Efiopiýada Lýusi bilen döwürdeş 600 kg agramly äpet krokodil tapyldy

  • 14.03.2026 15:03
  • 9k+

Paleontologlar mundan 3 million ýyl ozal Gündogar Afrikada ýaşan we gadymy adamlary awlan bolmagy juda ähtimal äpet krokodiliň täze görnüşini anykladylar. Bu görnüşe «Lýusiniň awçysy» diýen manyny berýän Crocodylus lucivenator diýlip at berildi. Barlagyň netijeleri hakda Journal of Systematic Palaeontology žurnalynda okamak mümkin.

Aýowa uniwersitetiniň alymlary Efiopiýanyň Afar sebitindäki Hadar düzlüginden tapylan 121 sany gazylyp alnan nusgany, esasan hem kelleçanaklary we äň süňklerini öwrendiler. ÝUNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawyna girýän bu sebit ynsan ewolýusiýasynyň irki döwürlerine degişli tapyndylary bilen meşhurdyr.

Barlaglara görä, bu krokodil takmynan 3,4-3 million ýyl ozal — meşhur Lýusä degişli bolan afar awstralopitekleriniň ýaşan döwründe we şol bir sebitlerde ýaşapdyr.

Uly ýaşly krokodilleriň uzynlygy 4–4,5 metre, agramy bolsa 270-den 600 kilograma çenli ýetipdir. Derýalary, kölleri we kenarýaka tokaýlary özünde jemleýän tebigy künjek bolan Hadarda bu görnüş iň esasy ýyrtyjy hasaplanypdyr.

Aýowa uniwersitetiniň professory Kristofer Broşu bu hakda beren gürrüňinde: «Bu krokodiliň Lýusiniň nesillerini awlandygyny şübhelenmän aýdyp bileris» diýip, ynamly belleýär.

Haýwanyň burnunda gözeilginç süňk ösüntgisi bolup, alymlar ony erkek krokodilleriň öz jübütleriniň ünsüni çekmek üçin ulanandygyny çaklaýarlar. Şeýle hem, tapylan äňleriň birinde ýara yzlarynyň bolmagy krokodilleriň özara darkaşlaryndan habar berýär.


25.04.2026 15:31
3.8k+

Sony World Photography Awards 2026: ýylyň iň gowy suratlary saýlandy

Dünýäniň 200 ýurdundan iberilen 430 müňden gowrak işiň arasyndan «Sony World Photography Awards 2026» bäsleşiginiň ýeňijileri yglan edildi....

23.04.2026 15:28
7.5k+

ABŞ-da 15 ýaşly towuk uzak ýaşamak boýunça rekord goýdy

ABŞ-da ýaşaýan Gerti lakamly towuk "dünýädäki iň garry towuk" diýlip ykrar edildi. Rekordyň hasaba alnan pursadynda onuň 15 ýaşy dolup, 100 gün geçipdi....

23.04.2026 11:29
2k+

Alymlar kaşalotlaryň dilinde "çekimli sesleriň" bardygyny ýüze çykardylar

Alymlar kaşalotlaryň sesleriniň adamyň diline meňzeş gurluşa eýedigini anykladylar. Bu barlagyň netijeleri Proceedings of the Royal Society B ylmy žurnalynda çap edildi....

22.04.2026 17:34
4.8k+

Amyderýadan Aşgabada: ýaş tebigatçylar üçin ekologiýa boýunça okuw maslahaty geçirildi

Aşgabatda BMG-niň Ösüş Maksatnamasynyň (UNDP) we Global ekologiýa gaznasynyň (GEF) bilelikdäki taslamasynyň çäklerinde «Ýaş tebigatçy» jemgyýetçilik guramasy tarapyndan guralan ýaşlar üçin okuw maslahaty......