Dünýä ummanlarynyň temperaturasynyň rekord dereje ýokarlanmagy hasaba alyndy

  • 17.01.2021 08:34
  • 17k+

Klimatologiýa boýunça ylmy barlagçylaryň pikiriçe, dünýä ummanlary geçen ýyl rekord derejede ýylylyk energiýasyny özüne siňdirdi. Bu barada meteoprog.ua habar berdi.

Ylmy barlagyň awtorlarynyň biri - Hytaýyň Ylymlar akademiýasynyň Atmosfera fizikasy institutynyň professory Lijing Çengiň pikiriçe, dünýä ummanlary ýylylyk zyňyndylarynyň 9%-ini we senagat tarapyndan atmosfera zyňylýan kömürturşy gazynyň üçden bir bölegini özüne siňdirýär. Gözlegiň maglumatlary “Advances in Atmospheric Sciences” žurnalynda çap edildi.
Lijing Çeng ummanyň temperaturasynyň ýokarlanmagynyň global ýylylygyň depgini bilen gönüden-göni baglanyşyklydygyny aýtdy. Häzirki wagtda ummanlaryň temperaturasy we planetadaky umumy ortaça temperatura çalt ýokarlanýar.
Global ýylylygyň tizligini haýalladýan-da bolsa, dünýä ummanlarynyň ýylylyk zyňyndylaryny özüne siňdirmegi suw ekosistemalaryna zyýan ýetirýär.
Ummanyň temperaturasynyň ýokarlanmagy we atmosferanyň gyzmagy güýçli tupanlaryň, taýfunlaryň, suw joşmalarynyň we ýangynlaryň ýygy-ýygydan ýüze çykmagyna getirip biler.
Barlaglara görä, 1955-nji ýyldan 2020-nji ýyla çenli dünýä ummanlary ýylylyk zyňyndylarynyň we kömürturşy gazynyň siňdirilmegi netijesinde 380 zettajoul energiýa toplady.
Bu dünýä ummanlarynyň derejesiniň ýarym santimetr ýokarlanmagyna sebäp boldy. Şeýle-de bolsa, ýakyn ýyllarda bu görkeziji birden ýokarlanyp biler.

25.11.2025 17:22
3.5k+

Hytaý taryhynda ilkinji halas ediş kosmos missiýasyny uçurdy

2025-nji ýylyň 25-nji noýabrynda ýerli wagt boýunça 12:11-de (Aşgabat wagty bilen 09:11) Hytaý gyssagly ýagdaýda “Şençžou-22” kosmos gämisiniň “Týangun” orbital stansiýasyna uçuşyny amala aşyrdy. Gämi “Çançžen-2F” raketasynda Szýusýuan kosmodromyndan ekipažsyz uçup, orbita üstünlikli çykdy...

25.11.2025 12:46
17k+

Hindi kinosynyň iň meşhur aktýorlarynyň biri Dharmendra aradan çykdy

Mumbaýda 89 ýaşynda Bolliwud kinosynyň ýyldyzy Dharmendra (doly ady – Dharmendra Kewal Krişan Deol) aradan çykdy. Bu barada Variety neşiri habar berýär. Dharmendra hindi kinosynyň iň esasy şahsyýetleriniň biridi...

21.11.2025 23:45
5.8k+

Uelsdäki muzeýden bürünç asyrynyň altyn şaý-sepleri ogurlandy

Uelsiň paýtagty Kardiff şäherindäki muzeýden bürünç asyrynyň altyn şaý-sepleri ogurlandy. Bu barada ýerli polisiýa salgylanyp, Telegraph gazeti habar berdi. Gazetiň maglumatlaryna görä, bürünç asyrynyň birnäçe özboluşly predmetleri Keramatly Fagan galasynyň çägindäki Milli taryh muzeýiniň baş edarasyndaky witrinadan ogurlandy...

20.11.2025 18:49
6.2k+

NASA 3I/ATLAS kometasynyň Ýere howp salmaýandygyny aýdyp, onuň emeli gelip çykyşyny ret etdi

3I/ATLAS kometasy Gün ulgamyndan daşary ýerden geldi diýip, brifingde NASA-nyň ýolbaşçysynyň orunbasary Amit Kşatriýa habar berdi. Agentligiň esasy ylmy işgäri Tom Stetler kometanyň Gün ulgamyndan ep-esli gadymy bolan ýyldyz ulgamynda emele gelip bilendigini aýdýar...