Alp daglarynda gülgüne gar peýda boldy

  • 07.07.2020 23:02
  • 9.6k+

Bu syrly waka Italiýada ýüze çykaryldy. Alymlar Alp daglarynyň buzly depelerinde gülgüne garyň peýda bolandygyny habar berdiler. Ony Presena buzlugynyň käbir ýerlerinde görmek bolýar. Gülgüne garyň Grenlandiýada tapylan ösümlik tarapyndan emele gelen bolmagy-da mümkin. Ol ösümlik howanyň üýtgemeginiň täsirini çaltlaşdyrýan suwotulardyr. Bu barada ekovolga.com habar berýär.
Aslynda, bu ösümligiň özi hiç hili howply däl we onuň ýaýramagy bütinleý tebigy hadysadyr. Asyl ady Ancylonema nordenskioeldii bolup, ol köplenç buzlary ereýän Grenlandiýanyň garaňky zonasy diýlip atlandyrylýan ýerde duş gelýär.
Buzuň adaty aýratynlygy onuň gün şöhlesini 80 göterime çenli yza serpikdirmek ukyby bilen baglydyr. Ýöne şeýle ösümlikler peýda bolanda, buzy garaldýar-da, ýylylygyň siňmegine we buzuň çalt eremegine şert döredýär. Buz has çalt eräp başlamagy bilen 2618 metr belentlikde ak buzlara gyzyl öwüşgin çaýyp, olar üçin has möhüm bolan suwy alýan suwotular köpelip ugraýar.
Gözlegçiler dürli hadysalaryň howanyň üýtgemegine edýän täsirine baha bermäge synanyşýarlar. Alymlar ähli ýagdaýlarda günäni adamyň üstüne atmaly däl diýip hasaplaýarlar. Mysal üçin, Alp daglary barada aýdylanda, syýahatçylaryň we daga dyrmaşýanlaryň gelmegi suwotularyň işjeň ýaýramagyna täsir edip biler.
Ýöne gözlegçileriň pikiriçe, bu faktorlary bilmek hem ýagdaýy düzedip baranok. Alymlar planetanyň ekosistemasyna öwezini dolup bolmajak zeper ýetendigine ynanýarlar. Indi hiç hili yza ýol ýok we bolýan zatlar bilen ylalaşmaly bolar. Olaryň pikiriçe, 2020-nji ýyl – aýratyn ýyl. Ol eýýäm adamzadyň başyna köp görgüleri getirdi. Häzirki wagtda atmosfera hadysalary hem ýaramazlaşmagyny dowam etdirýär. Howanyň gitdigiçe üýtgeýändigi has aýdyň görünýär. Alp daglarynda peýda bolan gülgüne gar hem munuň ýakyn mysalydyr.

24.04.2026 18:54
8.4k+

ABŞ-nyň merkezi ştatlarynda tüweleý zarbasy: tupan 17 gezek gaýtalandy

23-nji aprelde ABŞ-nyň Beýik düzlüklerinde — Tehasdan başlap, Beýik köller sebitine çenli aralykda 17 sany tüweleý zarbasy bolup geçdi. Iň güýçli zarba Oklahoma ştatynyň demirgazyk-günbatar bölegine degdi....

22.04.2026 01:04
7.7k+

«A23a tükendi». Dünýäniň iň uly aýsbergi hasaplanan buzluk öz meýdanynyň 99%-ini ýitirdi

2025-nji ýylyň ahyryna çenli dünýäniň iň uly aýsbergi hasaplanan A23a buzlugy öz «ýaşaýşyny» bes etdi diýen ýaly. Bu barada Arktika we Antarktika ylmy-barlag instituty habar berdi....

21.04.2026 16:23
10k+

Braziliýada ýagan güýçli doly müňlerçe awtoulaga zyýan ýetirdi

Geçen hepdäniň ahyrynda Braziliýanyň San-Paulu şäherine uly möçberli doly ýagdy. Bu tebigy hadysa şäheriň infrastrukturasyna we ilatyň emlägine uly zeper ýetirdi....

20.04.2026 20:13
6.9k+

Ýaponiýada 7,7 bal güýji bolan ýer titremesi boldy we sunami howpunyň bardygy hakynda duýduryş berildi

Ýaponiýanyň demirgazyk-gündogar kenarynda 7,7 bal güýji bolan ýer titremesi boldy. Ýer titremesinden soň birnäçe sebitde sunami howpunyň bardygy hakynda duýduryş berildi diýip, Ýaponiýanyň meteorologiýa......