Alymlar ýakyn on ýylda täze koronawirusyň geljekdigini duýdurdylar

  • 08.07.2020 15:20
  • 20k+

Singapuryň Milli uniwersitetiniň Täze ýokanç keseller maksatnamasynyň müdiri professor Wan Linfiň “The Straits Times” gazetine beren habaryna görä, täze koronawirus epidemiýasy ýakyn on ýylda dünýäni gurşap biler. Bu barada sputniknews.ru habar berýär.
Hünärmen täze kesel, edil COVID-19-da bolşy ýaly, ýene-de haýwandan adama geçer diýip çaklaýar. Alym iň umytsyz çaklama hökmünde, ýokançlygyň ýarganatlardan geçjekdigini aýdýar, sebäbi şeýle bolanda ýokanç asimptomatik usulda, ýagny bilniksiz ýokuşýar. Linf hut ýarganatlaryň bu keseli edil haýwanlara ýokuşdyryşy ýaly, adamlara hem geçirip bilýändigini we olaryň dünýäniň köp jünjeklerinde ýaşamagynyň aýratyn alada döredýändigini nygtaýar.
Şeýle-de bolsa, alym täze koronawirusyň haçan ýüze çykjakdygyny takyk aýdyp bilmedi we bu wirusyň COVID-19 bilen deňeşdireniňde nä derejede howply boljakdygyny düşündirmedi.
Koronawirusyň ýaýrap başlamagy 2019-njy ýylyň dekabrynda Hytaýda bolup geçdi. Kesel SARS-CoV-2-iň öň näbelli bolan ştammyny döredýär. Ýokanç adama pangolinleriň üsti bilen ýarganatlardan geçipdi. Alty aýyň içinde bu ýokaşma bütin dünýä ýaýrady we şol sebäpli Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasy bu ýagdaýy pandemiýa diýip ykrar etdi.
7-nji iýuldaky statistik maglumatlara görä, dünýäde 11,76 milliondan gowrak adam koronawirusdan ejir çekýär. 541 müňden gowrak näsag bu keseliň pidasy boldy.

10.03.2026 19:18
7.1k+

Alymlar adaty şpris bilen organizme goýberip bolýan «kiçijik bagyrlary» döretdi

Gepatit B we C ýaly bagyr keselleri, köplenç, bagyr ýetmezçiligine getirýär we bu ýagdaýda ýeke-täk çykalga transplantasiýa bolýar. Ýöne donor organlarynyň ýetmezçilik etmegi netijesinde köp hassalar saglyk ýagdaýy sebäpli hatda operasiýa garaşýanlaryň sanawyna-da girip bilmeýär...

10.03.2026 10:33
5.7k+

Aşgazanasty mäziň düwnük keselini dermanlara boýun egdirmegiň ýoly tapyldy

Alymlar aşgazanasty mäziň ragynyň himiýaterapiýa garşy durnukly bolmagyna kömek edýän mehanizmi anykladylar. Geçirilen barlaglar belli bir genetik üýtgeşmeleriň täsirinde çişiň has agressiw ýagdaýa geçip bilýändigini görkezdi...

09.03.2026 17:03
1.3k+

Alymlar Rett sindromyny bejermegiň has ygtybarly usulyny tapdylar

Amerikaly molekulýar biologlar Rett sindromyna sezewar bolanlaryň beýni öýjüklerinde MECP2 belogynyň işlenip çykarylyşyny takmynan 60% ýokarlandyrýan täze bejeriş usulynyň nusgasyny işläp düzdüler. TASS agentliginiň Beýlor lukmançylyk kollejiniň metbugat gullugyna salgylanyp berýän habaryna görä, bu açyş käbir genetik bejergilere garanyňda has ygtybarly we howpsuz bolar...

09.03.2026 15:18
2k+

Alymlar şokoladdan dermanlyk ähmiýeti ýokary bolan bal ýasadylar

Braziliýaly alymlar antioksidantlara baý bolan täze bir önümi — şokoladly baly döretdiler. Bu täsin iýmitiň esasy düzümi şokolad önümçiliginiň galyndysy bolan kakao gabyklaryndan emele gelýär. Science Daily žurnalynda...