Türkmenistanda pnewmokokka, rotawirus ýokanjyna, wirusly gepatitiň A görnüşine garşy sanjymlar edilip başlandy

Şu ýyl ilat arasynda geçirilýän keseliň öňüni alyş sanjymlarynyň ozalky tertibine ýene-de üç sany keseliň: pnewmokokka, rotawirus ýokanjyna, wirusly gepatitiň A görnüşine garşy sanjymlar goşuldy. Bu barada Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi «Нейтральный Туркменистан» gazetinde habar berýär.
Häzirki wagtda ýurdumyza döwlet serişdeleriniň hasabyna ÝUNISEF-iň üsti bilen satyn alnan ýokary hilli, Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasy tarapyndan güwanamalaşdyrylan pnewmokokka, rotawirus ýokanjyna, wirusly gepatitiň A görnüşine garşy sanjymlar gelip gowuşdy. Şeýle hem Saglyk öýlerinde sanjym otaglarynda agzalyp geçilen kesellere garşy mugt immunizasiýa başlandy.
Pnewmokokka ýokanjyna garşy sanjym bir ýaşa çenli çagalarda 2 aýlykda, 4 aýlykda we 12-15 aýlykda geçirilýär; rotawirus ýokanjyna garşy sanjym bir ýaşa çenli çagalara üç tapgyrda — 2 aýlykda, 3 aýlykda we 4 aýlykda peroral edilýär; wirusly gepatitiň A görnüşine garşy sanjym 18 aýlyk wagty edilýär. Çagalara pnewmokokka, rotawirus ýokanjyna, wirusly gepatitiň A görnüşine garşy sanjymlar etmek üçin ýaşaýan ýeriň boýunça Saglyk öýlerindäki maşgala lukmanynan ýüz tutmaly.
Rotawirus ýokanjy temperaturanyň ýokarlanmagyna getirýär we dünýä boýunça täze doglan çagalaryň agyr iç geçmesine sebäp bolýar. Körpeleriň, aýratyn hem täze doglanlaryň bu kesel bilen kesellemek howpy ýokarydyr. Rotawirus ýokanjy hapa agyz suwundan, iýmitden we hapa ellerden, kesellän gap-gaç bilen galtaşmadan, oýnawaçlardan, gündelik ulanylýan goşlardan geçip bilýär. Onuň alamatlary: temperaturanyň ýokarlanmagy we gaýtarma, soňra iç geçme. Bu alamatlar çaganyň bedeninden suwuklygyň ýitmegine getirip biler, bu bolsa agyr netijelere getirip biler.
Pnewmokokka ýokanjy asgyrmada we üsgürmede geçip bilýär. Bu kiçi çagalarda bakterial meningitiň (kelle we arka beýniniň çişmegi) esasy sebäbidir. Ol şeýle hem ganyň agyr ýokanç kesellerini, orta gulagyň kesellemegini we pnewmaniýany döredip biler.
Wirusly gepatitiň A bagyry eredýär. Wirusly gepatitiň A bir hojalyk ýa-da çagalar edarasynyň çäklerinde zäherlenen predmetleriň üsti bilen bir adamdan beýlekä ýeňillik bilen geçip bilýär. Iýmit önümleri bilen galtaşmada hem kesel geçip biler. Elleriň ýuwulmagy bu keseliň ýaýramak howpunyň öňüni alyp biler.
Hatda häzirki wagtda bu alamatlaryň hiç biri ýok hem bolsa, bu keseli oýaryjylaryň ýitirim bolmagyny aňlatmaýar. Eger-de degişli gorag bilen immunitet berkidilmese, onda keseller dolanyp biler.
Unutmaň! Keseliň öňüni alyş sanjymlaryny almak bilen, siz diňe bir ýokanç keselleriň däl, eýsem, şol keselleriň netijesinde ýüze çykýan agyr gaýra üzülmeleriň hem öňüni alyp bilersiňiz.