Ýeriň çöküşmegi sebäpli, Hytaýyň şäherleriniň ýarysyna golaýyna suw basmak howpy abanýar

  • 25.04.2024 11:57
  • 12003
Ýeriň çöküşmegi sebäpli, Hytaýyň şäherleriniň ýarysyna golaýyna suw basmak howpy abanýar

Hytaýyň gür ilatly ýerleri, deňiz derejesiniň ýokarlanmagy we gury ýeriň adatdakysyndan has çalt çökýändigi bilen baglanyşykly çynlakaý howpa duçar bolýar. Alymlar munuň öňi alynmasa, deňiz derejesinden pesde ýerleşýän şäher ýerleriniň mukdarynyň 2120-nji ýyla çenli üç esse artjakdygyny we 128 million adama täsir etjekdigini duýdurýarlar diýip, New Atlas ýazýar.

Bu şäherleşmek prosesiniň çaltlaşmagy we howanyň üýtgemegi bilen baglydyr. Şäherleşme ýerleriň çökmegine sebäp bolýar, howanyň üýtgemegi bolsa deňiz derejesini ýokarlandyrýar. Netijede, ýurduň çägi suw joşmalaryna garşy durmakdan  ejiz gelýär.


Gözleg 700 million ilaty bolan Hytaýyň 82 şäherindäki şäher ýerleriniň 45% -iniň aşak çökmegiň mese-mälim alamatlaryny görkezdi. Olaryň 16% -i, şol sanda Pekin, ýylda 10 mm ýa-da ondanam köp tizlikde çökýär. Hytaýyň başga bir uly şäheri - Şanhaý howp astyndadyr.
Ýeriň çökmegi toprakda jaýryklaryň emele gelmegine getirýär, binalara we raýat infrastrukturasyna zeper ýetirýär we suw joşma howpuny ýokarlandyrýar. Soňky onýyllyklaryň dowamynda Hytaýda ýeriň çökmegi bilen baglanyşykly tebigy betbagtçylyklar eýýäm ýylda 7,5 milliard ýuanlyk arassa ykdysady ýitgileriň çekilmegine we ýylda ýüzlerçe adamyň heläk bolmagyna sebäp boldy.
Gözlegçiler şäheriň aşak çökmeginiň öňüni almak üçin meýilnamalary we syýasatlary işläp taýýarlamaklyga çagyrýarlar.
Bu makalada gürrüň berşimiz ýaly, ABŞ-nyň köp şäherleriniň şuňa meňzeş meselä duçar bolýandygyny ýatladýarys. Indoneziýada onuň häzirki paýtagty  Jakartanyň (10 milliondan gowrak ilatly) 2050-nji ýyla çenli üçden bir böleginiň  suwuň aşagynda galmak howpynyň bardygy sebäpli, paýtagty täze gurulýan şähere - Nusantara göçürmek meýilleşdirilýär.


19.05.2024 12:10
4265

Ýokary öndürijilikli superkompýuterleriň reýtingi hödürlendi. Olaryň 171-isi ABŞ-da, 80-isi Hytaýda

Dünýäde iň ýokary öndürijilikli superkompýuterleriň täzelenen Top-500 reýtingi hödürlendi. Sanawyň ilkinji bäş orny üýtgewsiz galdy. Eýýäm üçünji gezek birinji orny ABŞ-nyň Energetika ministrliginiň Ok-Rij milli...

17.05.2024 13:39
19737

Hytaý çölünde düýeler üçin ýolyşyk goýuldy

Hytaý çölünde düýeleriň hereketini düzgünleşdirmek üçin ýolyşyklar goýuldy diýip, Oddity Central ýazýar. Ýolyşyklar Gansu welaýatynda gurnaldy. Munuň sebäbi her ýyl maý aýynyň başynda ýerli çölde geçirilýän baýramçylyk...

28.04.2024 23:30
13384

Panda diplomatiýasy: Hytaý 10 ýyllyk möhlet bilen Amerikanyň haýwanat bagyna iki panda iberer

Bambuk aýylaryny goramak boýunça 10 ýyllyk halkara hyzmatdaşlyk maksatnamasynyň çäginde Hytaý ABŞ San-Diýegonyň haýwanat bagyna bir jübüt pandany - erkek Ýun Çuan bilen ene Sin Baony iberer. Bu barada Hytaýyň Ýabany...

20.04.2024 20:19
4412

Apple Hytaýda App Store-dan WhatsApp we Threads programmalaryny aýyrdy

Apple kompaniýasy Hytaýda häkimiýetleriň tabşyrygy boýunça App Store programmalar dükanyndan Meta korporasiýasyna degişli bolan WhatsApp messenjerini we Threads hyzmatyny aýyrdy. Bu barada Reuters agentligine salgylanyp...