Lukmançylyk boýunça Nobel baýragy gepatit C wirusynyň açyşy üçin berildi

  • 05.10.2020 23:07
  • 9.2k+

Fiziologiýa we lukmançylyk boýunça Nobel baýragy şu ýyl gepatit C wirusynyň tapylandygy we bu ugurdaky derňew işler üçin amerikan alymlary Harwi Alýere we Çarlz Raýsa, şeýle-de britan wirusology Maýkl Houtona berildi. Bu barada RIA Nowosti habar berýär.

“Taryhda ilkinji gezek gepatit C wirusyny bejermek mümkin. Lukmançylyk baýragynyň eýeleriniň açyşlary hroniki gepatit keseliniň galan ýagdaýlarynyň sebäbini kesgitledi we millionlarça adamyň ömrüni halas eden gan synaglaryny geçirmegi we täze dermanlary ulanmagy mümkin etdi” – diýip, Karolinska lukmançylyk institutynyň Nobel komitetiniň wekilleri gürrüň berdiler.

Nobel hepdeligi, hemişe bolşy ýaly, Stokgolmda fiziologiýa ýa-da lukmançylyk pudagynda baýrak alanlaryň yglan edilmegi bilen başlaýar. Fizika boýunça nobeliatlaryň atlary ertir, himiýa boýunça – çarşenbe güni yglan ediler. Penşenbe güni edebiýat boýunça baýragy, anna güni – parahatçylyk baýragyny, duşenbe güni, 12-nji oktýabrda – 1969-njy ýylda Şwesiýanyň Döwlet banky tarapyndan döredilen ykdysadyýet boýunça Alfred Nobel baýragyny kimiň alandygy mälim ediler.
COVID-19 pandemiýasy sebäpli, Stokgolmda däp bolan baýrak gowşurylyş dabarasy banketler ýaly ýatyryldy. Munuň ýerine şäher häkimliginden göni ýaýlym we laureatlar bilen onlaýn-birikme (olar öz uniwersitetinde ýa-da Şwesiýanyň ilçihanasynda bolar) alnyp barylar, onuň dowamynda olara diplomlar we medallar gowşurylar. Bu ýyl her bir Nobel baýragynyň mukdary on million şwed kronyna çenli (million dollar töweregi) ýokarlandyryldy.
Nobel baýragy ajaýyp ylmy derňewler, rewolýusion oýlap tapyşlar ýa-da medeniýetiň, jemgyýetiň ösüşine goşulan goşantlar üçin berilýär. Olar esaslandyryjysy, şwed himiýa inženeri, oýlap tapyjy we senagatçy Alfred Nobeliň adyny göterýärler.

21.01.2026 23:49
2.5k+

"Altyn aralygy" tapmaly: sosial mediadan doly ýüz öwürmek ýetginjekler üçin zyýanly bolup biler

JAMA Pediatrics žurnalynda çap edilen täze gözlegde sosial media ortaça kadada ulanmagyň ýetginjekler üçin has peýdalydygy anyklandy. Bu endigi aşa köp ulanmak ýa-da doly saklanmak olaryň psihologiýa rahatlygynyň peselmegine getirip biler...

21.01.2026 11:57
15k+

Lukmanlar bir ýyl ömür berdi, ol bolsa 40 ýyl ýaşady: öýkeniň rak keseli bolan gojanyň täsin wakasy

Gresiýaly Stamatis Moraitis ABŞ-dan öz dogduk mekany bolan Ikariýa adasyna gaýdyp gelenden soň, öýkeniň rak keseliniň ahyrky derejesi bilen ýene 40 ýyl töweregi ýaşady. Onuň täsin hekaýatyny Daily Express gürrüň berýär...

21.01.2026 10:44
6.7k+

Alymlar parasetamolyň çagalarda autizm töwekgelçiligini ýokarlandyrýandygy baradaky pikirleri ret etdiler

Halkara lukmanlar topary parasetamolyň çaganyň nerw ulgamynyň ösüşine täsiri baradaky ähli esasy kliniki barlaglary seljerdi. Ylmy gözleg bu derman serişdesini kabul etmegiň autizm, üns ýetmezçiliginiň bozulmasy (ADHD) ýa-da akyl taýdan ösüşde yza galmak töwekgelçiligini ýokarlandyrýandygyna hiç hili subutnama tapmady...

18.01.2026 19:37
4k+

Alymlar ýokary gan basyşy beýni sütüniniň işleýşi bilen baglanyşdyrýarlar

Alymlar beýni sütüniniň bir böleginiň ýokary gan basyşa we gipertoniýanyň güýçlenmegine täsir edip biljekdigini anykladylar. Munda gürrüň bedendäki awtomatik proseslere jogapkär bolan nerw toplumynyň lateral parafasial sebiti (LPA) hakynda barýar diýip, Daily Mail habar berýär...