Hytaý heläkçiliklerden "gorkmaýan" ilkinji ýadro reaktoryny gurdy: ol eremeýär

  • 24.07.2024 23:45
  • 11k+

Hytaýly alymlar heläkçilikde eremeýän dünýäde ilkinji ýadro reaktoryny işe girizdiler. Onuň synaglary barada Joule žurnalynda habar berildi.

2023-nji ýylyň dekabrynda Hytaýda kuwwaty 210 MWt bolan guýulýan modully ýokary temperaturaly reaktor (HTR-PM) işe girizildi.
HTR-PM bilen adaty reaktorlaryň arasyndaky esasy tapawut - has köp grafitli we az uranly ýangyç esaslary. Bu ýangyjyň energiýa dykyzlygyny peseldýär, bölüniş reaksiýasyny haýalladýar we reaktory has ýokary temperatura çydamly edýär.
Sinhua uniwersitetinde geçirilen synaglarda reaktoryň iki moduly hem doly güýji bilen öçürildi. Reaktor daşky gurşawa howp salmazdan, 35 sagadyň içinde tebigy ýagdaýda sowady.
Işläp düzüjileriň sözlerine görä, bu tehnologiýa Fukusima heläkçiligi ýaly, betbagtçylyklaryň öňüni alyp biler.
HTR-PM-iň ýekeje kemçiligi bar - bar bolan ýadro reaktorlaryny täze ýangyç steržne geçirmek üçin täzeläp bolmaz. Ýadro desgasynyň “ýüregini” eremekden goramak üçin ilki bilen HTR-PM reaktorlaryny gurmaly bolar.


31.01.2026 08:52
2.3k+

Haýsy döwlet ylmy-barlaglar üçin köp çykdajy edýär? 25 ýylyň infografikasy

Soňky ýigrimi ýylyň dowamynda ylmy-barlag we tejribe-gurnamaçylyk işlerine (NIOKR /R&D) gönükdirilýän global çykdajylar ep-esli artdy. 2000-nji ýylda bu görkeziji 1 trillion dollardan hem az bolan bolsa, 2024-nji ýyla çenli 3 trillion dollara golaýlady...

30.01.2026 10:44
1.1k+

Hytaýyň X-Humanoid adam şekilli roboty ilkinji gezek orbitadaky hemra bilen gönüden-göni aragatnaşyga girdi

Hytaýyň X-Humanoid kompaniýasynyň gumanoid (adam şekilli) roboty Ýeriň pes orbitasyndaky hemra bilen gönüden-göni baglanan dünýäde ilkinji robot boldy. Interesting Engineering neşiriniň habar bermegine görä, bu synag Pekinde geçirilen Täjirçilik kosmos senagatynyň ýokary hilli ösüşi boýunça Üçünji maslahatyň çäginde amala aşyryldy...

29.01.2026 12:37
2k+

Hytaýda Aziýadaky iň gadymy çylşyrymly gurallar tapyldy

Arheologlar Gündogar Aziýada iň gadymy çylşyrymly daş gurallaryny ýüze çykardylar. Bu täze tapyndy sebitiň tehnologik taýdan yza galandygy baradaky öňki garaýyşlary şübhe astyna alýar. Bu barada "Nature Communications" žurnalyndaky ylmy işde aýdylýar...

24.01.2026 11:58
3.3k+

Aýyň arka tarapyndan alnan nusgalarda näbelli material tapyldy

Aýyň arka tarapyndan alnan topragyň Ýere getirilen ilkinji nusgalary täze ylmy açyşlara sebäp boldy. South China Morning Post gazetiniň habaryna görä, hytaýly barlagçylar toprakdan diwarlary ýekeje atom galyňlygynda bolan örän inçe uglerod turbalaryny tapdylar...