Alymlar global maýlama prosesine garşy göreşmegiň adaty bolmadyk usulyny aýtdylar

  • 21.03.2020 23:29
  • 5.9k+

Britan alymlary Ýer ýüzünde bolup geçýän global maýlama prosesine garşy göreşmegiň üýtgeşik usulyny aýtdylar. Rusfact.com saýtyna belli bolşy ýaly, alymlar stratosfera ýörite aerozollaryň goşulmagynyň düýpli klimatik üýtgemeleri ähli ýurtda diýen ýaly 2 esse haýalladyp bilýändigini nygtaýarlar.
Alymlar stratosfera aerozoly pürküji geoinženeriýa modelini işläp taýýarladylar we dürli temperatura görkezijilerinde onuň işleýşini barlap gördüler. Aerozol hökmünde kükürt dioksidi çykyş etdi. Bu usul minimal harçlama bilen Ýer ýüzüne abanýan klimatik howplary peseltmäge kömek edýär eken. Klimatyň üýtgemeginiň ýaramaz täsirleri diňe gury ýeriň uly bolmadyk böleginde ýüze çykar. Işiň awtory köp barlaglaryň Gün geoinženeriýasynyň geljekki ýylamalaryň ählisini kompensirleýän ssenariýasynda ünsi jemleýändigini düşündirýär. Awtorlaryň pikiriçe, modeliň maglumatlary boýunça bu klimatyň üýtgemeginiň netijesiniň güýçlenmeginden gury ýeriň 9% töwereginiň ejir çekmegine getirýär.
Eger-de muňa derek ýylamany 50% kompensirleseň şeýle geoinženeriýa netijeleri gury ýeriň diňe 1,3%-inde güýçlendirmek bilen klimatik üýtgemeleri ýeňilleşdirip biler. Ýöne awtorlar bu çemeleşmäniň bug gazlarynyň zyňyndylary esasynda dörän esasy meseläni çözüp bilmejekdigini belleýärler. Bu ideýany diňe toplumlaýyn çemeleşmäniň bir bölegi hökmünde kabul etmek bolýar. Zyňyndylary azaltmak klimatyň üýtgemegi meselesini çözmekde esasy wezipedir.
“Biziň netijelerimiz dogry möçber ulanylan ýagdaýynda we bug gazlarynyň zyňyndylary azaldylan ýagdaýynda stratosfera aerozolynyň geoinženeriýasynyň klimatyň üýtgemeginiň täsirlerini dolandyrmakda peýdaly bolup biljekdigini görkezýär. Muňa garamazdan, bu ideýanyň hakykatdan hem ýaşaýşa ukyplydygyny bilmek üçin has anyk barlaglary geçirmek gerek” – diýip, alymlar belleýärler.
Alymlar stratosfera aerozolynyň geoinženeriýa imitasiýasyny bu çemeleşmäniň klimatyň tutuş dünýäde üýtgemeginiň netijesini deň ýagdaýa getirýändigini ýa-da ýaramazlaşdyrýandygyny anyklamak üçin döretdiler.

11.05.2026 11:37
4.2k+

El-Ninýo sebäpli Dünýä ummanynyň temperaturasy taryhy rekorda golaýlaýar

Howa şertleri El-Ninýo tebigy hadysasynyň işjeň fazasyna geçýärkä, dünýä ummanlary täze temperatura rekordlaryny goýmagyň bosagasynda dur....

09.05.2026 19:12
8.7k+

Indoneziýada Dukono wulkanynyň atylmagy sebäpli syýahatçylar dereksiz ýitdi

Şenbe güni Indoneziýanyň häkimiýetleri Ýuwaş ummanyndaky Halmahera adasynda ýerleşýän Dukono wulkanynyň atylmagyndan soň dereksiz ýiten iki sany singapurlynyň ýerini anykladylar. Resmi wekiller häzirki wagtda......

09.05.2026 17:44
9.6k+

Asman sunamisi... Braziliýanyň kenaryndaky geň bulut syýahatçylary gorkuzdy

Braziliýanyň Riwýera-de-San-Lourensu plýažynda dynç alýanlar seýrek duş gelýän atmosfera hadysasynyň — sosial mediada "asman sunamisi" diýlip atlandyrylan ägirt uly düýrlem buludyň şaýady boldular....

06.05.2026 15:42
3.8k+

Howa boýunça onýyllygyň netijeleri: Aziýanyň uglerod zyňyndylaryny çykaryşy çaltlaşýar, Ýewropa bolsa ony azaldýar

Global Carbon Budget-iň maglumatlaryna görä, 2014-2024-nji ýyllar aralygynda global zyňyndylaryň ösüşi çürt-kesik bir gyradeň däl. Çalt senagatlaşýan Aziýa ýurtlary uglerod zyňyndylarynyň tiz artýandygyny......