Alymlar global maýlama prosesine garşy göreşmegiň adaty bolmadyk usulyny aýtdylar

  • 21.03.2020 23:29
  • 5.8k+

Britan alymlary Ýer ýüzünde bolup geçýän global maýlama prosesine garşy göreşmegiň üýtgeşik usulyny aýtdylar. Rusfact.com saýtyna belli bolşy ýaly, alymlar stratosfera ýörite aerozollaryň goşulmagynyň düýpli klimatik üýtgemeleri ähli ýurtda diýen ýaly 2 esse haýalladyp bilýändigini nygtaýarlar.
Alymlar stratosfera aerozoly pürküji geoinženeriýa modelini işläp taýýarladylar we dürli temperatura görkezijilerinde onuň işleýşini barlap gördüler. Aerozol hökmünde kükürt dioksidi çykyş etdi. Bu usul minimal harçlama bilen Ýer ýüzüne abanýan klimatik howplary peseltmäge kömek edýär eken. Klimatyň üýtgemeginiň ýaramaz täsirleri diňe gury ýeriň uly bolmadyk böleginde ýüze çykar. Işiň awtory köp barlaglaryň Gün geoinženeriýasynyň geljekki ýylamalaryň ählisini kompensirleýän ssenariýasynda ünsi jemleýändigini düşündirýär. Awtorlaryň pikiriçe, modeliň maglumatlary boýunça bu klimatyň üýtgemeginiň netijesiniň güýçlenmeginden gury ýeriň 9% töwereginiň ejir çekmegine getirýär.
Eger-de muňa derek ýylamany 50% kompensirleseň şeýle geoinženeriýa netijeleri gury ýeriň diňe 1,3%-inde güýçlendirmek bilen klimatik üýtgemeleri ýeňilleşdirip biler. Ýöne awtorlar bu çemeleşmäniň bug gazlarynyň zyňyndylary esasynda dörän esasy meseläni çözüp bilmejekdigini belleýärler. Bu ideýany diňe toplumlaýyn çemeleşmäniň bir bölegi hökmünde kabul etmek bolýar. Zyňyndylary azaltmak klimatyň üýtgemegi meselesini çözmekde esasy wezipedir.
“Biziň netijelerimiz dogry möçber ulanylan ýagdaýynda we bug gazlarynyň zyňyndylary azaldylan ýagdaýynda stratosfera aerozolynyň geoinženeriýasynyň klimatyň üýtgemeginiň täsirlerini dolandyrmakda peýdaly bolup biljekdigini görkezýär. Muňa garamazdan, bu ideýanyň hakykatdan hem ýaşaýşa ukyplydygyny bilmek üçin has anyk barlaglary geçirmek gerek” – diýip, alymlar belleýärler.
Alymlar stratosfera aerozolynyň geoinženeriýa imitasiýasyny bu çemeleşmäniň klimatyň tutuş dünýäde üýtgemeginiň netijesini deň ýagdaýa getirýändigini ýa-da ýaramazlaşdyrýandygyny anyklamak üçin döretdiler.

26.02.2026 16:54
4.6k+

Gün «ukudan oýandy»: alymlar 4 günlük dymyşlykdan soň işjeňligiň gaýtadan başlandygyny mälim etdi

Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Kosmos gözlegleri institutynyň Gün astronomiýasy barlaghanasynyň habar bermegine görä, Günde dört günlük doly asudalykdan soň işjeňlik täzeden başlandy. Bu hadysanyň alamatlary iki-üç gün ozal emele gelip başlan täze tegmiller toparynda hasaba alyndy...

26.02.2026 13:53
4.2k+

Kolumbiýada güýçli wulkan atylmasy sebäpli ýaşaýjylar göçürilip başlandy

Kolumbiýada palçyk wulkanynyň örän güýçli atylmagy sebäpli häkimiýetler ýerli ilaty howpsuz ýerlere göçürýär. Bu barada BNO News neşiri habar berýär. Wulkanyň Antiokiýa departamentiniň San-Huan-de-Uraba munisipalitetinde atyldy...

26.02.2026 12:40
5k+

Älemdäki iň uly ýyldyzlaryň biri partlamaga taýýarlanýar

Älemde mälim bolan iň äpet ýyldyzlaryň biri — WOH G64 — düýpli üýtgeşmelere sezewar boldy. Alymlaryň pikirine görä, bu ýyldyzyň ömri tamamlanyp barýar. Afiny milli obserwatoriýasynyň hünärmeni Gonsalo Munýosa-Sançesiň ýolbaşçylygyndaky barlag topary şeýle netijä geldi...

25.02.2026 16:04
11k+

Güýçli ýagyş sebäpli Braziliýanyň Uba şäherini sil aldy, köçelerden ulaglar akyp gitdi

Geçen dynç güni Braziliýada güýçli tupanly ýagyşlar ýagdy. Bu zerarly häzirki wagtda iň agyr ýagdaý Minas-Žeraýs ştatynyň Uba we Žuis-di-Fora şäherlerinde hasaba alyndy. Dowamly ýagyn sebäpli golaýdaky suw howdanlary kenaryndan aşyp, köçeleri sil aldy...