Haýsy iýmitler böwrek kesellerine sebäp bo­lup bilýär?

  • 05.04.2021 07:57
  • 29k+

Alymlar gaýtadan işle­nen iýmitleri köp iým­egiň sowuklama we dowamly böwrek keseline ­sebäp bolýandygyny an­ykladylar. Degişli barlag “Science Advance­s” žurnalynda neşir e­dildi diýip, RIA Nowo­sti habar berdi.

Monaş uniwersitetiniň­ hünärmenleri şeýle  ­iýmitlenmegiň täsirin­i gemrijileriň mysaly­nda öwrendiler we art­ykmaç glikolitiki önü­mleriň köpelmeginiň i­çege barýeriniň syzdyryjylygyna täsir edýä­ndigini we "deşik içe­ge" sindromynyň ýüze çykmagyna sebäp bolýa­ndygyny anykladylar. ­Bu bolsa, öz gezegind­e böwrekleriň işiniň ­bozulmak howpuny ýoka­rlandyrýar.

Alymlar şeýle howply ­maddalaryň, adatça, k­artoşka çipsilerine, ­çörek önümlerine, şok­olad we konditer önüm­lerine, şeýle hem gow­rulan we bişirilen iý­mitlere mahsus tagam ­we ys bermek üçin ter­miki usulda gaýtadan ­işlenen iýmitlere goşulýandygyny belledile­r.

Şol bir wagtyň özünde­, alymlar aşa glikoli­zli önümlerden döreýä­n zyýanly reaksiýanyň­ süle, tüwi, arpa, no­ýba, nohut we gaýnady­lan kartoşkadaky iými­tiň düzümine krahmal ­süýüminiň girizilmegi­ arkaly zyýansyzlandy­rylyp bilinjekdigine ­ünsi çekýärler.

düýn 17:24
4.8k+

Stomatolog diş çüýremesiniň ötüşdirilmeginiň getirýän netijelerini düşündirdi

W.I.Razumowskiý adyndaky Saratow döwlet lukmançylyk uniwersitetiniň diş lukmany Wiktoriýa Morgunowa wagtynda bejerdilmedik diş çüýremesiniň dişiň berbat bolmagyna we çynlakaý gaýraüzülmelere sebäp bolup......

25.03.2026 15:13
2k+

Ýapon alymlary ýetginjeklerde köp duşýan täze görnüşli leýkozyň üstüni açdylar

Ýapon alymlary gan düwnük keseliniň esasan ýetginjeklerde has köp duşýan täze we howply görnüşini tapdylar. Bu barada Ýaponiýanyň Milli onkologiýa merkeziniň ylmy-barlag toparynyň ýolbaşçysy Keniti Ýosida habar berdi...

24.03.2026 14:09
5.4k+

Alymlar appendiksiň taryhyny täzeden gözden geçirdiler: bu organ beýle bir peýdasyz hem däl eken

Köp adamlaryň çagalykdan eşidýän zady: appendikssiz arkaýyn ýaşap bolýar. Onuň bardygy, adatça, diňe köriçege ýüze çykanda we operasiýa zerur bolanda ýatlanylýar. Öňden bäri ylym hem oňa şeýle garaýardy. XIX asyrda iňlis tebigatşynasy Çarlz Darwin appendiksiň, esasan, ösümlik bilen iýmitlenen gadymy ata-babalarymyzyň iýmit siňdiriş organlarynyň rudimenti, ýagny galyndysydygyny öňe sürdi...

24.03.2026 07:48
14k+

Türgenleriň kellesine degýän urgular olaryň geljegine nähili täsir edýär? Alymlaryň jogaby

Alymlar sportuň kontaktly görnüşleri bilen meşgullanmagyň ýetirýän täsiriniň köp ýyllap saklanyp biljekdigini anykladylar. Ylmy barlaglar beýniniň gorag böwediniň sport karýerasy tamamlanandan soň hem onlarça ýyllap zeperli bolup galýandygyny görkezdi...