Ýüregiň sagdynlygy barada her kimiň bilmeli faktlary

  • 09.12.2019 23:30
  • 24k+

Ýürek keseli aýallaryň we erkekleriň ýogalmagynyň sebäpleriniň arasynda liderlik edýär, üstesine-de, lukmanlaryň aýtmagyna görä, bu kesel «ýaşarýar». Bu keseliň öňüni almak üçin, onuň güýjemegine täsir edýän faktorlary anyk bilmeli – olaryň käbirleri garaşylmadyk hem bolup biler.
Siziň artykmaç agramyňyz ýok hem bolsa, howp astynda bolup bilersiňiz. Eger-de siziň ganyňyzda glýukozanyň düzümi ýokary bolsa, siziň ýüregiňiz howp astynda bolup biler – hatda siziň agramyňyz kada laýyk hem bolsa. Haçan-da glýukoza ganyň düzümindäki şekeriň kadaly derejesinden ýokary bolan ýagdaýynda ýürek-damar keselleriniň güýçlenmek howpy ýokarlanýar. Siz artykmaç agramdan zyýan çekmeýän bolsaňyz hem, hökmany suratda ganyň düzümindäki şekeriň derejesine üns beriň.
Şeker holesterine garanda ýüregiň saglygy üçin has howply. Biz süýji önümleri ýa-da uglewodlary iýenimizde, organizmiň sezewar bolýan insulin reaksiýalary we böküşleri gan aýlanyş damarlarynyň bardalaryny holesterine garanda beter zaýalaýar. Eger-de siz ýüregiňiz barada alada edýän bolsaňyz, onda diňe holesterini däl, eýsem şekeri-de kontrollyk ediň.
Gorkunç düýş ýürek üçin howply bolup biler. Eger-de siz ukyňyzy almaýan bolsaňyz, onda siz düýş apnoesiniň bardygyny ýa-da ýokdugyny barlatmaly, ýagny munda düýş wagtynda dem almanyň gysga wagtlyk saklanmasy bolup geçýär. Apnoe ýürek tutmasynyň ýa-da insultyň sebäbi bolup bilýär – ýüregiň we gan aýlanyş damarlarynyň ýeterlik derejede kislorod bilen üpjün edilmänligi üçin.
Hemişe stress ýagdaýynda bolmak hem siziň ýüregiňize zyýan ýetirip bilýär. Eger-de siz hemişe stress ýagdaýda ýaşaýan bolsaňyz, siziň ýüregiňiz uly howp astynda bolup biler. Stress gan basyşyňy ýokarlandyrýar we holesteriniň derejesine täsir edýär, kortizol bolsa glýukozanyň artmagyna getirýär – bularyň ählisi ýürek we damar keselleriniň güýçlenmek howpuny ýokarlandyrýar. Şonuň üçin stressi azaltmak hem-de onuň ýüze çykmasy bilen göreşmek hökman – meselem, meditasiýanyň ýa-da ýoganyň kömegi bilen.
Dişleriň sagdynlygy ýüregiň sagdynlygy bilen gös-göni bagly. Ýüregiň sagdynlygyny dişler boýunça kesgitläp bolýar. Çüýrük, diş etiniň çişmesi – bular ýürek keseliniň güýçlenmek howpuny ýokarlandyrýar. Bejerilmedik dişler bolsa mitral klapanlaryň infeksiýasyna getirip bilýär.

düýn 14:31
1.8k+

ABŞ-da dünýäde ilkinji gezek bir hassa böwrek iki gezek oturdyldy

Nýu-Gempşir ştatynyň ýaşaýjysyna böwrek iki gezek oturdyldy: ilki oňa genetiki taýdan üýtgedilen doňuz böwregi, soňra bolsa ýogalan donoryň böwregi transplantasiýa edildi. Şeýle ýagdaý dünýäde ilkinji gezek boldy diýip, «Daily Mail» neşiri habar berýär...

28.02.2026 19:43
16k+

60 millionda biri: Hytaýda ýaş zenan tebigy göwrelilik bilen bäşem çaga dünýä indirdi

Hytaýyň Uhan şäherinde 26-njy fewralda lukmanlaryň «täsinden täsin» diýlip atlandyran hadysasy bolup geçdi. Sinzýan-Uýgur awtonom sebitiniň 24 ýaşly Dili atly ýaşaýjysy birbada bäş çaganyň — dört gyzyň we bir oglanyň enesi boldy...

26.02.2026 12:35
5.2k+

Pes yşyklandyryşda görejiň kiçelmegi köpçülikleýin şowakörlüge getirýär

​XXI asyrda şowakörlügiň köpçülikleýin ýaýramagyny şu wagta çenli köpler ekrana seredilýän wagtyň artmagy — ilki kompýuterler, soňra bolsa smartfonlar we planşetler bilen baglanyşdyrýardylar. Emma täze ylmy barlaglar bu aýdylanlara garşy çykyp, meseläni adamlaryň ýaşaýan ýapyk binalaryna mahsus bolan pes yşyklandyryş şertlerinde gözüň dowamly dartylmagy bilen baglanyşdyrýarlar...

23.02.2026 18:12
5.7k+

Barlagçylar ýetginjekleriň was-waslygyny süýji içgilerden görýärler

Düzüminde şekeriň mukdary ýokary bolan içgiler bilen ýetginjeklerdäki was-waslyk alamatlarynyň arasynda arabaglanyşyk bar. Muny Bornmut uniwersitetiniň we Beýrutdaky Liwan amerikan uniwersitetiniň alymy doktor Karim Halediň ýolbaşçylygyndaky täze barlag ýüze çykardy diýip, Medical Xpress žurnaly habar berýär...