Yssy howa ýaşaýyş üçin howply diýlip ykrar edildi

  • 16.03.2021 00:46
  • 14k+

«Proceedings of the Royal Society B» neşiri Şwesiýanyň Uppsala uniwersitetiniň alymlarynyň ylmy gözlegleriniň netijelerini paýlaşdy. Bu gözlegiň netijesinde, yssy howa ýaşaýyş üçin howply diýlen netijä gelindi. Bu barada ferra.ru habar berdi.

Barlagçylar yssy howa beloklaryň işleýşine täsir edýän howply genetiki üýtgeşmelere sebäp bolýar diýip hasap etdiler. Bu täsir organizmleriň täze gurşawda uýgunlaşmak we ýaşamak ukybyna hem täsir edýär.
Alymlar beloklaryň işleýşiniň nazaryýet modellerini dürli ýaşaýyş ýerlerinde mutasiýalaryň dürli ýaşaýyş görnüşlerine täsiri baradaky maglumatlar bilen bilelikde öwrendiler. Şeýlelik bilen, hünärmenler üýtgeýän gurşawda mutasiýa ýüze çykmazdan öň we soň organizmleriň durmuşynyň nähili üýtgändigini hasaba aldylar.
Netijede, daşky gurşawyň ýokary temperaturasy sebäpli zyýanly mutasiýa täsiriniň artýandygy ýüze çykdy. Şeýle hem barlagçylar, Ýeriň global temperaturasynyň 2-4 gradus ýokarlanmagynyň janly organizmleriň tropiki görnüşlerinde DNK-nyň üýtgemeginden iki esse ýaramaz netijelere sebäp boljakdygyny anykladylar.

düýn 14:05
5.6k+

Küýki hem burunlak: Ýaponiýada dünýäniň iň «betgelşik» uçary görkezildi

Ýaponiýanyň täze reaktiw uçary Kawasaki EC-2 özüniň geň we adatdan daşary daşky keşbi bilen köpçüligiň, esasan hem awiasiýa höwesjeňleriniň ünsüni çekdi. Ýük daşaýjy uçaryň binýadynda döredilen bu model, özüniň «çişen» burny we göwresiniň ýokarky bölegindäki iki sany äpet büküri bilen beýleki uçarlardan düýpli tapawutlanýar...

düýn 13:40
2.3k+

Nemes matematigi 60 ýyllyk meseläniň çözgüdi üçin Abel baýragyny aldy

Nemes matematigi Gerd Faltings 1983-nji ýylda öňe sürlen Mordell çaklamasynyň subutnamasy üçin 2026-njy ýylyň Abel baýragynyň eýesi boldy. Bu barada «New Scientist» neşiri habar berýär. Bu çaklama 1922-nji ýylda Luis Mordell tarapyndan düzülipdi...

düýn 09:29
4k+

Panamada iň ownuk ýaprakly agaç tapyldy: görnüş derrew ýitmek howpy astynda diýlip yglan edildi

Smitson institutynyň botanikleri Panamada Clusia nanophylla atly täze agaç görnüşini resmi taýdan beýan etdiler. Bu ösümligiň taryhy 2000-nji ýylda Serro-Kolorado daglyk sebitinden başlandy, ýöne bilermenleriň onuň özboluşlylygyny tassyklamagy üçin 25 ýyl gerek boldy...

22.03.2026 16:03
3.3k+

Gadymy müsür hatdatlary 3300 ýyl öň häzirki ýaly ştrihler bilen ýalňyşlaryny düzedipdirler

Gadymy Müsüriň hatdatlarynyň papiruslardaky ýalňyşlary häzirki zaman kanselýariýa ştrihine meňzeş madda bilen düzedendikleri alymlar tarapyndan subut edildi. Bu barada Kembrijdäki Fiswilliam muzeýiniň hünärmenleri mälim edýärler...