Uzak wagtlap oturyp işlemegiň döredip biljek keselleri

  • 08.03.2021 08:10
  • 14k+

Alymlar stoluň başynda, kompýuteriň öňünde ýa-da awtomobilde oturyp, günüňi geçirmekden döreýän keselleri kesgitlediler diýip, popmech.ru belleýär.

Süýji keseli. Ganyň düzümindäki şekeriň derejesi adamyň “oturma” ýagdaýynda näçeräk bolandygyna gönüden-göni baglydyr.
Ýürek-damar keselleri. Awstraliýada 45 ýaşdan 65 ýaş aralygyndaky 63 000-den gowrak adamyň gatnaşmagynda geçirilen barlag her gün dört sagat ýa-da ondan az oturanlaryň gipertoniýa, ýürek ýa-da damar keselleri bilen iki esse seýrek keselleýändigini görkezdi. Britaniýada geçirilen barlagyň awtorlary hem 800 müň adamyň saglyk ýagdaýy baradaky maglumatlary öwrenip, şular ýaly netijä geldiler.
Rak keseli. Her gün 6 sagat ýa-da ondan hem köp wagt otursaň, ýogyn içegäniň rak keselinden ýogalmak ähtimallygy 36% ýokarlanýar. Şular ýaly netijä Amerikanyň rak keseli jemgyýetiniň barlagçylary geldiler. Alymlar heniz şeýle baglanyşygyň sebäbini tapmadylar, ýöne olar uzak wagtlap oturmak çişiň ösmegine ýardam edip biljek glýukozanyň we insuliniň derejesine gözegçiligiň ýaramazlaşmagyna getirýär diýip çaklaýarlar.
Ýüregiň ýag tutmagy. Yzygiderli fiziki maşklar içki organlaryň töwereginde emele gelýän ýagy ýakmaga kömek edýär, ýöne bu ýürege degişli däldir diýen netijä Kaliforniýa uniwersitetiniň alymlary geldi. Şonuň üçin ýüregi ýag tutmadan goramagyň iň täsirli usuly, mümkin boldugyndan az oturmakdyr.
Böwrek keseli. Günde üç sagatdan az oturan aýallarda böwrek keseliniň döremek howpy günde sekiz sagatdan köp oturanlara garanyňda, 30% pesdir. Erkek adamlar üçin bu görkeziji 15%-e deň.

24.05.2026 23:22
2.6k+

Alymlar hapa suwlarda düwnük dörediji wiruslary tapdylar: indi olary yzarlamak kyn bolmaz

Beýlor lukmançylyk kollejiniň we Tehas uniwersitetiniň alymlary taryhda ilkinji gezek şäherleriň hapa suwlarynyň içinde adamlarda howply çişleriň döremegine sebäp bolýan esasy wiruslaryň hemmesini birden......

23.05.2026 21:04
1.9k+

The Lancet: Dünýäde tas 1,2 milliard adam psihiki bozulmalardan ejir çekýär

Dünýäde diagnoz goýlan psihiki bozulmalaryň sany 1990-njy ýyldan 2023-nji ýyl aralygynda 95,5% artdy, şeýle ýagdaýlaryň umumy sany bolsa 1,17 milliarda ýetdi. Bu maglumatlar «The Lancet» atly abraýly......

23.05.2026 10:34
1.8k+

Arheologlar Şotlandiýada altyndan ýasalan iň gadymy diş protezleriniň birini tapdylar

Aberdin uniwersitetiniň alymlary Şotlandiýada altyn simden ýasalan seýrek diş protezini tapdylar. Çaklamalara görä, bu protez baryp XVI asyrda ulanylypdyr. Bu tapyndy Aberdindäki Keramatly Nikolaýyň......

20.05.2026 12:06
10k+

Semizlik ösen ýurtlarda azaldy, garyp ýurtlarda bolsa artdy. Sebäbi?

Dünýäniň 200 sany ýurdunda geçirilen täze barlag baý we ösen döwletlerde semizligiň azalandygyny, emma garyp hem-de ösüp barýan ýurtlarda bolsa bu görkezijiniň tersine, örän çalt artýandygyny ýüze çykardy....