Beýik Britaniýanyň we Estoniýanyň alymlary adamyň häsiýetiniň onuň kär saýlamagyna, işine uýgunlaşmagyna we üstünlik gazanmagyna täsir edýändigini tassykladylar. Journal of Applied Psychology žurnalynda neşir edilen bu barlag 263 dürli ugurda işleýän 68 540 adamyň maglumatlaryna syn berýär.
Işiň dowamynda Edinburg uniwersitetiniň (Beýik Britaniýa) Filosofiýa, psihologiýa we lingwistika mekdebiniň we Tartu uniwersitetiniň (Estoniýa) barlagçylary häsiýet bilen hünäriň arasyndaky baglanyşygy kesgitlediler.
“Uly bäşlik” diýilýän gylyk-häsiýeti, ýagny hoşniýetliligi, açyklygy, akýürekliligi, alçaklygy we newrotizmi ulanmak bilen, alymlar haýsy kärdäki adamlara haýsy häsiýetleriň has mahsusdygyny kesgitlediler.
Gelnen netijeler:
- Suratkeşler, ýazyjylar we dizaýnerler, aktýorlar, žurnalistler ... bir söz bilen aýdylanda, döredijilik kärleriniň wekilleri, köplenç, täze zatlara höwesek, bilesigeliji we döredijilikli bolýar. Olaryň arasynda newrotikler köp.
- Köpçülik bilen işleşýän hünärmenler, meselem satyjylar alçak bolýarlar, şonuň üçin olar aragatnaşygyň möhüm bolan ugurlarynda üstünlikli ösmegi başarýarlar.
- Menejerler (dürli derejedäki dolandyryjylar) – alçak adamlar, ýöne guramaçylyk we jogapkärçilik ýaly häsiýetleri bilen tapawutlanýar (“Uly bäşlikde” bu häsiýetleriň ikisi hem wyždanlylyga degişlidir). Üstesine, olar o diýen newrotik häsiýetli we döredijilik adamlary ýaly duýgur däl, bu olara jogapkärçilik duýgusynyň hötdesinden gelmäge we iş ýüküni çekip bilmäge mümkinçilik berýär. Mundan başga-da, menejerler, hukukçylar ýaly, bäsdeşlige ukyply we bäsdeşlige ýykgyn edýärler.
- Menejerleriň satyjylar bilen meňzeş gelýän häsiýetleri hem bar – bu kärdäki adamlaryň ikisi hem aragatnaşykda ýakymsyz görnüp bilerler, sebäbi köplenç işleri bilen bagly gapma-garşylykly ýagdaýlara duçar bolýan gezekleri az däl.
- Kazylar, uçarmanlar we ýokary wezipeli döwlet işgärleri, beýleki adamlara garanda, belli bir karara aňsatlyk bilen gelýärler. Ynha, başgalara täsir etmek ukyby, manipulirleme häsiýetleri welin, kadrlar boýunça hünärmenlere we psihologlara has mahsusdyr.
Barlagçylar, hatda gatnaşyjylaryň käbir syýasy isleglerine hem baha berdiler. Ýük ulagynyň sürüjileriniň we dini guramalaryň işgärleriniň arasynda liberallar juda az eken.
Barlagçylar, hatda ulanyjylara haýsy kärleriň öz şahsy häsiýetlerine laýyk geljekdigini kesgitlemäge mümkinçilik berýän, şahsy häsiýetleri derňeýji mugt, interaktiw goşundyny hem döretdiler.
