Ilatyň köpelmegi adatça gülläp ösüşiň görkezijisi hasaplanýardy, emma häzirki wagtda dünýäde başga bir tendensiýa barha göze ilýär: ilat sanynyň azalmagy, şol sanda has ösen ýurtlarda hem bolup geçýär. Visualcapitalist ilaty iň çalt azalýan ýurtlary görkezýän infografikany taýýarlady.
Bütindünýä bankynyň habaryna görä, 2024-nji ýyla çenli 42 ýurt we sebit eýýäm ilat sanynyň azalmagy bilen ýüzbe-ýüz bolýar. Käbirlerinde bu pese gaçyş has hem göze ilýär. Şonuň bilen birlikde, tutuş dünýäniň ilaty ýylda takmynan 1% köpelmegini dowam etdirýär.
Ilatynyň sany azalýan ýurtlaryň aglabasy Gündogar Ýewropada ýerleşýär. Kosowa, Moldowa we Demirgazyk Makedoniýa ilat sany azalýan ýurtlaryň arasynda öňde durýar. Esasy sebäbi emigrasiýa, adamlaryň köpçülikleýin daşary ýurtlara çykyp gitmegi. Gündogar Ýewropa ýurtlary Günbatar Ýewropa bilen deňeşdirilende aýlyk aratapawudy sebäpli onlarça ýyl bäri ýokary migrasiýa bilen ýüzbe-ýüz bolýarlar we ÝB birleşmegi işçileriň ondan-oňa kanuny geçişini ýeňilleşdirdi.
Ilatyň azalmagy Germaniýa, Ýaponiýa, Hytaý we Italiýa ýaly iri ykdysadyýetli ýurtlarda-da bolup geçýär. Bularda ilatyň azalyş derejesi heniz pes bolsa-da, bu ýurtlaryň ölçegi demografiki üýtgemäni dünýä derejesinde möhüm edýär.
Hökümetler dogluşyň derejesini ýokarlandyrmak üçin degerli çäreleri görýärler. Mysal üçin, Ýaponiýa çagalaryň abadançylygy we mekdebe çenli bilimiň elýeterliligi üçin jogapkär Çagalaryň we maşgalalaryň işi boýunça gullugy döretdi. Hytaý üç ýaşa çenli her bir çaga üçin her ýyl 3600 ýuan möçberinde (takmynan 505 ABŞ dollary) milli subsidiýa girizdi.
