Howanyň üýtgemegi kölleri adam saglygy üçin howply etdi

  • 14.04.2021 15:21
  • 15k+

"Science Alert" neşiri amerikan alymlarynyň gök-ýaşyl suwotulary öwrenmäge gönükdirilen ylmy barlaglarynyň netijeleri barada material çap etdi. Oňa laýyklykda, alymlar howanyň üýtgemegi kölleri ölüm howply derejä ýetirdi diýen netijä geldiler. Bu barada ferra.ru habar berdi.

Howanyň üýtgemegi we oba hojalyk galyndylarynyň suw howdanlaryna akdyrylmagy netijesinde dörän gök-ýaşyl suwotularyň işjeň güllemeginiň ölüm howply toksinleriň atmosfera düşmegine sebäp bolýandygy ýüze çykardy. Suwotular adam saglygyna howp salýan anatoksin bölüp çykarýar. Olar, hususan-da, demiň gysmagyna, myşsalaryň spazmyna, damaryň çekmegine sebäp bolýar we dem alşyň togtamagy görnüşinde ölüm howpludyr. Sianobakteriýalar ýyly we ýokumly suwda işjeň köpelýärler.
Barlagyň çäginde alymlar käbir ýagdaýlarda anatoksin howa-da aralaşyp bilýär diýen netijä geldiler. Beýle netijä 2019-njy ýylda Massaçusets ştatynyň Kapaum howzunyň gyrasynda hünärmenler onuň ýokary konsentrasiýasyny - bir millilitr üçin 21 nanogramy ýazga alandan soň gelindi. Alymlar sianotoksinlerden dem almagyň saglyga zyýanlydygyny duýdurdylar.

düýn 14:05
5.6k+

Küýki hem burunlak: Ýaponiýada dünýäniň iň «betgelşik» uçary görkezildi

Ýaponiýanyň täze reaktiw uçary Kawasaki EC-2 özüniň geň we adatdan daşary daşky keşbi bilen köpçüligiň, esasan hem awiasiýa höwesjeňleriniň ünsüni çekdi. Ýük daşaýjy uçaryň binýadynda döredilen bu model, özüniň «çişen» burny we göwresiniň ýokarky bölegindäki iki sany äpet büküri bilen beýleki uçarlardan düýpli tapawutlanýar...

düýn 13:40
2.3k+

Nemes matematigi 60 ýyllyk meseläniň çözgüdi üçin Abel baýragyny aldy

Nemes matematigi Gerd Faltings 1983-nji ýylda öňe sürlen Mordell çaklamasynyň subutnamasy üçin 2026-njy ýylyň Abel baýragynyň eýesi boldy. Bu barada «New Scientist» neşiri habar berýär. Bu çaklama 1922-nji ýylda Luis Mordell tarapyndan düzülipdi...

düýn 09:29
4k+

Panamada iň ownuk ýaprakly agaç tapyldy: görnüş derrew ýitmek howpy astynda diýlip yglan edildi

Smitson institutynyň botanikleri Panamada Clusia nanophylla atly täze agaç görnüşini resmi taýdan beýan etdiler. Bu ösümligiň taryhy 2000-nji ýylda Serro-Kolorado daglyk sebitinden başlandy, ýöne bilermenleriň onuň özboluşlylygyny tassyklamagy üçin 25 ýyl gerek boldy...

22.03.2026 16:03
3.3k+

Gadymy müsür hatdatlary 3300 ýyl öň häzirki ýaly ştrihler bilen ýalňyşlaryny düzedipdirler

Gadymy Müsüriň hatdatlarynyň papiruslardaky ýalňyşlary häzirki zaman kanselýariýa ştrihine meňzeş madda bilen düzedendikleri alymlar tarapyndan subut edildi. Bu barada Kembrijdäki Fiswilliam muzeýiniň hünärmenleri mälim edýärler...