Maýmyn mamasy pandemiýa diýlip yglan edildi

  • 24.06.2022 10:28
  • 35k+

Bütindünýä saglygy goraýyş ulgamy (WHN) maýmyn mamasyny pandemiýa diýip yglan etdi. Bu barada guramanyň saýtynda aýdylýar diýip, Day.Az belleýär.

Onuň maglumatlaryna görä, häzirki wagtda 58 ýurtda maýmyn mamasynyň 3 417 tassyklanan hadysasy hasaba alyndy. Kesel ýaýrawy birnäçe yklymlarda çalt ýaýraýar. Gurama ýurtlary we global saglygy goraýyş edaralaryny gyssagly we netijeli hereketlere çagyrýar. 

“Kesel ýaýrawy ylalaşykly global hereketler bolmazdan bes etmez. Mama garanyňda, ölüm derejesi has pes bolan ýagdaýynda-da, dowam edýän ýaýrawy bes etmek üçin çäreler görülmese, millionlarça adam aradan çykar, köp adamlar bolsa kör ýa-da maýyp bolar” – diýlip, habarda aýdylýar.

Wagtynda çäre görülse, keseliň ýaýramagyna az tagallalar bilen gözegçilik edip boljakdygy hem-de netijeleriniň ýaramazlaşmagynyň öňüni alyp boljakdygy nygtalýar. WHN köpçülige alamatlar barada habar berip başlamagy, barlag elýeterliligini giňeltmegi we tassyklanan hadysalaryň gatnaşyklaryny yzarlamagy maslahat berýär.
Saglygy goraýyş ulgamynda häzire çenli hadysalaryň köpüsiniň ulularyň arasynda hasaba alnandygy, ýöne keseliň çagalaryň arasynda ýaýramagynyň has agyr ýagdaýlara we köp ölüme sebäp boljakdygy bellenilýär. Şeýle-de, haýwanlaryň, aýratynam, alakalaryň we beýleki gemrijileriň, öý haýwanlarynyň kesellemegi ýagdaýy hasam kynlaşdyrar.
WHN ýokanjy kesgitlemek barada karara gelmek maksady bilen maýmyn mamasyny Bütindünýä Saglygy goraýyş guramasynyň (BSGG) 23-nji iýundaky mejlisinden öň pandemiýa diýip yglan etdi. 
Ýatlap geçsek, Bütindünýä saglygy goraýyş guramasy dünýäde keseliň 3,4 müňden gowrak tassyklanan hadysasyny we 1,5 müňe golaý şübheli hadysasyny hasaba aldy. Kesel hadysalary Fransiýada, Şwesiýada, Italiýada, Awstraliýada, Kanadada, Germaniýada, Niderlandlarda, Şweýsariýada, Ispaniýada, ABŞ-da, Sloweniýada, Çehiýada, Gruziýada we beýleki ýurtlarda ýüze çykýar. 


düýn 19:18
3k+

Alymlar adaty şpris bilen organizme goýberip bolýan «kiçijik bagyrlary» döretdi

Gepatit B we C ýaly bagyr keselleri, köplenç, bagyr ýetmezçiligine getirýär we bu ýagdaýda ýeke-täk çykalga transplantasiýa bolýar. Ýöne donor organlarynyň ýetmezçilik etmegi netijesinde köp hassalar saglyk ýagdaýy sebäpli hatda operasiýa garaşýanlaryň sanawyna-da girip bilmeýär...

düýn 10:33
4k+

Aşgazanasty mäziň düwnük keselini dermanlara boýun egdirmegiň ýoly tapyldy

Alymlar aşgazanasty mäziň ragynyň himiýaterapiýa garşy durnukly bolmagyna kömek edýän mehanizmi anykladylar. Geçirilen barlaglar belli bir genetik üýtgeşmeleriň täsirinde çişiň has agressiw ýagdaýa geçip bilýändigini görkezdi...

09.03.2026 17:03
1.1k+

Alymlar Rett sindromyny bejermegiň has ygtybarly usulyny tapdylar

Amerikaly molekulýar biologlar Rett sindromyna sezewar bolanlaryň beýni öýjüklerinde MECP2 belogynyň işlenip çykarylyşyny takmynan 60% ýokarlandyrýan täze bejeriş usulynyň nusgasyny işläp düzdüler. TASS agentliginiň Beýlor lukmançylyk kollejiniň metbugat gullugyna salgylanyp berýän habaryna görä, bu açyş käbir genetik bejergilere garanyňda has ygtybarly we howpsuz bolar...

09.03.2026 15:18
1.7k+

Alymlar şokoladdan dermanlyk ähmiýeti ýokary bolan bal ýasadylar

Braziliýaly alymlar antioksidantlara baý bolan täze bir önümi — şokoladly baly döretdiler. Bu täsin iýmitiň esasy düzümi şokolad önümçiliginiň galyndysy bolan kakao gabyklaryndan emele gelýär. Science Daily žurnalynda...