Adamyň DNK-synda dinozawrlar döwrüniň wirusy tapyldy

  • 27.02.2022 10:07
  • 12k+

Internetde Oksford uniwersitetiniň alymlary Aris Kasurakis bilen Hose Gabriel Nino Barreat tarapyndan geçirilen täze gözlegiň netijeleri peýda boldy. Olar adam DNK-synda öz başlangyjyny dinozawrlar döwründen alyp gaýdýan Mavericks toparyndan gadymy wirusy tapdylar. 

Bu ýokanjyň azyndan 105 mln ýyl mundan öň biziň ata-babalarymyzyň genlerine düşendigi habar berilýär.

Belli bolşy ýaly, häzirkizaman wiruslary özleriniň RNK-genleriniň DNK-nusgalaryny ýokanç degirýän öýjükleriniň genomyna işjeň ornaşdyrýan retrowiruslardyr. Adamyň genomy 5%-den 10%-e çenli retrowiruslaryň “hapa DNK-syndan” ybarat. Ýakynda tapylan gadymy wiruslar alymlara Mavericks hökmünde belli bolan gadymy DNK-wiruslarynyň toparyna degişlidir.

Gyzykly ýeri, mundan öň gadymy wiruslaryň yzlary balyklarda, amfibiýalarda we reptililerde tapyldy. Şol bir wagtyň özünde, täze tapylan DNK-wirusy adam genomyndaky ýeke-täk wirusdyr we DNK-da iň gadymy retrowirus däl goşulmadyr.


14.02.2026 18:58
3.6k+

Şäher durmuşy garynjalary üýtgetdi: indi olaryň iýmit dannaýşy peselýär

Şäherlerdäki durmuş şertleri janly organizmleriň ýaşaýyş ýörelgelerini mazaly üýtgedýär. Alymlaryň anyk maglumatlaryna görä, şäherleşmek ýagdaýy garynjalaryň hem iýmitleniş endiklerine täsir edip, olaryň uglewod çeşmelerini saýlamakdaky talapkärligini peseldipdir...

14.02.2026 14:15
2.7k+

Norwegiýa deňziniň düýbünde adatdan daşary wodorod çeşmesi tapyldy

Alymlar Norwegiýa deňziniň düýbünde düzüminde adatdan daşary ýokary mukdarda wodorod saklaýan gidrotermal çeşmeleri ýüze çykardylar. Knipowiç gerşiniň çäklerinde edilen bu açyş şeýle ulgamlaryň emele gelşi we beýleki planetalaryň ummanlaryndaky ýaşaýyş mümkinçilikleri baradaky düşünjelere üýtgeşme girizip  biler...

13.02.2026 23:10
6.2k+

Gury ýerdäki ilkinji ot iýýän jandar: 307 million ýyllyk Tyrannoroter tapyldy

Paleontologlar ösümlikler bilen iýmitlenmegi başaran iň irki oňurgaly jandarlaryň birine degişli 307 million ýyllyk galyndylary ylmy esasda suratlandyrdylar. Bu möhüm gözleg Nature Ecology & Evolution žurnalynda çap edildi...

13.02.2026 19:35
16k+

Fransuz alymlary 10 günläp ýatmaga razy bolanlara 5000 ýewro töleýär

Tuluzadaky Kosmos medisinasyny we fiziologiýasyny öwreniş instituty geljekki kosmos uçuşlaryna taýýarlyk görmek maksady bilen, açlyk we ýatmak düzgünini barlamak üçin meýletinçileri gözleýär. Barlaga sagdyn durmuş ýörelgesine eýerýän 20–40 ýaş aralygyndaky erkek adamlar çagyrylýar...