Meksikada sapotekleriň 1,4 müň ýyl ozal guran aramgähi tapyldy

  • şu gün 06:43
  • 474

Meksikanyň Antropologiýa we taryh milli institutynyň (INAH) arheologlary San-Pablo-Uitso häkimliginiň ýerleşýän ýerinden sapotekleriň , takmynan, biziň eýýamymyzyň 600-nji ýylyna degişli bolan aramgähini ýüze çykardylar. ArtDaily neşiriniň ýazmagyna görä, bu gurluş özüniň asyl durkuny tas doly diýen ýaly abatlygyyna saklapdyr.
Aramgähiň girişi baýguşyň şekili we sapotek hökümdarynyň gyzyl reňkli mermer heýkeli bilen bezelipdir. Alymlaryň pikiriçe, bu keşp aramgähiň eýesini alamatlandyryp biler. Giriş gapysynyň iki gapdalynda kelleleri gabaraly başgaply erkek we aýal şekilleri oýulyp ýasalan ägirt uly daş sütünleri ýerleşýär.
Aramgähiň içinde arheologlar senenama belgileri oýulyp ýazylan dürli reňkli daşly diwar bezeglerini (frizleri), şeýle-de gapy bosagalaryndaky goragçylaryň şekillerini tapdylar. Diwarlarda dabaraly ýörişi görkezýän reňbe-reň suratlar (freskalar) çekilipdir. Suratlardaky gahrymanlar hoşboý ysly tütetgi hökmünde ulanylýan agaç şepbigini — kopal guýlan gaplary göterip barýarlar. Bezeglerde sarymtyl, ak, ýaşyl, gyzyl we gök reňkler agdyklyk edýär.
Meksikanyň Prezidenti Klaudiýa Şeýnbaum hem bu taryhy ähmiýetli täzelige üns çekip, onuň ýurduň soňky onýyllykdaky iň ähmiýetli arheologik açyşydygyny belledi. Hakykatdan hem, aýdyşy ýaly, bu tapyndy sapotekleriň jemgyýetçilik gurluşyny, ynançlaryny we dini däp-dessurlaryny has çuňňur öwrenmäge ýardam berer.


24.01.2026 16:30
3.2k+

Uelsdäki seýilgähiň aşagyndan gadymy Rim willasy tapyldy

Arheologlar Uelsiň Margam şäherindäki boşan seýilgähiň aşagyndan eldegrilmedik gadymy Rim willasyny tapdylar. Popular Mechanics-iň habaryna görä, gözlegçiler üçin uzak wagtlap näbelli bolan bu  açyş rim-britan döwrüne degişlidir...

19.01.2026 14:19
4.2k+

Gresiýada altyn we gymmatbaha zatlardan doly gadymy ybadathananyň gazuw-agtaryş işleri dowam edýär

Gresiýanyň Ewiýa adasynda arheologik gazuw-agtaryş işleri dowam edýär. 2023-nji ýylda ol ýerden biziň eýýamymyzdan öňki VII asyra degişli ybadathana tapyldy. Gresiýanyň Medeniýet ministrligi arheologlaryň şondan...

14.01.2026 12:03
3.9k+

Beýik Britaniýada giçki Rim döwrüne degişli süňkden ýasalan täsin gutujyk tapyldy

Beýik Britaniýanyň Wusterşir graflygynyň Brodweý şäherindäki giçki Rim döwrüniň mazarlygynda gazuw-agtaryş işleri geçirilende, alymlar keýik süňkünden ýasalan oýma nagyşly täsin gutujygy ýüze çykardylar. Arheologlar öň hiç haçan şeýle tapynda duş gelmändiklerini belleýärler...

14.01.2026 12:00
5k+

Izmirde "Süleýmanyň düwni" bilen bezelen gadymy mozaikaly zal tapyldy

Türkiýäniň Izmir şäherinde gadymy Smirnanyň çäginde arheologlar takmynan 1 600 ýyl mundan ozalky döwre degişli bolan we gowy saklanyp galan mozaikaly zaly ýüze çykardylar. "Interesting Engineering" neşiriniň "The Archaeologist" žurnalyna salgylanyp bermegine görä, bu zal "Süleýmanyň düwni" atly geometrik nagyş bilen bezelipdir...