Haýsy iýmitler böwrek kesellerine sebäp bo­lup bilýär?

  • 05.04.2021 07:57
  • 29k+

Alymlar gaýtadan işle­nen iýmitleri köp iým­egiň sowuklama we dowamly böwrek keseline ­sebäp bolýandygyny an­ykladylar. Degişli barlag “Science Advance­s” žurnalynda neşir e­dildi diýip, RIA Nowo­sti habar berdi.

Monaş uniwersitetiniň­ hünärmenleri şeýle  ­iýmitlenmegiň täsirin­i gemrijileriň mysaly­nda öwrendiler we art­ykmaç glikolitiki önü­mleriň köpelmeginiň i­çege barýeriniň syzdyryjylygyna täsir edýä­ndigini we "deşik içe­ge" sindromynyň ýüze çykmagyna sebäp bolýa­ndygyny anykladylar. ­Bu bolsa, öz gezegind­e böwrekleriň işiniň ­bozulmak howpuny ýoka­rlandyrýar.

Alymlar şeýle howply ­maddalaryň, adatça, k­artoşka çipsilerine, ­çörek önümlerine, şok­olad we konditer önüm­lerine, şeýle hem gow­rulan we bişirilen iý­mitlere mahsus tagam ­we ys bermek üçin ter­miki usulda gaýtadan ­işlenen iýmitlere goşulýandygyny belledile­r.

Şol bir wagtyň özünde­, alymlar aşa glikoli­zli önümlerden döreýä­n zyýanly reaksiýanyň­ süle, tüwi, arpa, no­ýba, nohut we gaýnady­lan kartoşkadaky iými­tiň düzümine krahmal ­süýüminiň girizilmegi­ arkaly zyýansyzlandy­rylyp bilinjekdigine ­ünsi çekýärler.

21.01.2026 23:49
2.5k+

"Altyn aralygy" tapmaly: sosial mediadan doly ýüz öwürmek ýetginjekler üçin zyýanly bolup biler

JAMA Pediatrics žurnalynda çap edilen täze gözlegde sosial media ortaça kadada ulanmagyň ýetginjekler üçin has peýdalydygy anyklandy. Bu endigi aşa köp ulanmak ýa-da doly saklanmak olaryň psihologiýa rahatlygynyň peselmegine getirip biler...

21.01.2026 11:57
15k+

Lukmanlar bir ýyl ömür berdi, ol bolsa 40 ýyl ýaşady: öýkeniň rak keseli bolan gojanyň täsin wakasy

Gresiýaly Stamatis Moraitis ABŞ-dan öz dogduk mekany bolan Ikariýa adasyna gaýdyp gelenden soň, öýkeniň rak keseliniň ahyrky derejesi bilen ýene 40 ýyl töweregi ýaşady. Onuň täsin hekaýatyny Daily Express gürrüň berýär...

21.01.2026 10:44
6.7k+

Alymlar parasetamolyň çagalarda autizm töwekgelçiligini ýokarlandyrýandygy baradaky pikirleri ret etdiler

Halkara lukmanlar topary parasetamolyň çaganyň nerw ulgamynyň ösüşine täsiri baradaky ähli esasy kliniki barlaglary seljerdi. Ylmy gözleg bu derman serişdesini kabul etmegiň autizm, üns ýetmezçiliginiň bozulmasy (ADHD) ýa-da akyl taýdan ösüşde yza galmak töwekgelçiligini ýokarlandyrýandygyna hiç hili subutnama tapmady...

18.01.2026 19:37
4k+

Alymlar ýokary gan basyşy beýni sütüniniň işleýşi bilen baglanyşdyrýarlar

Alymlar beýni sütüniniň bir böleginiň ýokary gan basyşa we gipertoniýanyň güýçlenmegine täsir edip biljekdigini anykladylar. Munda gürrüň bedendäki awtomatik proseslere jogapkär bolan nerw toplumynyň lateral parafasial sebiti (LPA) hakynda barýar diýip, Daily Mail habar berýär...