Ata-babalarymyzdan gelýän milli senenamamyz boýunça 7-nji dekabrda garagyş döwri tamamlanyp, 8-nji dekabrdan uly çille başlanýar.
“Türkmenistan” gazetinde berlen habara görä, “çille — bu pars dilindäki «çil» sözi bilen baglanyşykly bolup, ol «kyrk» diýen manyny aňladýar. Uly çille hem kyrk gün dowam edýär we ol gyşyň örküji hasaplanýar. Dogrudan-da, 8-nji dekabrdan 17-nji ýanwara çenli bolan döwri alyp görseň, aýazly, sowuk günleriň hut şu döwürde köp bolýandygy äşgärdir. Ýöne käte bu döwürde maýyl günler hem köp bolýar”.
«Gyşyň güni kyrk tüýsli, kyrkysy-da gylyksyz» diýlişi ýaly, bu döwürde ätiýajy elden bermeli däl. Her pursatda gyşyň gar-ýagşyna, şatlama aýazyna taýýar bolmaly.
Gyş paslynyň täsinliklerini ylym yzygiderli öwrenýär. Gyş döwründe Ýeriň hereket edýän tekizliginiň asman ekwatoryna 230 — 260 ýapgytlygy zerarly Günüň şöhlesiniň düşýän gytaklygy 460 — 520 üýtgeýär. Şol sebäpli pasyllaryň çalyşmasy ýüze çykýar. Gyş paslynda Ýeriň Güne tomusky ýagdaýyndan 5 million kilometr golaýlaşýandygyna garamazdan, Günüň gytak we gysga şöhlesi gündizlerine Ýeriň üstüni gyzdyryp ýetişmeýär. Şonuň netijesinde hem gyş pasly emele gelýär.
