NASA-nyň astronawty, özbek tikinçisi: BBC-niň ylham berýän 100 zenan sanawyna kimler girdi?

  • 06.12.2024 15:57
  • 6.3k+

BBC dünýädäki  ylham beriji we täsirli 100 zenanyň her ýylky sanawyny neşir etdi. 2024-nji ýylyň sanawynda alymlar, türgenler, jemgyýetçilik işjeňleri, syýasy ýolbaşçylar we sungat işgärleri bar.

Hususan-da, agzalanlaryň arasynda iki sany Nobel baýragynyň eýesi bar. Olar  modifisirlenen mRNA boýunça geçiren barlaglary üçin fiziologiýa we lukmançylyk boýunça baýrak alan amerikaly biohimik Katalin Kariko, şeýle hem zorlugyň pidalaryna kömek edýän we Parahatçylyk baýragyna mynasyp bolan, adam hukuklaryny goraýjy yrakly Nadiýa Murad bar.
Türgenleriň arasynda ABŞ-ly iň meşhur ýeňil atletikaçy Ellison Feliks, alty sany Olimpiýa medalyny gazanan braziliýaly gimnastikaçy Rebeka Andrade, owgan para thekwondoçysy Zakiýa Hudadadi, şeýle hem, sowukganly nazary we Pariž Olimpiadasyndaky mahmal pili bilen sosial ulgamlary özüne çeken günorta koreýaly atyjy Kim Ýe Ji bar.
Sanawda syýasatçylardyr we aktiwistler hem az däl. Olaryň arasynda Täze Zelandiýanyň mejlisinde iň ýaş maori zenany bolan Hana-Rawiti Maýpi-Klarky görkezmek bolar. Dünýäniň ykjam gazetlerinde onuň jedelli kanun taslamasynyň ses berişlige hödürlenmegine garşydygyny görkezmek üçin ýygnakda adaty haka tansyny ýerine ýetirendigi habar berlipdi. Sanawda howanyň üýtgemegine garşy göreşiji aktiwist Adenike Oladosu hem bar.
Sanawa NASA-nyň astronawty Sunita Uillýams hem girdi. Ol 5-nji iýunda Boeing Starliner kosmiki gämisinde Halkara kosmos stansiýasyna sekiz günlük missiýa bilen ugrady, ýöne gämide ýüze çykan tehniki näsazlyklar sebäpli 2025-nji ýylyň fewralyna çenli “kosmosda galmaly boldy”.
Özbegistanly tikinçi we telekeçi Dilorom Ýuldoşewa aýratyn ünsi çekdi. Iki ýyl ozal bolan betbagtçylykda ol iki aýagyny hem ýitirdi, ýöne umytsyzlyga düşmedi we öz hususy tikinçilik işini açmagy ýüregine düwdi. Ol bu hünäri 40-dan gowrak aýala öwretdi we göreldesi bilen köpleri ruhlandyrdy.
Sanawda Gyrgyzystanyň wekili Žanylsynzat Turganbaýewa hem bar. Ol Bişkekdäki etnologiýa muzeýine ýolbaşçylyk edýär we Gyrgyzystanyň edebiýatyny, şol sanda "Manas" eposyny gorap saklamak bilen baglanyşykly haýyr-sahawat işlerine işjeň gatnaşýar.
Sanawyň iň meşhur agzasy Golliwudyň aktrisasy Şeron Stoun bolsa gerek. “Onuň öndümli aktýorçylyk karýerasy haýyr-sahawat işleri bilen utgaşdy. Stoun köp sanly başlangyçlary goldady. Nobel baýragynyň eýeleri öz ýyllyk sammitde oňa AIW keselli adamlara kömek edenligi üçin “Parahatçylyk sammiti” baýragyny berdiler "-diýdi.

şu gün 17:05
1.3k+

Gazagystanda piramida şekilli gökdirän binalar toplumyny gurup başladylar

Gazagystanda Skidmore, Owings & Merrill (SOM) binagärlik kompaniýasy tarapyndan taslanan Alatau Iconic Complex and Gateway District taslamasy gurluşygyň başlangyç tapgyryna girdi. Bu toplum häzirki wagtda gurluşygy dowam edýän hem-de ýurduň ykdysady we administratiw merkezi bolmaly Alatau şäherinde ýerleşer...

şu gün 16:47
1.2k+

«Göribiň gözi çyksyn!»: Türkiýedäki 1500 ýyllyk mozaikadan şeýle ýazgy tapyldy

Türkiýäniň Ortaýer deňziniň kenaryndaky gadymy Siedra şäherinde arheologlar takmynan 1500 ýyllyk, gowy saklanan we gadymy grek dilinde degişmeli ýazgylar ýazylan mozaikany tapdylar. Onuň ýüzünde «Göribiň gözi çyksyn...

şu gün 16:40
347

Google ulanyjynyň gylyk-endiklerini öwrenýän emeli aňy mugt etdi

Google kompaniýasy ozal «Google AI» tarifleriniň çäginde işleýän «Personal Intelligence» funksiýasynyň indi ähli ulanyjylar üçin mugt boljakdygyny yglan etdi. Täze mümkinçilik Gemini ekoulgamyna birikdiriler, şeýle hem Google Chrome brauzeriniň web-wersiýasynda we «AI Mode» tertibinde goýlar...

şu gün 15:56
979

Özbegistanda internetde paýyş sözleri we kemsitme ulananlar üçin jerimeler girizilýär

«Özbegistanyň Oliý Mejlisiniň Kanunçylyk palatasy internetde kemsitmeler we paýyş sözler üçin jogapkärçiligi göz öňünde tutýan täze kanuny kabul etdi. Resminama häzirki wagtda Senatyň garamagyna iberildi» diýip, Gazeta...