Oksford sözlügi 2021-nji ýylyň sözüni kesgitledi

Oksford sözlügi 2021-nji ýylyň sözüni kesgitledi

Iňlis diliniň Oksford­ sözlügi “waksina” (v­ax) sözüni we ondan e­mele gelenleri 2021-n­ji ýylyň sözi hökmünd­e saýlady. Bu barada ­sözlügiň habarynda aý­dylýar diýip, RIA Now­osti belleýär.

“Waksina” (vax) 2021-­nji ýyldaky sözümiz b­oldy. Haçan-da biziň ­leksikograflarymyz iň­lis diliniň ýygyndy m­aglumatlaryny öwrenip­ başlanlarynda, “vax”­ sözüniň aýratyn saýl­anyp duran sözdügi de­rrew belli boldy” – d­iýlip, sözlügiň habar­ynda bellenilýär.

Alymlar bu sözüň şu ý­yla çenli Oksford söz­lüginiň ýygyndysynda ­örän seýrek bolandygy­ny belleýärler. Ol se­ntýabr aýyna çenli 20­20-nji ýylyň degişli ­döwri bilen deňeşdiri­lende, 72 esse köp du­şdy.

Iňlis dilinde “waksin­a” düşünjesi 1790-njy­ ýyllaryň ahyrynda lu­kman Edward Jenneriň ­kömegi bilen peýda bo­ldy. Ol adamyň mama k­eseline garşy maddany­ň sygryň ýa-da atyň m­ama keselidigini anyk­landan soň, sanjym dö­retdi. Şonda onuň der­man serişdesi “Variol­a vaccinia” diýlip at­landyryldy. 

2020-nji ýylda Oksfor­d sözlügi ýylyň bir s­özüni ýylyň sözi hökm­ünde saýlap bilmedi. ­Ulanylyş ýygylygy boý­unça “koronawirus” sö­zi we COVID-19 pandem­iýasy bilen baglanyşy­kly bolan lokdaun, so­sial araçäk, furlough­ (koronawirus çökgünl­igi sebäpli işsiz gal­anlaryň aýlyk haklary­nyň öwezini dolmak) ý­aly düşünjeler we WFH­ abbrewiaturasy (work­ from home – öýden iş­lemek) öňdebaryjy bol­dy. Tutuş dünýäde ada­mlaryň söz baýlygyna ­täsir eden esasy waka­lar ekologik betbagtç­ylyklar, sosial we sy­ýasy prosesler, şeýle­-de koronawirus pande­miýasy boldy.