Hytaýyň gür ilatly ýerleri, deňiz derejesiniň ýokarlanmagy we gury ýeriň adatdakysyndan has çalt çökýändigi bilen baglanyşykly çynlakaý howpa duçar bolýar. Alymlar munuň öňi alynmasa, deňiz derejesinden pesde ýerleşýän şäher ýerleriniň mukdarynyň 2120-nji ýyla çenli üç esse artjakdygyny we 128 million adama täsir etjekdigini duýdurýarlar diýip, New Atlas ýazýar.
Bu şäherleşmek prosesiniň çaltlaşmagy we howanyň üýtgemegi bilen baglydyr. Şäherleşme ýerleriň çökmegine sebäp bolýar, howanyň üýtgemegi bolsa deňiz derejesini ýokarlandyrýar. Netijede, ýurduň çägi suw joşmalaryna garşy durmakdan ejiz gelýär.
Gözleg 700 million ilaty bolan Hytaýyň 82 şäherindäki şäher ýerleriniň 45% -iniň aşak çökmegiň mese-mälim alamatlaryny görkezdi. Olaryň 16% -i, şol sanda Pekin, ýylda 10 mm ýa-da ondanam köp tizlikde çökýär. Hytaýyň başga bir uly şäheri - Şanhaý howp astyndadyr.
Ýeriň çökmegi toprakda jaýryklaryň emele gelmegine getirýär, binalara we raýat infrastrukturasyna zeper ýetirýär we suw joşma howpuny ýokarlandyrýar. Soňky onýyllyklaryň dowamynda Hytaýda ýeriň çökmegi bilen baglanyşykly tebigy betbagtçylyklar eýýäm ýylda 7,5 milliard ýuanlyk arassa ykdysady ýitgileriň çekilmegine we ýylda ýüzlerçe adamyň heläk bolmagyna sebäp boldy.
Gözlegçiler şäheriň aşak çökmeginiň öňüni almak üçin meýilnamalary we syýasatlary işläp taýýarlamaklyga çagyrýarlar.
Bu makalada gürrüň berşimiz ýaly, ABŞ-nyň köp şäherleriniň şuňa meňzeş meselä duçar bolýandygyny ýatladýarys. Indoneziýada onuň häzirki paýtagty Jakartanyň (10 milliondan gowrak ilatly) 2050-nji ýyla çenli üçden bir böleginiň suwuň aşagynda galmak howpynyň bardygy sebäpli, paýtagty täze gurulýan şähere - Nusantara göçürmek meýilleşdirilýär.
