Alymlar häzirki klimaty 12 müň ýylyň içindäki iň yssy klimat diýlip ykrar etdiler

  • 04.02.2021 16:01
  • 12k+

Amerikanyň Rutgers uniwersitetiniň ylmy barlagçylar topary Ýer ýüzündäki häzirki temperaturanyň soňky 12 müň ýylyň içinde iň ýokary temperaturadygyny mälim etdiler. Ylmy işiň materiallary “Nature” žurnalynda çap edildi diýip, csn-tv.ru habar berdi.

Mundan öň Ýerdäki temperatura 12 müň ýyl ozal, ýagny soňky buz eýýamy gutarandan soň ýokarlanyp başlady we 6 müň ýyl ozal iň ýokary derejesine ýetdi diýlip hasaplanylýardy. Soňky ylmy barlaglaryň netijesine görä, 6 müň ýyl mundan ozal iň ýokary derejesine ýetenden soň howanyň temperaturasy peselmändir we ýokarlanmagy dowam edipdir.

"Häzir öňki görkezijileriň tersine, geçen 12 müň ýylda dünýädäki ortaça ýyllyk temperaturanyň ýokarlanandygyna şaýat bolýarys" - diýip, ylmy gözlegiň ýolbaşçysy Samanta Bowa belleýär.

Temperaturanyň tebigy taýdan ýokarlanýandygyna garamazdan, adamyň işjeňliginiň hem bu prosesiň çaltlaşmagyna goşant goşýandygy bellenilýär. Dünýä alymlary munuň buzluklaryň eremegine getirip biljekdigi barada aýdýarlar.

düýn 14:05
5.6k+

Küýki hem burunlak: Ýaponiýada dünýäniň iň «betgelşik» uçary görkezildi

Ýaponiýanyň täze reaktiw uçary Kawasaki EC-2 özüniň geň we adatdan daşary daşky keşbi bilen köpçüligiň, esasan hem awiasiýa höwesjeňleriniň ünsüni çekdi. Ýük daşaýjy uçaryň binýadynda döredilen bu model, özüniň «çişen» burny we göwresiniň ýokarky bölegindäki iki sany äpet büküri bilen beýleki uçarlardan düýpli tapawutlanýar...

düýn 13:40
2.3k+

Nemes matematigi 60 ýyllyk meseläniň çözgüdi üçin Abel baýragyny aldy

Nemes matematigi Gerd Faltings 1983-nji ýylda öňe sürlen Mordell çaklamasynyň subutnamasy üçin 2026-njy ýylyň Abel baýragynyň eýesi boldy. Bu barada «New Scientist» neşiri habar berýär. Bu çaklama 1922-nji ýylda Luis Mordell tarapyndan düzülipdi...

düýn 09:29
4k+

Panamada iň ownuk ýaprakly agaç tapyldy: görnüş derrew ýitmek howpy astynda diýlip yglan edildi

Smitson institutynyň botanikleri Panamada Clusia nanophylla atly täze agaç görnüşini resmi taýdan beýan etdiler. Bu ösümligiň taryhy 2000-nji ýylda Serro-Kolorado daglyk sebitinden başlandy, ýöne bilermenleriň onuň özboluşlylygyny tassyklamagy üçin 25 ýyl gerek boldy...

22.03.2026 16:03
3.3k+

Gadymy müsür hatdatlary 3300 ýyl öň häzirki ýaly ştrihler bilen ýalňyşlaryny düzedipdirler

Gadymy Müsüriň hatdatlarynyň papiruslardaky ýalňyşlary häzirki zaman kanselýariýa ştrihine meňzeş madda bilen düzedendikleri alymlar tarapyndan subut edildi. Bu barada Kembrijdäki Fiswilliam muzeýiniň hünärmenleri mälim edýärler...