Maýmyn mamasy pandemiýa diýlip yglan edildi

  • 24.06.2022 10:28
  • 35k+

Bütindünýä saglygy goraýyş ulgamy (WHN) maýmyn mamasyny pandemiýa diýip yglan etdi. Bu barada guramanyň saýtynda aýdylýar diýip, Day.Az belleýär.

Onuň maglumatlaryna görä, häzirki wagtda 58 ýurtda maýmyn mamasynyň 3 417 tassyklanan hadysasy hasaba alyndy. Kesel ýaýrawy birnäçe yklymlarda çalt ýaýraýar. Gurama ýurtlary we global saglygy goraýyş edaralaryny gyssagly we netijeli hereketlere çagyrýar. 

“Kesel ýaýrawy ylalaşykly global hereketler bolmazdan bes etmez. Mama garanyňda, ölüm derejesi has pes bolan ýagdaýynda-da, dowam edýän ýaýrawy bes etmek üçin çäreler görülmese, millionlarça adam aradan çykar, köp adamlar bolsa kör ýa-da maýyp bolar” – diýlip, habarda aýdylýar.

Wagtynda çäre görülse, keseliň ýaýramagyna az tagallalar bilen gözegçilik edip boljakdygy hem-de netijeleriniň ýaramazlaşmagynyň öňüni alyp boljakdygy nygtalýar. WHN köpçülige alamatlar barada habar berip başlamagy, barlag elýeterliligini giňeltmegi we tassyklanan hadysalaryň gatnaşyklaryny yzarlamagy maslahat berýär.
Saglygy goraýyş ulgamynda häzire çenli hadysalaryň köpüsiniň ulularyň arasynda hasaba alnandygy, ýöne keseliň çagalaryň arasynda ýaýramagynyň has agyr ýagdaýlara we köp ölüme sebäp boljakdygy bellenilýär. Şeýle-de, haýwanlaryň, aýratynam, alakalaryň we beýleki gemrijileriň, öý haýwanlarynyň kesellemegi ýagdaýy hasam kynlaşdyrar.
WHN ýokanjy kesgitlemek barada karara gelmek maksady bilen maýmyn mamasyny Bütindünýä Saglygy goraýyş guramasynyň (BSGG) 23-nji iýundaky mejlisinden öň pandemiýa diýip yglan etdi. 
Ýatlap geçsek, Bütindünýä saglygy goraýyş guramasy dünýäde keseliň 3,4 müňden gowrak tassyklanan hadysasyny we 1,5 müňe golaý şübheli hadysasyny hasaba aldy. Kesel hadysalary Fransiýada, Şwesiýada, Italiýada, Awstraliýada, Kanadada, Germaniýada, Niderlandlarda, Şweýsariýada, Ispaniýada, ABŞ-da, Sloweniýada, Çehiýada, Gruziýada we beýleki ýurtlarda ýüze çykýar. 


26.02.2026 12:35
4.9k+

Pes yşyklandyryşda görejiň kiçelmegi köpçülikleýin şowakörlüge getirýär

​XXI asyrda şowakörlügiň köpçülikleýin ýaýramagyny şu wagta çenli köpler ekrana seredilýän wagtyň artmagy — ilki kompýuterler, soňra bolsa smartfonlar we planşetler bilen baglanyşdyrýardylar. Emma täze ylmy barlaglar bu aýdylanlara garşy çykyp, meseläni adamlaryň ýaşaýan ýapyk binalaryna mahsus bolan pes yşyklandyryş şertlerinde gözüň dowamly dartylmagy bilen baglanyşdyrýarlar...

23.02.2026 18:12
5.5k+

Barlagçylar ýetginjekleriň was-waslygyny süýji içgilerden görýärler

Düzüminde şekeriň mukdary ýokary bolan içgiler bilen ýetginjeklerdäki was-waslyk alamatlarynyň arasynda arabaglanyşyk bar. Muny Bornmut uniwersitetiniň we Beýrutdaky Liwan amerikan uniwersitetiniň alymy doktor Karim Halediň ýolbaşçylygyndaky täze barlag ýüze çykardy diýip, Medical Xpress žurnaly habar berýär...

22.02.2026 17:06
2.2k+

Ýaponiýada Parkinson keselini bejerýän ilkinji derman bölekleýin tassyklanyldy

Ýaponiýada Parkinson keselini bejermek üçin induksirlenen plýuripotent sütün öýjükleri (iPS-öýjükleri) esasynda işlenip düzülen derman serişdesini ulanmaga bölekleýin rugsat berildi. Bu barada Kioto uniwersitetiniň ýanyndaky iPS-öýjüklerini barlamak we ulanmak instituty habar berdi...

16.02.2026 14:19
4k+

Türkmen lukmanlary rak keseliniň öňüni almakda Sloweniýanyň öňdebaryjy tejribesi bilen tanyşdy

Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň hünärmenlerinden ybarat wekiliýet Sloweniýanyň ýatgynyň boýunjygynyň rak keselini irki anyklaýyş we öňüni alyş boýunça öňdebaryjy tejribesini öwrenmek üçin Lýublýana şäherine tanyşlyk saparyny amala aşyrdy...