi (zooantidalar, anemonlar we gidroidler);
  • Mşankanyň (Bryozoa) 1 görnüşi.

Sitiýe sebitinde alymlar korall jemgyýetlerini we gubkalaryň ýaşaýan ýerlerini tapdy. Şeýle hem çüýşe gubkasynyň içinde ýaşaýan köp ösüntgili gurçuklaryň täze iki görnüşi beýan edildi we omarlaryň täze bäş görnüşi tapyldy.


09.04.2026 09:31
3.6k+

Ýapon fizikleri hiç haçan solmaýan suratlary çap etmegi öwrendiler

Ýaponiýaly alymlaryň topary kremniý nanosferaly ýörite boýaglary ulanyp, gurluşly reňkler bilen çap etmek usulyny işläp düzdi. Bu tehnologiýa Advanced Materials žurnalynda beýan edildi....

07.04.2026 19:02
5k+

Biologlar gurbaganyň çagasyny arkasynda göterýän täze görnüşini tapdylar

Demirgazyk Peruwyň daglarynda gurbaganyň Gastrotheca mittaliiti diýlip atlandyrylan, torbaly täze görnüşi tapyldy we beýan edildi. Olaryň tapawutly aýratynlygy çagalaryny arkasyndaky ýörite deri torbada......

02.04.2026 19:23
10k+

Ahyrsoňy Saturnyň syry açyldy

Alymlar gözegçilikleriň dowamynda Saturnyň aýlanma tizliginiň üýtgäp durýandygyny hasaba alypdy. Aslynda bu ýagdaý fizikanyň kanunlaryna ters gelýär. Şonuň üçin alymlar onuň sebäbine düşünmäge çalyşdy we bu......

28.03.2026 10:21
1.6k+

“Habbl” we “Jeýms Webb” Saturnyň iň detally "portretini" döretdiler

Astronomlar “Habbl” we “Jeýms Webb” teleskoplaryndan alnan maglumatlary birleşdirip, Saturnyň iň detally şekilini aldylar diýip, Space.com neşiri ýazýar....