Dowamly stres Alsgeýmer keselini döredip biler

  • 07.07.2021 03:17
  • 7.3k+

Dowamly stres Alsgeýmer keseliniň ösmegine getirip biler. Neýrodegenerasiýa täsir edýän stresiň esasy genetiki görkezijilerini kesgitläp, Kertin uniwersitetiniň Lukmançylyk innowasiýalary institutyndan bolan awstraliýaly alymlar bu barada şeýle netijä geldiler. Bu barada « Biological Reviews» žurnalyna salgylanyp, mir24.tv habar berýär.

Alymlar neýroendokrin ulgama ýetirilýän ekologik we genetik täsirleri öwrendiler. Bu ulgam iýmit siňdirişi, immuniteti, adamyň keýpini, energiýasyny kadalaşdyrýar we strese bolan täsirini dolandyrýar. Stres wagtynda gipotalamo-gipofizar ulgamy kortizol gormonynyň işlenip çykarylyşyny sazlaýar. Alsgeýmer keseli bolan näsaglarda bolsa, köplenç, bu ulgamyň işinde näsazlyklar ýüze çykýar we kortizolyň derejesi ýokarlanýar. 
Stresiň genetiki görkezijileri beýniniň immun ulgamynyň işine täsirini ýetirip biler. Haçan-da näsazlyklar yzygiderli häsiýete eýe bolanda, demensiýanyň töwekgelçiligi we Alsgeýmer keseliniň döremek howpy ýokarlanýar. Alymlar bu maglumatlaryň howply keseliň ösmek töwekgelçiligini azaltmak üçin strese garşy göreşmek bilen bagly täze maslahatlary işläp taýýarlamaga ýardam etjekdigine ynanýarlar.

düýn 12:35
4.5k+

Pes yşyklandyryşda görejiň kiçelmegi köpçülikleýin şowakörlüge getirýär

​XXI asyrda şowakörlügiň köpçülikleýin ýaýramagyny şu wagta çenli köpler ekrana seredilýän wagtyň artmagy — ilki kompýuterler, soňra bolsa smartfonlar we planşetler bilen baglanyşdyrýardylar. Emma täze ylmy barlaglar bu aýdylanlara garşy çykyp, meseläni adamlaryň ýaşaýan ýapyk binalaryna mahsus bolan pes yşyklandyryş şertlerinde gözüň dowamly dartylmagy bilen baglanyşdyrýarlar...

23.02.2026 18:12
5.4k+

Barlagçylar ýetginjekleriň was-waslygyny süýji içgilerden görýärler

Düzüminde şekeriň mukdary ýokary bolan içgiler bilen ýetginjeklerdäki was-waslyk alamatlarynyň arasynda arabaglanyşyk bar. Muny Bornmut uniwersitetiniň we Beýrutdaky Liwan amerikan uniwersitetiniň alymy doktor Karim Halediň ýolbaşçylygyndaky täze barlag ýüze çykardy diýip, Medical Xpress žurnaly habar berýär...

22.02.2026 17:06
2.2k+

Ýaponiýada Parkinson keselini bejerýän ilkinji derman bölekleýin tassyklanyldy

Ýaponiýada Parkinson keselini bejermek üçin induksirlenen plýuripotent sütün öýjükleri (iPS-öýjükleri) esasynda işlenip düzülen derman serişdesini ulanmaga bölekleýin rugsat berildi. Bu barada Kioto uniwersitetiniň ýanyndaky iPS-öýjüklerini barlamak we ulanmak instituty habar berdi...

18.02.2026 15:44
2.7k+

Rumyniýada derman serişdelerine durnukly 5 müňýyllyk bakteriýa tapyldy

Rumyn alymlary Skerişoara gowagyndan häzirkizaman antibiotiklerine durnukly bolan gadymy bakteriýa ştammyny tapdy. Bu tapyndy barada «Frontiers in Microbiology» ylmy žurnalynda habar berilýär. Psychrobacter SC65A...