Nemes alymlary beýniniň işlemegi üçin gerek bolan kislorodyň möçberini hasapladylar

  • 06.07.2020 07:03
  • 7.9k+

Maksimilian Mýunhen uniwersitetiniň neýrobiologlary beýniniň öz işini ýerine ýetirmegi üçin näçeräk kislorody sarp edýändigini bildiler. Olaryň maglumatlary boýunça, bu organa organizme barýan kislorodyň 25 göterimi gerek, ýöne diňe beýni rahat ýagdaýynda. Eger-de ol iş ýagdaýynda bolsa, onda tas 30 göterim gerek bolýar. Bu barada runews24.ru saýtynda bellenilip geçilýär.
Şeýle netijeleri almak üçin barlagy alyp baryjylar guýruksyz amfibiýalaryň liçinkalaryny öwrendiler. Olar olaryň beýnisine datçikleri oturtdylar we kislorodyň sarp edijiligini bellige aldylar. Şeýle-de, neýrobiologlar nerw gurluşynyň işjeňligini kesgitlemek üçin farmokologik enjamlary peýdalandylar. Tejribe beýniniň kadaly işlemegi üçin näçeräk kislorodyň gerekdigini görkezdi. Neýrobiologlar beýnä barýan kislorodyň 50 göteriminiň nerw öýjükleriniň işine, ýene 50 göteriminiň beýniniň galan dokumalarynyň işine gidýändigini hem anykladylar. Şeýle açyşlar neýrobiologlary geň galdyrdy, çünki organyň agramy ortaça adamyň agramyndan 2%-ine zordan ýetýär.
Ýöne taslamanyň awtorlary adam beýnisi üçin gerek bolan kislorodyň anyk möçberini bilmegiň heniz başartmandygyny habar berdiler. Olar bu ugurda dowamly işleriň lukmanlara kislorod ýetmezçiligi we beýniniň hem onuň gurluşynyň işjeňliginiň peselmegi bilen ýüze çykýan näsazlyklary bejermegi öwrenmäge mümkinçilik berer diýip hasaplaýarlar.
Nemes alymlarynyň işiniň möhümligi adamyň beýnisiniň kislorody gerekli möçberde kabul etmedik ýagdaýynda, munuň organizm üçin iň agyr netijelere, hatda onuň ölümine çenli getirip bilýänliginde jemlenýär.

10.03.2026 19:18
7.3k+

Alymlar adaty şpris bilen organizme goýberip bolýan «kiçijik bagyrlary» döretdi

Gepatit B we C ýaly bagyr keselleri, köplenç, bagyr ýetmezçiligine getirýär we bu ýagdaýda ýeke-täk çykalga transplantasiýa bolýar. Ýöne donor organlarynyň ýetmezçilik etmegi netijesinde köp hassalar saglyk ýagdaýy sebäpli hatda operasiýa garaşýanlaryň sanawyna-da girip bilmeýär...

10.03.2026 10:33
5.8k+

Aşgazanasty mäziň düwnük keselini dermanlara boýun egdirmegiň ýoly tapyldy

Alymlar aşgazanasty mäziň ragynyň himiýaterapiýa garşy durnukly bolmagyna kömek edýän mehanizmi anykladylar. Geçirilen barlaglar belli bir genetik üýtgeşmeleriň täsirinde çişiň has agressiw ýagdaýa geçip bilýändigini görkezdi...

09.03.2026 17:03
1.3k+

Alymlar Rett sindromyny bejermegiň has ygtybarly usulyny tapdylar

Amerikaly molekulýar biologlar Rett sindromyna sezewar bolanlaryň beýni öýjüklerinde MECP2 belogynyň işlenip çykarylyşyny takmynan 60% ýokarlandyrýan täze bejeriş usulynyň nusgasyny işläp düzdüler. TASS agentliginiň Beýlor lukmançylyk kollejiniň metbugat gullugyna salgylanyp berýän habaryna görä, bu açyş käbir genetik bejergilere garanyňda has ygtybarly we howpsuz bolar...

09.03.2026 15:18
2.1k+

Alymlar şokoladdan dermanlyk ähmiýeti ýokary bolan bal ýasadylar

Braziliýaly alymlar antioksidantlara baý bolan täze bir önümi — şokoladly baly döretdiler. Bu täsin iýmitiň esasy düzümi şokolad önümçiliginiň galyndysy bolan kakao gabyklaryndan emele gelýär. Science Daily žurnalynda...