ABŞ-da koronawirusa garşy has täsirli sanjym döredildi

  • 25.08.2020 07:00
  • 13k+

Sent-Luisde (ABŞ) Waşington uniwersitetiniň Lukmançylyk mekdebiniň alymlary koronawirusa garşy bir doza bilen burun arkaly goýberip bolýan waksinany taýýarladylar. Serişdäniň barlaghana syçanlaryndaky synagy COVID-19-a duýgur bolan süýdemdirijileriň kesellemeginiň öňüni almakda adaty inýeksiýa garanda has täsirlidigini görkezdi diýlip, Cell ylmy žurnalynda habar berilýär. Muny live24.ru ýetirýär.

Barlag geçirijileriň aýtmagyna görä, sanjymyň burun arkaly kabul edilmegi organizmde güýçli immun jogabyny döredýär, ýöne has güýçli gorag burun boşlugynda we dem alyş ýollarynda emele gelýär. Geçirilen barlaglaryň netijeleri barlaghana syçanlarynda wirus girizilenden soň kesel alamaty ýok bolan halatynda zyýansyzlandyryjy immunitetiň döreýändigini görkezdi.
Serişde taýýarlanylan wagtynda hünärmenler sagdyn öýjükleri COVID-19 bilen keselletme hadysasyna gatnaşýan S-belogy adaty sowuklamany ýüze çykarýan adenowirusyň içine ýerleşdirdiler. Adenowirusyň özüni onuň S-belogy burun boşlugynyň öýjüklerine adaty ýaýradyjy bolmagy üçin zyýansyzlandyrdylar. Şunuň bilen birlikde, S-beloga antibedenjikleriň işjeň döremegine ýardam edýän goşmaça özgerişi girizdiler.
Şundan soň gemrijilere 2 usul bilen – burun arkaly we myşsa içi bilen goýberilen sanjymlar deňeşdirildi. Sanjym pnewmoniýanyň öňüni alýan immun jogabyny ýüze çykardy, ýöne wirusy burunda we öýkende ýok edip bilmedi. Şeýle sanjym koronawirusyň geçiş agyrlygyny gowşadyp biler, ýöne serişde ýokanjyň we wirusyň adamlaryň arasynda ýaýramagynyň öňüni almaz. Burun arkaly goýberilme COVID-19-a ýokarky dem alyş ýollarynda köpelmäge ýol bermeýär.
Indi barlag işini alyp baryjylar synaglary dowam etdirerler we ony adamlaryň gatnaşmagynda hem geçirerler.

26.02.2026 12:35
4.6k+

Pes yşyklandyryşda görejiň kiçelmegi köpçülikleýin şowakörlüge getirýär

​XXI asyrda şowakörlügiň köpçülikleýin ýaýramagyny şu wagta çenli köpler ekrana seredilýän wagtyň artmagy — ilki kompýuterler, soňra bolsa smartfonlar we planşetler bilen baglanyşdyrýardylar. Emma täze ylmy barlaglar bu aýdylanlara garşy çykyp, meseläni adamlaryň ýaşaýan ýapyk binalaryna mahsus bolan pes yşyklandyryş şertlerinde gözüň dowamly dartylmagy bilen baglanyşdyrýarlar...

23.02.2026 18:12
5.5k+

Barlagçylar ýetginjekleriň was-waslygyny süýji içgilerden görýärler

Düzüminde şekeriň mukdary ýokary bolan içgiler bilen ýetginjeklerdäki was-waslyk alamatlarynyň arasynda arabaglanyşyk bar. Muny Bornmut uniwersitetiniň we Beýrutdaky Liwan amerikan uniwersitetiniň alymy doktor Karim Halediň ýolbaşçylygyndaky täze barlag ýüze çykardy diýip, Medical Xpress žurnaly habar berýär...

22.02.2026 17:06
2.2k+

Ýaponiýada Parkinson keselini bejerýän ilkinji derman bölekleýin tassyklanyldy

Ýaponiýada Parkinson keselini bejermek üçin induksirlenen plýuripotent sütün öýjükleri (iPS-öýjükleri) esasynda işlenip düzülen derman serişdesini ulanmaga bölekleýin rugsat berildi. Bu barada Kioto uniwersitetiniň ýanyndaky iPS-öýjüklerini barlamak we ulanmak instituty habar berdi...

18.02.2026 15:44
2.7k+

Rumyniýada derman serişdelerine durnukly 5 müňýyllyk bakteriýa tapyldy

Rumyn alymlary Skerişoara gowagyndan häzirkizaman antibiotiklerine durnukly bolan gadymy bakteriýa ştammyny tapdy. Bu tapyndy barada «Frontiers in Microbiology» ylmy žurnalynda habar berilýär. Psychrobacter SC65A...