Yssy howa ýaşaýyş üçin howply diýlip ykrar edildi

  • 16.03.2021 00:46
  • 13k+

«Proceedings of the Royal Society B» neşiri Şwesiýanyň Uppsala uniwersitetiniň alymlarynyň ylmy gözlegleriniň netijelerini paýlaşdy. Bu gözlegiň netijesinde, yssy howa ýaşaýyş üçin howply diýlen netijä gelindi. Bu barada ferra.ru habar berdi.

Barlagçylar yssy howa beloklaryň işleýşine täsir edýän howply genetiki üýtgeşmelere sebäp bolýar diýip hasap etdiler. Bu täsir organizmleriň täze gurşawda uýgunlaşmak we ýaşamak ukybyna hem täsir edýär.
Alymlar beloklaryň işleýşiniň nazaryýet modellerini dürli ýaşaýyş ýerlerinde mutasiýalaryň dürli ýaşaýyş görnüşlerine täsiri baradaky maglumatlar bilen bilelikde öwrendiler. Şeýlelik bilen, hünärmenler üýtgeýän gurşawda mutasiýa ýüze çykmazdan öň we soň organizmleriň durmuşynyň nähili üýtgändigini hasaba aldylar.
Netijede, daşky gurşawyň ýokary temperaturasy sebäpli zyýanly mutasiýa täsiriniň artýandygy ýüze çykdy. Şeýle hem barlagçylar, Ýeriň global temperaturasynyň 2-4 gradus ýokarlanmagynyň janly organizmleriň tropiki görnüşlerinde DNK-nyň üýtgemeginden iki esse ýaramaz netijelere sebäp boljakdygyny anykladylar.

düýn 16:20
5k+

Ispaniýada taryhda iň kiçijik dinozawrlaryň biri tapyldy

Ispaniýanyň demirgazygynda paleontologlar dinozawryň täze görnüşini — irki hek döwrüniň iň kiçi ornitopodlarynyň biri bolan Foskeia pelendonum diýlip atlandyrylan görnüşi ýüze çykardy. Bu jandaryň boýy ýarym metrden geçmeýär, emma onuň kelleçanagynyň gurluşy örän çylşyrymly we ewolýusion taýdan ösen bolup çykdy...

düýn 02:03
2.2k+

Ýupiter «garnyny çekdi»: iň uly planeta ozal hasaplanyşyndan kiçi bolup çykdy

Gün ulgamynyň iň uly planetasy bolan Ýupiter soňky 50 ýylyň dowamynda kabul edilen ölçeglerinden birneme kiçi we polýuslarda has gysby bolup çykdy. Bu netijä Ysraýylyň Weýsman ylmy instituty tarapyndan ýolbaşçylyk edilýän halkara alymlar topary NASA-nyň Juno zondundan alnan maglumatlary seljermek arkaly geldiler...

04.02.2026 16:02
4.7k+

50 ýyl garaşyldy, ýene bir aý sabyr ediň: Aýa ekipažly uçuş eglenýär

NASA agentligi Aýa ekipažly Artemis II missiýasynyň uçuş wagtyny fewral aýyndan mart aýyna geçirdi. Bu barada agentligiň ýolbaşçysy Jared Aýzekman uçuşyň baş taýýarlyk işleriniň netijeleri boýunça habar berdi. «Şu gün uçuşyň baş taýýarlyk işleri tamamlandy we biz fewraldaky uçuşy marta geçirýäris...

04.02.2026 11:00
5.2k+

Gün sowaşýar: onuň işjeňligi 2024-nji ýyldaky iň ýokary derejesinden 2–3 esse peseldi

Günüň işjeňligi durnukly peselme tapgyryna geçdi. Häzirki işjeňlik döwrüniň iň ýokary nokady 2024-nji ýylda doly geçildi diýip, Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Kosmos barlaglary instituty habar berýär. Berilýän maglumatlardan çen tutsaň, ýakyn ýyllarda görkezijiler geçilen ýokary derejelerine gaýdyp gelmez...