ABŞ-da koronawirusa garşy has täsirli sanjym döredildi

  • 25.08.2020 07:00
  • 13k+

Sent-Luisde (ABŞ) Waşington uniwersitetiniň Lukmançylyk mekdebiniň alymlary koronawirusa garşy bir doza bilen burun arkaly goýberip bolýan waksinany taýýarladylar. Serişdäniň barlaghana syçanlaryndaky synagy COVID-19-a duýgur bolan süýdemdirijileriň kesellemeginiň öňüni almakda adaty inýeksiýa garanda has täsirlidigini görkezdi diýlip, Cell ylmy žurnalynda habar berilýär. Muny live24.ru ýetirýär.

Barlag geçirijileriň aýtmagyna görä, sanjymyň burun arkaly kabul edilmegi organizmde güýçli immun jogabyny döredýär, ýöne has güýçli gorag burun boşlugynda we dem alyş ýollarynda emele gelýär. Geçirilen barlaglaryň netijeleri barlaghana syçanlarynda wirus girizilenden soň kesel alamaty ýok bolan halatynda zyýansyzlandyryjy immunitetiň döreýändigini görkezdi.
Serişde taýýarlanylan wagtynda hünärmenler sagdyn öýjükleri COVID-19 bilen keselletme hadysasyna gatnaşýan S-belogy adaty sowuklamany ýüze çykarýan adenowirusyň içine ýerleşdirdiler. Adenowirusyň özüni onuň S-belogy burun boşlugynyň öýjüklerine adaty ýaýradyjy bolmagy üçin zyýansyzlandyrdylar. Şunuň bilen birlikde, S-beloga antibedenjikleriň işjeň döremegine ýardam edýän goşmaça özgerişi girizdiler.
Şundan soň gemrijilere 2 usul bilen – burun arkaly we myşsa içi bilen goýberilen sanjymlar deňeşdirildi. Sanjym pnewmoniýanyň öňüni alýan immun jogabyny ýüze çykardy, ýöne wirusy burunda we öýkende ýok edip bilmedi. Şeýle sanjym koronawirusyň geçiş agyrlygyny gowşadyp biler, ýöne serişde ýokanjyň we wirusyň adamlaryň arasynda ýaýramagynyň öňüni almaz. Burun arkaly goýberilme COVID-19-a ýokarky dem alyş ýollarynda köpelmäge ýol bermeýär.
Indi barlag işini alyp baryjylar synaglary dowam etdirerler we ony adamlaryň gatnaşmagynda hem geçirerler.

14.01.2026 11:06
1.7k+

Google derňewlerden soň gözleg ulgamyndan saglyk üçin howply EA jogaplaryny aýyrdy

Google kompaniýasy The Guardian tarapyndan barlanylandan soň, emeli aň tarapyndan döredilýän gysgaça jogaplaryň (AI Overviews) bir bölegini aýyrdy. Žurnalistler bu jogaplaryň lukmançylyk maglumatlarynda ýalňyşlyklary saklaýandygyny anyklady...

11.01.2026 12:28
3k+

Çuwaşiýaly hirurglar galkan şekilli mäziň çişini aýyrmagyň täze we howpsuz usulyny işläp düzdüler

I.N.Ulýanow adyndaky Çuwaş döwlet uniwersitetiniň (ÇDU) hünärmenleri galkan şekilli mäziň zyýansyz çişlerini (kista) aýyrmagyň kämilleşdirilen usulyny oýlap tapdylar we patentlediler. Bu täze usul operasiýa wagtynda ses nerwlerine we galkan şekilli mäziň ýanyndaky ownuk mäzlere zeper ýetme howpuny iň pes derejä düşürýär...

10.01.2026 18:29
1.3k+

ChatGPT-de saglyk baradaky soraglar üçin aýratyn bölüm peýda boldy

OpenAI kompaniýasy ChatGPT-de täze funksiýany – saglyk bilen baglanyşykly soraglar üçin ChatGPT Health ady bilen aýratyn bölümi hödürledi. Bu režimde ulanyjylar has şahsylaşdyrylan jogaplary almak üçin lukmançylyk ýazgylaryny we bedeniň ýagdaýyna gözegçilik ediji programmalary birikdirip bilýär...

10.01.2026 11:15
2.2k+

Her gün 40 mln adam ChatGPT-ä saglyk baradaky soraglar bilen ýüz tutýar

Her gün dünýäde 40 milliondan gowrak adam saglyk barada maglumat almak üçin ChatGPT-ni ulanýar. OpenAI-iň hasabatyna görä, çat-botda ähli habarlaryň 5%-den gowragy lukmançylyk temasy bilen baglanyşykly diýip, Axios neşiri habar berýär...