Dünýä ummanlarynyň temperaturasynyň rekord dereje ýokarlanmagy hasaba alyndy

  • 17.01.2021 08:34
  • 17k+

Klimatologiýa boýunça ylmy barlagçylaryň pikiriçe, dünýä ummanlary geçen ýyl rekord derejede ýylylyk energiýasyny özüne siňdirdi. Bu barada meteoprog.ua habar berdi.

Ylmy barlagyň awtorlarynyň biri - Hytaýyň Ylymlar akademiýasynyň Atmosfera fizikasy institutynyň professory Lijing Çengiň pikiriçe, dünýä ummanlary ýylylyk zyňyndylarynyň 9%-ini we senagat tarapyndan atmosfera zyňylýan kömürturşy gazynyň üçden bir bölegini özüne siňdirýär. Gözlegiň maglumatlary “Advances in Atmospheric Sciences” žurnalynda çap edildi.
Lijing Çeng ummanyň temperaturasynyň ýokarlanmagynyň global ýylylygyň depgini bilen gönüden-göni baglanyşyklydygyny aýtdy. Häzirki wagtda ummanlaryň temperaturasy we planetadaky umumy ortaça temperatura çalt ýokarlanýar.
Global ýylylygyň tizligini haýalladýan-da bolsa, dünýä ummanlarynyň ýylylyk zyňyndylaryny özüne siňdirmegi suw ekosistemalaryna zyýan ýetirýär.
Ummanyň temperaturasynyň ýokarlanmagy we atmosferanyň gyzmagy güýçli tupanlaryň, taýfunlaryň, suw joşmalarynyň we ýangynlaryň ýygy-ýygydan ýüze çykmagyna getirip biler.
Barlaglara görä, 1955-nji ýyldan 2020-nji ýyla çenli dünýä ummanlary ýylylyk zyňyndylarynyň we kömürturşy gazynyň siňdirilmegi netijesinde 380 zettajoul energiýa toplady.
Bu dünýä ummanlarynyň derejesiniň ýarym santimetr ýokarlanmagyna sebäp boldy. Şeýle-de bolsa, ýakyn ýyllarda bu görkeziji birden ýokarlanyp biler.

16.03.2026 19:31
4.5k+

Gawaýidäki Kilauea wulkany 540 metr beýiklige lawa zyňdy

Gawaýi adasyndaky Kilauea wulkany soňky atylmasy wagtynda 540 metr beýiklige lawa zyňdy. «IFLscience» neşiriniň ýazmagyna görä, bu beýiklik 2024-nji ýylyň dekabryndan bäri dowam edýän häzirki atylmalar döwründe iň ýokary dereje boldy...

16.03.2026 16:46
7.7k+

Tebigat Ýer şarynyň badyny gowşadýar: gije-gündiziň dowamlylygy uzalýar

Howanyň üýtgemegi Ýeriň aýlanma tizligine täsir edýär we gije-gündiziň dowamlylygynyň artmagyna getirýär. Şeýle netijäni Wena uniwersitetiniň we Sýurih tehnologik institutynyň alymlary öňe sürýär. Olaryň berýän maglumatlaryna görä, häzirki wagtda gije-gündiz her ýüz ýylda, takmynan, 1,33 millisekunt uzalýar...

15.03.2026 16:30
7.7k+

Reýunýon adasyndaky wulkan oýanyp, ýolundaky ähli zady ýoklamaga başlady

Hindi ummanyndaky fransuz adasy Reýunýonda dünýäniň iň güýçli wulkanlarynyň biri — Piton-de-la-Furnez oýandy. Bu tebigy hadysa barada Shot Telegram-kanaly habar berýär. Paýlaşylan wideoşekillerde lawanyň äpet çogdumyny we kilometrlere uzaýan gyzgyn akymlaryny görmek bolýar...

12.03.2026 23:40
13k+

ABŞ-nyň birnäçe ştatyna wehimli tornado aralaşyp, güýçli doly ýagdy

Hepdäniň başynda ABŞ-nyň birnäçe sebitinde yzigiderli dowam edýän güýçli harasatlar başlandy. Tehasdan Miçigana çenli bolan aralykdaky ýerlerde çabga ýagyşlary, uly göwrümli doly we güýçli ýel hasaba alyndy. Tebigy harasat sişenbe güni, 10-njy martda başlandy...