ABŞ-da koronawirusa garşy has täsirli sanjym döredildi

  • 25.08.2020 07:00
  • 13k+

Sent-Luisde (ABŞ) Waşington uniwersitetiniň Lukmançylyk mekdebiniň alymlary koronawirusa garşy bir doza bilen burun arkaly goýberip bolýan waksinany taýýarladylar. Serişdäniň barlaghana syçanlaryndaky synagy COVID-19-a duýgur bolan süýdemdirijileriň kesellemeginiň öňüni almakda adaty inýeksiýa garanda has täsirlidigini görkezdi diýlip, Cell ylmy žurnalynda habar berilýär. Muny live24.ru ýetirýär.

Barlag geçirijileriň aýtmagyna görä, sanjymyň burun arkaly kabul edilmegi organizmde güýçli immun jogabyny döredýär, ýöne has güýçli gorag burun boşlugynda we dem alyş ýollarynda emele gelýär. Geçirilen barlaglaryň netijeleri barlaghana syçanlarynda wirus girizilenden soň kesel alamaty ýok bolan halatynda zyýansyzlandyryjy immunitetiň döreýändigini görkezdi.
Serişde taýýarlanylan wagtynda hünärmenler sagdyn öýjükleri COVID-19 bilen keselletme hadysasyna gatnaşýan S-belogy adaty sowuklamany ýüze çykarýan adenowirusyň içine ýerleşdirdiler. Adenowirusyň özüni onuň S-belogy burun boşlugynyň öýjüklerine adaty ýaýradyjy bolmagy üçin zyýansyzlandyrdylar. Şunuň bilen birlikde, S-beloga antibedenjikleriň işjeň döremegine ýardam edýän goşmaça özgerişi girizdiler.
Şundan soň gemrijilere 2 usul bilen – burun arkaly we myşsa içi bilen goýberilen sanjymlar deňeşdirildi. Sanjym pnewmoniýanyň öňüni alýan immun jogabyny ýüze çykardy, ýöne wirusy burunda we öýkende ýok edip bilmedi. Şeýle sanjym koronawirusyň geçiş agyrlygyny gowşadyp biler, ýöne serişde ýokanjyň we wirusyň adamlaryň arasynda ýaýramagynyň öňüni almaz. Burun arkaly goýberilme COVID-19-a ýokarky dem alyş ýollarynda köpelmäge ýol bermeýär.
Indi barlag işini alyp baryjylar synaglary dowam etdirerler we ony adamlaryň gatnaşmagynda hem geçirerler.

10.03.2026 19:18
7.1k+

Alymlar adaty şpris bilen organizme goýberip bolýan «kiçijik bagyrlary» döretdi

Gepatit B we C ýaly bagyr keselleri, köplenç, bagyr ýetmezçiligine getirýär we bu ýagdaýda ýeke-täk çykalga transplantasiýa bolýar. Ýöne donor organlarynyň ýetmezçilik etmegi netijesinde köp hassalar saglyk ýagdaýy sebäpli hatda operasiýa garaşýanlaryň sanawyna-da girip bilmeýär...

10.03.2026 10:33
5.7k+

Aşgazanasty mäziň düwnük keselini dermanlara boýun egdirmegiň ýoly tapyldy

Alymlar aşgazanasty mäziň ragynyň himiýaterapiýa garşy durnukly bolmagyna kömek edýän mehanizmi anykladylar. Geçirilen barlaglar belli bir genetik üýtgeşmeleriň täsirinde çişiň has agressiw ýagdaýa geçip bilýändigini görkezdi...

09.03.2026 17:03
1.3k+

Alymlar Rett sindromyny bejermegiň has ygtybarly usulyny tapdylar

Amerikaly molekulýar biologlar Rett sindromyna sezewar bolanlaryň beýni öýjüklerinde MECP2 belogynyň işlenip çykarylyşyny takmynan 60% ýokarlandyrýan täze bejeriş usulynyň nusgasyny işläp düzdüler. TASS agentliginiň Beýlor lukmançylyk kollejiniň metbugat gullugyna salgylanyp berýän habaryna görä, bu açyş käbir genetik bejergilere garanyňda has ygtybarly we howpsuz bolar...

09.03.2026 15:18
2k+

Alymlar şokoladdan dermanlyk ähmiýeti ýokary bolan bal ýasadylar

Braziliýaly alymlar antioksidantlara baý bolan täze bir önümi — şokoladly baly döretdiler. Bu täsin iýmitiň esasy düzümi şokolad önümçiliginiň galyndysy bolan kakao gabyklaryndan emele gelýär. Science Daily žurnalynda...