Alymlar Ýuwaş ummanda janly-jandarlaryň näbelli 38 görnüşini ýüze çykardy

  • 21.03.2026 14:31
  • 2.6k+

Alymlar Ýuwaş ummanda janly-jandarlaryň täze 38 görnüşini we täze bolup biljek 28 görnüşini tapdy. Bu barada Nippon Foundation gaznasy we «Nekton» kompaniýasy tarapyndan durmuşa geçirilýän «Ocean Census» taslamasynyň saýtynda habar berilýär.

Barlaglar Ýaponiýanyň az öwrenilen iki sany çuň suwly sebitinde — Nankaý çöketliginde we Sitiýe suwasty dag ulgamynda geçirildi. Ekipažly «Shinkai 6500» enjamy deňiz organizmleriniň 528-den gowrak nusgasyny ýygnady.

Nankaý çöketligine bolan ekspedisiýa doktor Çong Çen ýolbaşçylyk etdi. Bu sebit Tokionyň 500–600 km günorta-günbatarynda ýerleşýär we ýokary geologik işjeňligi bilen tapawutlanýar. Bu ýerde deňiz düýbüniň jaýryklaryndan sowuk çüwdürimler (çeşmeler) urlup çykýar — çuňlukdan ýüzüne metan we kükürtli wodoroda baý suwuklyklar galýar. Bu sebitdäki janly organizmleriň topary energiýany Günüň şöhlelerinden däl-de, eýsem himiki reaksiýalaryň hasabyna alýar.

Ozal şeýle çeşmelerde ýaşaýan jandarlaryň 14 görnüşi mälim bolan bolsa, indi olaryň sany 80-e ýetirildi. Olaryň arasynda:

  • Mollýuskalaryň 33 görnüşi, şol sanda ulitkalar, iki taraply mollýuskalar we ýalpyldawuk gurçuk;
  • Halkaly gurçuklaryň 23 görnüşi;
  • Bognaýaklylaryň 11 görnüşi — leňňeçşekilliler (leňňeçler, krewetkalar we amfipodalar);
  • Nemertinleriň 5 görnüşi (lenta-gurçuklar);
  • Tikenekderilileriň 4 görnüşi (deňiz ýyldyzlary, ofiuralar we deňiz hyýarlary);
  • Çümýän öýjüklileriň 3 görnüşi (zooantidalar, anemonlar we gidroidler);
  • Mşankanyň (Bryozoa) 1 görnüşi.

Sitiýe sebitinde alymlar korall jemgyýetlerini we gubkalaryň ýaşaýan ýerlerini tapdy. Şeýle hem çüýşe gubkasynyň içinde ýaşaýan köp ösüntgili gurçuklaryň täze iki görnüşi beýan edildi we omarlaryň täze bäş görnüşi tapyldy.


29.04.2026 20:39
7.8k+

Pomidorlar "gygyrýar": alymlar ösümlikleriň seslerini ýazga aldylar

Ösümlikler agyryny duýanda özboluşly "gykylyk" çykarýarlar. Tel-Awiw uniwersitetiniň alymlary 2023-nji ýylda pomidor we temmäki ösümlikleri bilen geçirilen synaglar wagtynda olaryň azar berlende çykarýan......

28.04.2026 23:08
2.7k+

Genetikler DNK analizi arkaly rim imperatory Otto I-niň şahsyýetini tassykladylar

Magdeburg ybadathanasyndan tapylan galyndylaryň imperator Otto I-niňkidigi genetiki derňewler arkaly tassyklandy. Bu barada alymlar DNK barlaglaryny geçirenlerinden soň habar berdiler....

28.04.2026 17:38
3.3k+

Daşky magnit meýdany bolmadyk täsin magnit döredildi

Daniýaly alymlar täsin bir material – hrom-pirazin (Cr(pyrazine)₃) atly magnit oýlap tapdylar. Onuň adaty magnitlerden esasly tapawutly tarapy, özünde magnit güýji bar bolsa-da, daşyna hiç hili magnit......

27.04.2026 23:19
5.4k+

Saturnyň hemrasynda hatda ýeňiljek şemal hem uly tolkunlary döredip biler

Planetologlar tolkunlaryň emele gelişiniň mehanizmlerini düşündirýän uniwersal fiziki modeli işläp düzdi. JGR Planets žurnalynda çap edilen bu barlag Saturnyň Titan atly hemrasynda, hatda örän gowşak ýelleriň......