Modelirlemeler Marsy "gyzdyrmak" synanyşygynyň garaşylmadyk netijäni berendigini görkezýär

  • 08.03.2026 12:57
  • 4.1k+

Barlagçylar Marsyň atmosferasynda aerozol pürkmekligiň täsirini modelirläp, emeli parnik effektini döretdiler. Hasaplamalar ters netijäni ýüze çykardy: planetanyň käbir sebitlerinde maýlamaklygyň ýerine has beter sowamaklyk bolup biler.

Planetanyň orta demirgazyk giňişliklerinde ýerleşýän Amazoniýa, Arkadiýa we Utopiýa düzlükleri Marsyň geljekde ýaşalmagy mümkin ýerleri hasaplanýar. Uzak möhletli meýilnamalar şol ýerde senagat işini ösdürmegi we Marsyň howasyny kem-kemden üýtgedip, ony Ýeriň şertlerine ýakynlaşdyrmagy göz öňünde tutýar. Atmosferanyň temperaturasyny ýokarlandyrmak esasy maksat hasaplanýar.

Teklip edilýän usullaryň biri parnik täsirini güýçlendirip bilýän aerozollary pürkmek bilen baglanyşyklydyr. Mümkin bolan materiallaryň arasynda alýumin nanosterženler we grafen bölejikleri bar. Metaly Marsyň topragyndan, grafini bolsa planetanyň atmosferasynyň esasy bölegini emele getirýän uglerod dioksidinden alynmak meýilleşdirilýär.

Kompýuter modeli sekuntda 1,25 litr aerozolyň pürkülmeginiň Marsyň ortaça temperaturasyny üç ýylyň dowamynda 15 gradus ýokarlandyryp biljekdigini görkezdi. Sekuntda 3,75 litr bolanda, maýlamak 35 gradusa ýetip biler.

Şeýle-de bolsa, buzuň bugarmagynyň güýçlenmegi çyglylygyň ýokarlanmagyna we dykyz bulutlaryň emele gelmegine getirer. Gijelerine bu bulutlar ekwatoryň golaýynda ýylylygy saklar, ýöne gyşda olar orta giňişliklerde Gün şöhlesini yza serpikdirip başlarlar. Hasaplamalara görä, bu ol ýerdäki temperaturanyň howa bulutsyzka 40 gradus pes bolmagyna sebäp bolup biler.

Mundan başga-da, bugarýan çyglylyk ýarym şarlaryň arasynda deň däl ýagdaýda ondan-oňa geçer. Günorta ýarym şar yzyna gaýdyp biljek suwdan has köp suw alar. Netijede, geljekki koloniýalaryň ýerleşýän ýerleri örän sowuk we topragyň ýuwaş-ýuwaşdan guramagynyň utgaşmasyny başdan geçirip biler.

Aerozolyň pürkülmegi bes edilse-de, Marsyň atmosferasy häzirki ýagdaýyna birnäçe onýyllyklardan soň gaýdyp geler.


14.05.2026 11:43
2.1k+

Curiosity-niň we Perseverance-iň täze panoramalary Marsyň hemme ýeriniň gyradeň däldigini ýüze çykardy

Curiosity we Perseverance mars rowerleri Ýere täsirli täze panoramalary iberdiler, olarda Marsyň landşaftynyň haýran galdyryjy derejede dürlüdigini aýdyň görkezdi....

11.05.2026 15:59
2k+

NASA-nyň Mars synagyna gatnaşyjylar üzňelikde 200 gün geçirdiler

NASA tarapyndan guralan CHAPEA maksatnamasynyň ikinji tapgyryna gatnaşyjylar, Mars ekspedisiýasynyň şertlerini gaýtalaýan toplumyň içinde doly üzňelikde 200 günden gowrak wagt geçirdiler. Bu ylmy synag jemi......

08.05.2026 14:18
5.6k+

Marsda Curiosity roweriniň burawynyň ujuna tötänleýin 13 kilogramlyk daş ilişip galdy

Curiosity mars roweri adatdan daşary ýagdaýa duçar boldy: nusga almak üçin burawlama işleri geçirilenden soň, bir daş bölegi buraw enjamyna ilişip galdy. Bu waka roweriň Marsda hereket edip ýörmeginiň bütin......

29.04.2026 16:00
2k+

«Curiosity» marsahodynyň tejribesi Marsyň topragynda onlarça organiki molekulalary ýüze çykardy

NASA-nyň «Curiosity» marsahody täsin himiki tejribäni üstünlikli amala aşyrdy. Onuň dowamynda Marsyň toprak nusgalarynda onlarça görnüşli organiki molekulalar tapyldy....