Maýmyn mamasy pandemiýa diýlip yglan edildi

  • 24.06.2022 10:28
  • 35k+

Bütindünýä saglygy goraýyş ulgamy (WHN) maýmyn mamasyny pandemiýa diýip yglan etdi. Bu barada guramanyň saýtynda aýdylýar diýip, Day.Az belleýär.

Onuň maglumatlaryna görä, häzirki wagtda 58 ýurtda maýmyn mamasynyň 3 417 tassyklanan hadysasy hasaba alyndy. Kesel ýaýrawy birnäçe yklymlarda çalt ýaýraýar. Gurama ýurtlary we global saglygy goraýyş edaralaryny gyssagly we netijeli hereketlere çagyrýar. 

“Kesel ýaýrawy ylalaşykly global hereketler bolmazdan bes etmez. Mama garanyňda, ölüm derejesi has pes bolan ýagdaýynda-da, dowam edýän ýaýrawy bes etmek üçin çäreler görülmese, millionlarça adam aradan çykar, köp adamlar bolsa kör ýa-da maýyp bolar” – diýlip, habarda aýdylýar.

Wagtynda çäre görülse, keseliň ýaýramagyna az tagallalar bilen gözegçilik edip boljakdygy hem-de netijeleriniň ýaramazlaşmagynyň öňüni alyp boljakdygy nygtalýar. WHN köpçülige alamatlar barada habar berip başlamagy, barlag elýeterliligini giňeltmegi we tassyklanan hadysalaryň gatnaşyklaryny yzarlamagy maslahat berýär.
Saglygy goraýyş ulgamynda häzire çenli hadysalaryň köpüsiniň ulularyň arasynda hasaba alnandygy, ýöne keseliň çagalaryň arasynda ýaýramagynyň has agyr ýagdaýlara we köp ölüme sebäp boljakdygy bellenilýär. Şeýle-de, haýwanlaryň, aýratynam, alakalaryň we beýleki gemrijileriň, öý haýwanlarynyň kesellemegi ýagdaýy hasam kynlaşdyrar.
WHN ýokanjy kesgitlemek barada karara gelmek maksady bilen maýmyn mamasyny Bütindünýä Saglygy goraýyş guramasynyň (BSGG) 23-nji iýundaky mejlisinden öň pandemiýa diýip yglan etdi. 
Ýatlap geçsek, Bütindünýä saglygy goraýyş guramasy dünýäde keseliň 3,4 müňden gowrak tassyklanan hadysasyny we 1,5 müňe golaý şübheli hadysasyny hasaba aldy. Kesel hadysalary Fransiýada, Şwesiýada, Italiýada, Awstraliýada, Kanadada, Germaniýada, Niderlandlarda, Şweýsariýada, Ispaniýada, ABŞ-da, Sloweniýada, Çehiýada, Gruziýada we beýleki ýurtlarda ýüze çykýar. 


21.01.2026 11:57
15k+

Lukmanlar bir ýyl ömür berdi, ol bolsa 40 ýyl ýaşady: öýkeniň rak keseli bolan gojanyň täsin wakasy

Gresiýaly Stamatis Moraitis ABŞ-dan öz dogduk mekany bolan Ikariýa adasyna gaýdyp gelenden soň, öýkeniň rak keseliniň ahyrky derejesi bilen ýene 40 ýyl töweregi ýaşady. Onuň täsin hekaýatyny Daily Express gürrüň berýär...

21.01.2026 10:44
7k+

Alymlar parasetamolyň çagalarda autizm töwekgelçiligini ýokarlandyrýandygy baradaky pikirleri ret etdiler

Halkara lukmanlar topary parasetamolyň çaganyň nerw ulgamynyň ösüşine täsiri baradaky ähli esasy kliniki barlaglary seljerdi. Ylmy gözleg bu derman serişdesini kabul etmegiň autizm, üns ýetmezçiliginiň bozulmasy (ADHD) ýa-da akyl taýdan ösüşde yza galmak töwekgelçiligini ýokarlandyrýandygyna hiç hili subutnama tapmady...

18.01.2026 19:37
4k+

Alymlar ýokary gan basyşy beýni sütüniniň işleýşi bilen baglanyşdyrýarlar

Alymlar beýni sütüniniň bir böleginiň ýokary gan basyşa we gipertoniýanyň güýçlenmegine täsir edip biljekdigini anykladylar. Munda gürrüň bedendäki awtomatik proseslere jogapkär bolan nerw toplumynyň lateral parafasial sebiti (LPA) hakynda barýar diýip, Daily Mail habar berýär...

18.01.2026 11:41
2.4k+

AstraZeneca rak keselini bejermekde emeli aňy ulanmak üçin täze startap satyn alýar

Britaniýa-şwed derman senagaty ägirdi bolan AstraZeneca, emeli aň (EA) ulgamynda işleýän Amerikanyň Modella AI startapyny satyn alýandygyny yglan etdi. Bu ylalaşyk rak keselini bejermek üçin niýetlenen dermanlaryň döredilme döwrüni gysgaltmaga gönükdirilendir...