Adam eli bilen döredilip, kosmosda iň uzaga giden apparatlara ýene bir ýyl ömür berildi: «Woýajerlerden» bir enjam öçürildi

  • 09.03.2025 22:28
  • 3.6k+

«Woýajer-1» we «Woýajer-2» kosmos zondlarynyň işi apparatlaryň hersinden bir ylmy enjamy öçürmek arkaly ýene, takmynan, bir ýyl uzaldyldy diýip, NASA-nyň resmi web sahypasynda habar berilýär.

Bu çäre energiýany tygşytlamaga we ýyldyzlaryň arasyndaky giňişlikler hakynda gymmatly maglumatlary ýygnamaga dowam etmäge mümkinçilik berer. Häzirki wagtda «Woýajer-1» Ýerden 25 milliard km uzaklykda, «Woýajer-2» bolsa 21 milliard km uzaklykda ýerleşýär. «Woýajer-1» 2012-nji ýylda, «Woýajer-2» bolsa 2018-nji ýylda geliosferany terk etdi. Bu zondlar adam eli bilen ýasalan we Ýerden iň uzaga giden enjamlardyr. Radiotolkunlaryň zondlara baryp yzyna gaýdyp gelmegi, degişlilikde 23 we 19 sagada çekýär.
Ýupiteriň, Saturnyň, Neptunyň we Plutonyň ýanlaryndan geçensoň, «Woýajerleriň» bortundaky enjamlaryň köpüsi öz ähmiýetini ýitirdi. Şonuň üçin inženerler apparatlaryň işini dowam etdirmek üçin, o diýen möhüm bolmadyk ýa-da könelen ylmy enjamlary öçürip başladylar.
2024-nji ýylyň oktýabr aýynda «Woýajer-2-de» plazma akymynyň konsentrasiýasyny we ugruny ölçemek üçin ulanylýan enjam öçürildi. Geçen hepde «Woýajer-1-de» kosmiki şöhleler barada maglumat ýygnamak üçin ulanylýan ulgam öçürildi. Şu aýyň ahyrynda bolsa «Woýajer-2-däki» pes energiýaly zarýadly bölejikleri ölçemek üçin niýetlenen enjam hem öçüriler.
Bu ulgamlaryň ikisi-de, her 192 sekuntda 15,7 Wt impuls güýji bilen işleýän ädimli hereketlendirijili aýlanýan platformanyň esasynda gurlan. Aslynda, bu hereketlendirijiler 500 müň ädim geçmek üçin niýetlenipdi – bu 1980-nji ýylda Saturnyň ýanyndan geçmek üçin ýeterlikdi. Emma «Woýajer-2-niň» öçürilen wagty, ol eýýäm 8,5 milliondan gowrak ädimi geçipdi.
Şol bir wagtda «Woýajer-1» magnitometri we plazma tolkunlaryny hasaba alýan ulgamy ulanmaga dowam eder. Pes energiýaly zarýadly bölejikleri kesgitleýji detektor 2025-nji ýylyň ahyryna çenli işlemegini dowam etdirer, şondan soň ol hem öçüriler. «Woýajer-2» magnit meýdanyny we plazma tolkunlaryny öwrenmäge dowam eder, emma onuň kosmiki şöhleleri kesgitleýän ulgamy hem 2026-njy ýylda öçüriler.
Inženerleriň hasaplamalaryna görä, energiýa tygşytlaýyş çäreleri zondlaryň azyndan 2030-njy ýyllaryň başlaryna çenli – hiç bolmanda bir enjam bilen işlemegini dowam etdirmäge mümkinçilik berer. Ýöne bu apparatlar eýýäm 48 ýyl bäri açyk kosmosda hereket edip gelýärler, şonuň üçin garaşylmadyk näsazlyklar bu möhleti has-da gysgaldyp biler.


28.08.2025 23:44
1.9k+

SpaceX-iň köp gezeklik Falcon 9 raketasy 30-njy uçuşyny amala aşyrdy

28-nji awgustda SpaceX kompaniýasy Falcon 9 raketasyny üstünlikli uçurdy – ol Ýere golaý orbita Starlink internet aragatnaşyk ulgamynyň täze hemralaryny çykardy. Raketanyň B1067 belgili birinji köp gezeklik basgançagy uçuşdan soň Ýere gaýdyp geldi we eýýäm 30-njy gezek Atlantika ummanyndaky ýüzýän platformada asuda gondy...

28.08.2025 12:21
4.7k+

Mask Starship-de ýokary tizlikli uçuşlary wada berýär: Nýu-Ýorkdan Londona 10 minutda

Ilon Mask özüniň soňky çykyşynda ýene Starship kosmos gämisini Ýerde ýokary tizlikli uçuşlar üçin ulanmak mümkinçiligi barada söz açdy. SpaceX-iň ýolbaşçysynyň aýtmagyna görä, Los-Anjeles we Sidneý, Los-Anjeles we Tokio ýa-da Nýu-Ýork we Singapur ýaly şäherleriň arasyndaky syýahat 30 minutdan hem az wagt alyp biler...

28.08.2025 07:19
5.5k+

Iň güýçli Gün teleskopy rekord jikme-jiklik bilen koronal arkalaryny surata aldy

Astronomlar Deniel K. Inoue Gün teleskopynyň (DKIST) kömegi bilen Gündäki alawlamanyň jikme-jik suratyny aldy. Milli Gün obserwatoriýasynyň (NSO) hünärmenleri 2024-nji ýylyň 8-nji awgustynda bütindünýä wagty boýunça 20:12-de bolup geçen X1...

27.08.2025 11:42
2.4k+

SpaceX kompaniýasy Starship gämisiniň onunjy synag uçuşyny üstünlikli geçirdi

26-njy awgustda SpaceX amerikan kompaniýasy Starship gämisi oturdylan Super Heavy raketa göterijisiniň onunjy synag uçuşyny üstünlikli geçirdi. Çäre X sosial ulgamy arkaly göni ýaýlymda görkezildi. Kompaniýanyň berýän maglumatyna görä, synagda öňde goýlan maksatlara ýetildi we bu uçuş "dünýäde ilkinji dolulygyna köp gezeklik raketa göterijisini işläp taýýarlamakda ähmiýetli ädim» boldy...