Alymlar “Garaňky kometalaryň” hereketini çaklap bolmaýanlygy sebäpli, olary howply hasaplaýarlar

  • 21.07.2024 13:11
  • 7k+

Alymlar Ýer üçin howp döredýän kosmos obýektleriniň täze görnüşini: “garaňky kometalary” tapdylar. Saturnyň dartyş güýji sebäpli Gün ulgamynda peýda bolan, çalt aýlanýan bu obýektler asteroidleriň we kometalaryň häsiýetlerini özünde jemleýär diýip, Live Science ýazýar.

"Garaňky kometalar" bulam-bujar orbitalarda hereket edýär, häzirki gurallar bilen  düýbünden görüp bolmaýar diýen ýaly we ugruny üýtgedip durýar, bu bolsa olaryň hereketini öňünden çaklamaga mümkinçilik bermeýär. Olaryň düzümine suw we uçýan elementler girýär, şol sebäpli olary Ýerdäki ýaşaýşyň “ata-babasydyr” diýip çaklasa bolar.
Mümkin bolan peýdalaryna garamazdan, “garaňky kometalar” çynlakaý howp döredýär. Tizliginiň ýokarydygy we häzirki ýüze çykaryş ulgamlaryna görünmezligi  onuň hereketini çaklamagy kynlaşdyrýar. Alymlar Ýeri mümkin bolan howplardan goramak strategiýasyny işläp düzmek üçin bu asman jisimleriniň “populýasiýasyny” öwrenmegiň zerurdygyny nygtaýarlar.


düýn 16:33
2.3k+

ESA iň täze howa hemrasyndan alnan ilkinji suratlary görkezdi

Brýusselde geçirilen Ýewropa kosmos maslahatynda Meteosat hemrasynyň üçünji nesline degişli bolan MTG-S (Sounder) hemrasyndan alnan ilkinji suratlar jemgyýetçilige hödürlendi. Bu suratlar missiýanyň atmosferanyň temperaturasy we çyglylygy baradaky maglumatlary ýygnamak ukybyny subut edýär...

düýn 11:10
4.7k+

Ýerden 146 ýagtylyk ýyly uzaklykda ýaşaýyş üçin ýaramly planeta tapyldy

Halkara astronomlar topary ýaşaýyş üçin ýaramly bolmagy mümkin bolan täze bir planetany ýüze çykardylar. Ol Ýer şaryndan takmynan 146 ýagtylyk ýyly uzaklykda ýerleşýär. Bu açyş barada The Guardian neşiri Astrophysical Journal Letters žurnalynda çap edilen barlaga salgylanyp habar berýär...

30.01.2026 20:13
3.6k+

Aýdan alnan topragyň seljermesi Ýerde suwuň gelip çykyşy baradaky düşünjeleri üýtgedýär

Aý topragynyň (regolitiň) seljermesi Ýerdäki suwuň esasy böleginiň daşarky kosmosdan gelmedik bolmagynyň mümkindigini görkezdi. Şeýle netijä takmynan 50 ýyl mundan ozal “Apollo” missiýalary tarapyndan getirilen nusgalary täzeden öwrenen amerikan alymlar geldiler...

30.01.2026 03:49
1.1k+

Jeýms Webb garaňky materiýanyň iň takyk kartasyny döretdi

Jeýms Webb kosmos teleskopunyň maglumatlaryny işleýän alymlar garaňky materiýanyň şu güne çenli döredilen iň takyk kartalarynyň birini düzdiler. Gözlegiň netijeleri Nature Astronomy žurnalynda çap edildi. Täze karta — yşyk saçmaýan we görünmeýän maddyýet bolan garaňky materiýanyň adaty maddyýet bilen nähili baglanyşyklydygyny we  älemiň «kosmos karkasyny» (gurluşyny) nähili emele getirýändigini görkezýär...