Uzak wagtlap oturyp işlemegiň döredip biljek keselleri

  • 08.03.2021 08:10
  • 13k+

Alymlar stoluň başynda, kompýuteriň öňünde ýa-da awtomobilde oturyp, günüňi geçirmekden döreýän keselleri kesgitlediler diýip, popmech.ru belleýär.

Süýji keseli. Ganyň düzümindäki şekeriň derejesi adamyň “oturma” ýagdaýynda näçeräk bolandygyna gönüden-göni baglydyr.
Ýürek-damar keselleri. Awstraliýada 45 ýaşdan 65 ýaş aralygyndaky 63 000-den gowrak adamyň gatnaşmagynda geçirilen barlag her gün dört sagat ýa-da ondan az oturanlaryň gipertoniýa, ýürek ýa-da damar keselleri bilen iki esse seýrek keselleýändigini görkezdi. Britaniýada geçirilen barlagyň awtorlary hem 800 müň adamyň saglyk ýagdaýy baradaky maglumatlary öwrenip, şular ýaly netijä geldiler.
Rak keseli. Her gün 6 sagat ýa-da ondan hem köp wagt otursaň, ýogyn içegäniň rak keselinden ýogalmak ähtimallygy 36% ýokarlanýar. Şular ýaly netijä Amerikanyň rak keseli jemgyýetiniň barlagçylary geldiler. Alymlar heniz şeýle baglanyşygyň sebäbini tapmadylar, ýöne olar uzak wagtlap oturmak çişiň ösmegine ýardam edip biljek glýukozanyň we insuliniň derejesine gözegçiligiň ýaramazlaşmagyna getirýär diýip çaklaýarlar.
Ýüregiň ýag tutmagy. Yzygiderli fiziki maşklar içki organlaryň töwereginde emele gelýän ýagy ýakmaga kömek edýär, ýöne bu ýürege degişli däldir diýen netijä Kaliforniýa uniwersitetiniň alymlary geldi. Şonuň üçin ýüregi ýag tutmadan goramagyň iň täsirli usuly, mümkin boldugyndan az oturmakdyr.
Böwrek keseli. Günde üç sagatdan az oturan aýallarda böwrek keseliniň döremek howpy günde sekiz sagatdan köp oturanlara garanyňda, 30% pesdir. Erkek adamlar üçin bu görkeziji 15%-e deň.

28.02.2026 19:43
16k+

60 millionda biri: Hytaýda ýaş zenan tebigy göwrelilik bilen bäşem çaga dünýä indirdi

Hytaýyň Uhan şäherinde 26-njy fewralda lukmanlaryň «täsinden täsin» diýlip atlandyran hadysasy bolup geçdi. Sinzýan-Uýgur awtonom sebitiniň 24 ýaşly Dili atly ýaşaýjysy birbada bäş çaganyň — dört gyzyň we bir oglanyň enesi boldy...

26.02.2026 12:35
5.2k+

Pes yşyklandyryşda görejiň kiçelmegi köpçülikleýin şowakörlüge getirýär

​XXI asyrda şowakörlügiň köpçülikleýin ýaýramagyny şu wagta çenli köpler ekrana seredilýän wagtyň artmagy — ilki kompýuterler, soňra bolsa smartfonlar we planşetler bilen baglanyşdyrýardylar. Emma täze ylmy barlaglar bu aýdylanlara garşy çykyp, meseläni adamlaryň ýaşaýan ýapyk binalaryna mahsus bolan pes yşyklandyryş şertlerinde gözüň dowamly dartylmagy bilen baglanyşdyrýarlar...

23.02.2026 18:12
5.7k+

Barlagçylar ýetginjekleriň was-waslygyny süýji içgilerden görýärler

Düzüminde şekeriň mukdary ýokary bolan içgiler bilen ýetginjeklerdäki was-waslyk alamatlarynyň arasynda arabaglanyşyk bar. Muny Bornmut uniwersitetiniň we Beýrutdaky Liwan amerikan uniwersitetiniň alymy doktor Karim Halediň ýolbaşçylygyndaky täze barlag ýüze çykardy diýip, Medical Xpress žurnaly habar berýär...

22.02.2026 17:06
2.2k+

Ýaponiýada Parkinson keselini bejerýän ilkinji derman bölekleýin tassyklanyldy

Ýaponiýada Parkinson keselini bejermek üçin induksirlenen plýuripotent sütün öýjükleri (iPS-öýjükleri) esasynda işlenip düzülen derman serişdesini ulanmaga bölekleýin rugsat berildi. Bu barada Kioto uniwersitetiniň ýanyndaky iPS-öýjüklerini barlamak we ulanmak instituty habar berdi...