BSGG näbelli gelip çykyşly ýiti gepatit hadysalaryny öwrenýär

  • 28.04.2022 18:13
  • 7.8k+

Bütindünýä saglygy goraýyş guramasy (BSGG) gelip çykyşy näbelli bolan ýiti gepatit hadysalaryny işjeň öwrenýär. Bu barada geçirilen brifingde BSGG-niň uly ylmy işgäri Filippa Isterbruk habar berdi. 

Onuň aýtmagyna görä, häzirki wagta çenli dünýäde gelip çykyşy näbelli bolan ýiti gepatit keseliniň 160 töweregi hadysasy tassyklanyldy, olar “hünärmenler tarapyndan işjeň öwrenilýär”. “Biz dürli faktorlaryň tutuş bir toplumyny, bu keseliň mümkin bolan ýokanç we ýokanç däl çeşmelerini gözden geçirýäris. Biz ýurtlar tarapyndan habar berilýän öňki we täze hadysalary-da öwrenýäris” – diýip, Isterbruk belledi.
Hünärmeniň bellemegine görä, häzirki wagtda ýiti wirus gepatitine (A, B, C, D we E) sebäp bolýan wiruslar tapylmady. Aşgazanyň bozulmagyna ýa-da gastroenterite sebäp bolýan bakteriýalardan ýa-da wiruslardan hem ýekejesi-de ýüze çykarylmady. “Tutuş dünýä boýunça doldurylan anketalardan haýsydyr bir iýmit, haýsydyr bir derman serişdesi, haýsydyr bir sebite gezelenç bilen baglanyşygyň ýokdugy gelip çykýar. Möhüm ýeri, hiç bir zat koronawirusa garşy sanjym bilen baglanyşygyň bardygyny görkezmeýär. Çagalaryň köpüsi koronawirusa garşy sanjym almandy. Belki, bu adenowirus bilen baglanyşyklydyr, bu keseliň gelip çykyşynyň ähtimal çaklamasy” – diýip, ol aýtdy. 
Öň, BSGG 12 ýurtda, şol sanda Beýik Britaniýada, Ispaniýada, Ysraýylda we ABŞ-da çagalaryň arasynda gelip çykyşy näbelli bolan ýiti gepatit keseliniň 169 hadysasynyň hasaba alnandygyny habar berdi. Bu kesel wagtynda bagyr fermentleriniň derejesi ýokarlanýar we köp ýagdaýlarda aşgazan-içege alamatlary, şol sanda garyn agyrysy, içgeçme we gaýtarma bolýar.


10.03.2026 19:18
7k+

Alymlar adaty şpris bilen organizme goýberip bolýan «kiçijik bagyrlary» döretdi

Gepatit B we C ýaly bagyr keselleri, köplenç, bagyr ýetmezçiligine getirýär we bu ýagdaýda ýeke-täk çykalga transplantasiýa bolýar. Ýöne donor organlarynyň ýetmezçilik etmegi netijesinde köp hassalar saglyk ýagdaýy sebäpli hatda operasiýa garaşýanlaryň sanawyna-da girip bilmeýär...

10.03.2026 10:33
5.6k+

Aşgazanasty mäziň düwnük keselini dermanlara boýun egdirmegiň ýoly tapyldy

Alymlar aşgazanasty mäziň ragynyň himiýaterapiýa garşy durnukly bolmagyna kömek edýän mehanizmi anykladylar. Geçirilen barlaglar belli bir genetik üýtgeşmeleriň täsirinde çişiň has agressiw ýagdaýa geçip bilýändigini görkezdi...

09.03.2026 17:03
1.3k+

Alymlar Rett sindromyny bejermegiň has ygtybarly usulyny tapdylar

Amerikaly molekulýar biologlar Rett sindromyna sezewar bolanlaryň beýni öýjüklerinde MECP2 belogynyň işlenip çykarylyşyny takmynan 60% ýokarlandyrýan täze bejeriş usulynyň nusgasyny işläp düzdüler. TASS agentliginiň Beýlor lukmançylyk kollejiniň metbugat gullugyna salgylanyp berýän habaryna görä, bu açyş käbir genetik bejergilere garanyňda has ygtybarly we howpsuz bolar...

09.03.2026 15:18
2k+

Alymlar şokoladdan dermanlyk ähmiýeti ýokary bolan bal ýasadylar

Braziliýaly alymlar antioksidantlara baý bolan täze bir önümi — şokoladly baly döretdiler. Bu täsin iýmitiň esasy düzümi şokolad önümçiliginiň galyndysy bolan kakao gabyklaryndan emele gelýär. Science Daily žurnalynda...