Meksikada sapotekleriň 1,4 müň ýyl ozal guran aramgähi tapyldy

  • 29.01.2026 06:43
  • 2.9k+

Meksikanyň Antropologiýa we taryh milli institutynyň (INAH) arheologlary San-Pablo-Uitso häkimliginiň ýerleşýän ýerinden sapotekleriň , takmynan, biziň eýýamymyzyň 600-nji ýylyna degişli bolan aramgähini ýüze çykardylar. ArtDaily neşiriniň ýazmagyna görä, bu gurluş özüniň asyl durkuny tas doly diýen ýaly abatlygyyna saklapdyr.
Aramgähiň girişi baýguşyň şekili we sapotek hökümdarynyň gyzyl reňkli mermer heýkeli bilen bezelipdir. Alymlaryň pikiriçe, bu keşp aramgähiň eýesini alamatlandyryp biler. Giriş gapysynyň iki gapdalynda kelleleri gabaraly başgaply erkek we aýal şekilleri oýulyp ýasalan ägirt uly daş sütünleri ýerleşýär.
Aramgähiň içinde arheologlar senenama belgileri oýulyp ýazylan dürli reňkli daşly diwar bezeglerini (frizleri), şeýle-de gapy bosagalaryndaky goragçylaryň şekillerini tapdylar. Diwarlarda dabaraly ýörişi görkezýän reňbe-reň suratlar (freskalar) çekilipdir. Suratlardaky gahrymanlar hoşboý ysly tütetgi hökmünde ulanylýan agaç şepbigini — kopal guýlan gaplary göterip barýarlar. Bezeglerde sarymtyl, ak, ýaşyl, gyzyl we gök reňkler agdyklyk edýär.
Meksikanyň Prezidenti Klaudiýa Şeýnbaum hem bu taryhy ähmiýetli täzelige üns çekip, onuň ýurduň soňky onýyllykdaky iň ähmiýetli arheologik açyşydygyny belledi. Hakykatdan hem, aýdyşy ýaly, bu tapyndy sapotekleriň jemgyýetçilik gurluşyny, ynançlaryny we dini däp-dessurlaryny has çuňňur öwrenmäge ýardam berer.


12.02.2026 12:07
2.3k+

«Týudorlaryň ýüregi»: britanlar XVI asyr patyşa tumaryny saklap galmak üçin 3,5 million funt sterling toplady

Britan muzeýi týudorlar neslinden bolan patyşa Genrih VIII-e dahylly  altyn tumary saklap galmak we ony köpçülige görkezmäge elýeterli etmek üçin zerur bolan 3,5 million funt sterlingi toplamagy başardy. Bu barada Independent neşiri habar berýär...

08.02.2026 09:05
2.3k+

Ysy eksponat etdiler: Germaniýanyň muzeýinde gadymy müsür balzamlarynyň ysy dikeldildi

Halkara alymlar topary Gadymy Müsürde mumyýalamak üçin ulanylan gadymy balzamlaryň ysyny täzeden dikeltmäge mümkinçilik berýän tehnologiýany işläp düzdüler. Bu täzelik bilen Gannowerdäki Awgust Kestner muzeýinde geçirilen sergide tanyşdyryldy...

06.02.2026 14:10
2.4k+

Gazagystanda Parfiýa we Wizantiýa degişli gadymy artefaktlar tapyldy

Gazagystanyň Aktau şäheriniň golaýynda arheologlar Parfiýa we Wizantiýa döwürlerine degişli bolan içi kümüş we mis teňňelerden doly küýzäniň üstünden bardylar. Gadymy Garakabak şäherçesiniň harabalaryndan tapylan bu gymmatlyklar Mangystau (öňki Maňňyşlak) sebtiniň häki bir çetki künjek däl-de, eýsem möhüm söwda merkezi bolandygynyň esasy subutnamasy diýlip atlandyrylýar...

03.02.2026 06:29
2.8k+

Paleontologlar Portugaliýada dili uzyn gadymy amfibiýany tapdylar

Portugaliýanyň Lorinýan formasiýasynda mundan takmynan 150 million ýyl ozal ýaşan we ozal nämälim bolan Nabia civiscientrix atly örän gadymy amfibiýanyň galyndylary tapyldy. Bu tapyndy dinozawrlaryň döwründen tä iň soňky buzluk eýýamyna çenli ýaşan, az öwrenilen we nesli kesilen Albanerpetontidae toparyna degişlidir...