Türkmenistanda Bütindünýä immunizasiýa hepdeligi geçirilýär

  • 26.04.2021 18:54
  • 17k+

Türkmenistanda 26-njy aprelden 2-nji maý aralygynda Bütindünýä immunizasiýa hepdeligi geçirilýär. Hepdeligiň baş maksady — sanjym arkaly öňüni alşyň ähmiýeti barada ilatyň habarly bolmagyny gazanmak we  immunizasiýa sowatly garaýşy kemala getirmek bolup durýar. Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasynyň Ýewropa sebitiniň başlangyjy bilen 2005-nji ýyldan bäri geçirilýän Bütindünýä immunizasiýa hepdeligi keselleri öňünden duýdurmak, her bir adamyň ömrüni goramak maksady bilen, ilata sanjym etmegiň ägirt uly ähmiýetine akyl ýetirmäge gönükdirilendir.

Immunizasiýa hepdeliginiň çäklerinde geçirilýän metbugat maslahatlarynyň, ugurdaş mazmunly tegelek stollaryň, tele we radio gepleşikleriň dowamynda immuno öňüni alşyň möhüm wezipeleri ara alnyp maslahatlaşylýar. Saglyk öýlerinde immuno öňüni alşyň möhümdigi we zerurlygy barada ilaty habarly etmek boýunça maslahat beriş otaglary hem-de degişli telefon nokatlary işleýär. Öňüni alyş sanjymlarynyň tertibine laýyklykda, çagalara sanjym etmek işleri geçirilýär. Saglygy goraýyş işgärleriniň hem-de degişli hünär ugurly okuw mekdepleriniň talyplarynyň arasynda immunizasiýa meselelerine bagyşlanan ugurdaş bäsleşikler guralýar.
Türkmenistanda  immunizasiýa bilen gurşamagyň ýokary derejesi saklanylýar. Türkmenistanyň ilaty ýokanç kesellerden goramak ugrunda sanjymlar tölegsiz esasda amala aşyrylýan ilkinji we ýeke-täk ýurt bolup durýandygyny bellemek gerek.
Immuno öňüni alyş we olara ilatyň işjeň gatnaşmagy boýunça çäreleriň guramaçylykly geçirilmeginiň hem-de arassaçylyk we epidemiýa garşy toplumlaýyn çäreleriň güýçlendirilmeginiň netijesinde ýurdumyzyň çäklerinde poliomielit, gökbogma, täjihoraz, bürmek, gyzamyk, gyzylja ýaly ýokanç keseller ýok edildi ýa-da seýrek ýagdaýlar görnüşinde bellige alynýar.
Şeýle hem 1997-nji ýyldan bäri ýurdumyzda ýiti ysmaz poliomielitiň bellige alynmaýandygyny, 2002-nji ýylda bolsa BSGG-nyň Ýewropa sebiti tarapyndan Türkmenistana poliomielitden azat ýurt hökmünde şahadatnamanyň gowşurylandygyny ýatlap geçmek gerek.
2019-njy ýyldan başlap, öňüni alyş sanjymlarynyň tertipnamasy keselleriň 14-sine garşy sanjymlary geçirmegi göz öňünde tutýar hem-de ýene-de 3 sany, ýagny pnewmokokk ýokanjyna, rotawirus ýokanjyna, ýokançly sary getirmäniň A görnüşine garşy täze sanjymlar girizildi.

10.03.2026 19:18
7.1k+

Alymlar adaty şpris bilen organizme goýberip bolýan «kiçijik bagyrlary» döretdi

Gepatit B we C ýaly bagyr keselleri, köplenç, bagyr ýetmezçiligine getirýär we bu ýagdaýda ýeke-täk çykalga transplantasiýa bolýar. Ýöne donor organlarynyň ýetmezçilik etmegi netijesinde köp hassalar saglyk ýagdaýy sebäpli hatda operasiýa garaşýanlaryň sanawyna-da girip bilmeýär...

10.03.2026 10:33
5.7k+

Aşgazanasty mäziň düwnük keselini dermanlara boýun egdirmegiň ýoly tapyldy

Alymlar aşgazanasty mäziň ragynyň himiýaterapiýa garşy durnukly bolmagyna kömek edýän mehanizmi anykladylar. Geçirilen barlaglar belli bir genetik üýtgeşmeleriň täsirinde çişiň has agressiw ýagdaýa geçip bilýändigini görkezdi...

09.03.2026 17:03
1.3k+

Alymlar Rett sindromyny bejermegiň has ygtybarly usulyny tapdylar

Amerikaly molekulýar biologlar Rett sindromyna sezewar bolanlaryň beýni öýjüklerinde MECP2 belogynyň işlenip çykarylyşyny takmynan 60% ýokarlandyrýan täze bejeriş usulynyň nusgasyny işläp düzdüler. TASS agentliginiň Beýlor lukmançylyk kollejiniň metbugat gullugyna salgylanyp berýän habaryna görä, bu açyş käbir genetik bejergilere garanyňda has ygtybarly we howpsuz bolar...

09.03.2026 15:18
2k+

Alymlar şokoladdan dermanlyk ähmiýeti ýokary bolan bal ýasadylar

Braziliýaly alymlar antioksidantlara baý bolan täze bir önümi — şokoladly baly döretdiler. Bu täsin iýmitiň esasy düzümi şokolad önümçiliginiň galyndysy bolan kakao gabyklaryndan emele gelýär. Science Daily žurnalynda...