Uzak wagtlap oturyp işlemegiň döredip biljek keselleri

  • 08.03.2021 08:10
  • 13k+

Alymlar stoluň başynda, kompýuteriň öňünde ýa-da awtomobilde oturyp, günüňi geçirmekden döreýän keselleri kesgitlediler diýip, popmech.ru belleýär.

Süýji keseli. Ganyň düzümindäki şekeriň derejesi adamyň “oturma” ýagdaýynda näçeräk bolandygyna gönüden-göni baglydyr.
Ýürek-damar keselleri. Awstraliýada 45 ýaşdan 65 ýaş aralygyndaky 63 000-den gowrak adamyň gatnaşmagynda geçirilen barlag her gün dört sagat ýa-da ondan az oturanlaryň gipertoniýa, ýürek ýa-da damar keselleri bilen iki esse seýrek keselleýändigini görkezdi. Britaniýada geçirilen barlagyň awtorlary hem 800 müň adamyň saglyk ýagdaýy baradaky maglumatlary öwrenip, şular ýaly netijä geldiler.
Rak keseli. Her gün 6 sagat ýa-da ondan hem köp wagt otursaň, ýogyn içegäniň rak keselinden ýogalmak ähtimallygy 36% ýokarlanýar. Şular ýaly netijä Amerikanyň rak keseli jemgyýetiniň barlagçylary geldiler. Alymlar heniz şeýle baglanyşygyň sebäbini tapmadylar, ýöne olar uzak wagtlap oturmak çişiň ösmegine ýardam edip biljek glýukozanyň we insuliniň derejesine gözegçiligiň ýaramazlaşmagyna getirýär diýip çaklaýarlar.
Ýüregiň ýag tutmagy. Yzygiderli fiziki maşklar içki organlaryň töwereginde emele gelýän ýagy ýakmaga kömek edýär, ýöne bu ýürege degişli däldir diýen netijä Kaliforniýa uniwersitetiniň alymlary geldi. Şonuň üçin ýüregi ýag tutmadan goramagyň iň täsirli usuly, mümkin boldugyndan az oturmakdyr.
Böwrek keseli. Günde üç sagatdan az oturan aýallarda böwrek keseliniň döremek howpy günde sekiz sagatdan köp oturanlara garanyňda, 30% pesdir. Erkek adamlar üçin bu görkeziji 15%-e deň.

düýn 11:56
4.2k+

ABŞ-ly hirurglar hassany 48 sagatlap öýkensiz diri saklamagy başardylar

Amerikaly hirurglar näsagy iki gije-gündizläp öýkensiz diri saklamagy başardylar. Lukmaçylygyň bu haýran galdyryjy üstünligi barada ScienceAlert ylmy neşirde has içgin gürrüň berilýär. 33 ýaşly erkek adam agyr dümewden soň ölüm bilen ýaşaýyşyň arasynda galýar...

düýn 08:55
1.5k+

Awstraliýada çagalar üçin rak keseliniň garşysyna waksinanyň ilkinji synagy geçiriler

Awstraliýaly alymlar bejergisi agyr bolan beýin çiş keselinden ejir çekýän çagalara niýetlenen rak keseliniň garşysyna sanjymy synag etmäge taýýarlanýarlar. Şeýle synag dünýäde ilkinji gezek geçirilýär.  Bu barada waksinanyň kliniki däl barlaglary geçirilen Kwinslend ştatynyň uniwersiteti (UQ) mälim etdi diýip, TASS-yň habarlarynda aýdylýar...

03.02.2026 23:56
2.8k+

Mikroblar kosmosda adatdan daşary güýje eýe bolýar

Halkara kosmos stansiýasyndaky (HKS) mikrograwitasiýa şertlerinde inkubasiýadan geçen bakteriofaglar, peşew ýollarynyň ýokançlyklaryna sebäp bolýan Ýerdäki bakteriýalary ýok etmek ukybyna eýe boldular. Bu baradaky ylmy iş PLOS Biology žurnalynda çap edildi...

02.02.2026 18:06
5.4k+

Infarkt bilen iş gutaranok: ýüregiň bellibir derejede gutulyp bilýänligi anyklanyldy

Awstraliýaly alymlar infarktdan soň adamyň ýüreginiň täze ýürek myşsalarynyň öýjüklerini emele getirip bilýändigini ýüze çykardylar. Bu, organyň doly dikelmegi diýmek bolmasa-da, şeýle ýagdaýda ýüregiň diňe çat açmak bilen çäklenmeýändigi baradaky möhüm hem teselli beriji täzelikdir...