D witamini bilen koronawirusyň arasyndaky baglanyşyk subut edildi

  • 12.05.2020 18:00
  • 9.6k+

Irki barlaglara esaslanmak bilen, alymlar D witaminiň pes derejesi bilen dem alyş ýollarynyň güýçli infeksiýalaryny tiz kabul edijiligiň arasynda baglanyşyk bar diýip belleýärler. Bu barada popmech.ru  habar berýär. Täze barlagyň esasynda olar D witaminiň ak gan ösüntgileriniň reaksiýasyny olara COVID-19-yň agyr görnüşi bolan syrkawlarda artykmaç bölünip çykýan sitokin diýlip atlandyrylýan molekulalary köp çykarmaga ýol bermän, sazlaýandygyny görkezdiler.

Italiýada we Ispaniýada koronawirus bilen ölmek howpunyň ýokary derejesi bellige alynýar, täze geçirilen barlaga laýyklykda, ýurtlaryň ikisinde-de Demirgazyk Ýewropanyň köp ýurduna garanda, D witaminiň ortaça derejesi pes.

Alymlar munuň bir tarapdan, Günorta Ýewropadaky adamlaryň, esasanam, gartaşan adamlaryň, güýçli Günden gaçýandyklary bilen düşündirilýändigini belleýärler. D witaminiň derejesiniň iň ýokary görkezijisi Demirgazyk Ýewropada bellige alynýar, bu balyk ýagynyň we D witaminiň goşmaça peýdalanylmagy bilen baglydyr, şeýle-de munuň bu ýurtdaky adamlaryň Günüň aşagynda gezmekden kän gaçmaýandyklary bilen bagly bolup biler.

Barlag geçirijiler D witaminiň ýiti respirator kesellerinden goraýandygyny, koronawirus bilen keselleýänleriň esasy topary hasaplanýan garry adamlaryň bolsa D witaminiň iň pes görkezijisine eýedigini belleýärler. Ozalky barlaglar keselhanalardaky we garrylar öýündäki adamlaryň 75%-inde D witaminiň ýetmezçilik edýändigini görkezdi.

Belläp geçsek, D witaminini alymlar ilkinji gezek 1922-nji ýylda rahit keselini öwrenenlerinde ýüze çykarýarlar. Soňrak hünärmenler D witaminiň Gün şöhlesiniň täsiri esasynda jemlenýändigini anykladylar.

10.03.2026 19:18
7.3k+

Alymlar adaty şpris bilen organizme goýberip bolýan «kiçijik bagyrlary» döretdi

Gepatit B we C ýaly bagyr keselleri, köplenç, bagyr ýetmezçiligine getirýär we bu ýagdaýda ýeke-täk çykalga transplantasiýa bolýar. Ýöne donor organlarynyň ýetmezçilik etmegi netijesinde köp hassalar saglyk ýagdaýy sebäpli hatda operasiýa garaşýanlaryň sanawyna-da girip bilmeýär...

10.03.2026 10:33
5.8k+

Aşgazanasty mäziň düwnük keselini dermanlara boýun egdirmegiň ýoly tapyldy

Alymlar aşgazanasty mäziň ragynyň himiýaterapiýa garşy durnukly bolmagyna kömek edýän mehanizmi anykladylar. Geçirilen barlaglar belli bir genetik üýtgeşmeleriň täsirinde çişiň has agressiw ýagdaýa geçip bilýändigini görkezdi...

09.03.2026 17:03
1.3k+

Alymlar Rett sindromyny bejermegiň has ygtybarly usulyny tapdylar

Amerikaly molekulýar biologlar Rett sindromyna sezewar bolanlaryň beýni öýjüklerinde MECP2 belogynyň işlenip çykarylyşyny takmynan 60% ýokarlandyrýan täze bejeriş usulynyň nusgasyny işläp düzdüler. TASS agentliginiň Beýlor lukmançylyk kollejiniň metbugat gullugyna salgylanyp berýän habaryna görä, bu açyş käbir genetik bejergilere garanyňda has ygtybarly we howpsuz bolar...

09.03.2026 15:18
2.1k+

Alymlar şokoladdan dermanlyk ähmiýeti ýokary bolan bal ýasadylar

Braziliýaly alymlar antioksidantlara baý bolan täze bir önümi — şokoladly baly döretdiler. Bu täsin iýmitiň esasy düzümi şokolad önümçiliginiň galyndysy bolan kakao gabyklaryndan emele gelýär. Science Daily žurnalynda...