Lukmançylyk boýunça Nobel baýragy gepatit C wirusynyň açyşy üçin berildi

  • 05.10.2020 23:07
  • 9.3k+

Fiziologiýa we lukmançylyk boýunça Nobel baýragy şu ýyl gepatit C wirusynyň tapylandygy we bu ugurdaky derňew işler üçin amerikan alymlary Harwi Alýere we Çarlz Raýsa, şeýle-de britan wirusology Maýkl Houtona berildi. Bu barada RIA Nowosti habar berýär.

“Taryhda ilkinji gezek gepatit C wirusyny bejermek mümkin. Lukmançylyk baýragynyň eýeleriniň açyşlary hroniki gepatit keseliniň galan ýagdaýlarynyň sebäbini kesgitledi we millionlarça adamyň ömrüni halas eden gan synaglaryny geçirmegi we täze dermanlary ulanmagy mümkin etdi” – diýip, Karolinska lukmançylyk institutynyň Nobel komitetiniň wekilleri gürrüň berdiler.

Nobel hepdeligi, hemişe bolşy ýaly, Stokgolmda fiziologiýa ýa-da lukmançylyk pudagynda baýrak alanlaryň yglan edilmegi bilen başlaýar. Fizika boýunça nobeliatlaryň atlary ertir, himiýa boýunça – çarşenbe güni yglan ediler. Penşenbe güni edebiýat boýunça baýragy, anna güni – parahatçylyk baýragyny, duşenbe güni, 12-nji oktýabrda – 1969-njy ýylda Şwesiýanyň Döwlet banky tarapyndan döredilen ykdysadyýet boýunça Alfred Nobel baýragyny kimiň alandygy mälim ediler.
COVID-19 pandemiýasy sebäpli, Stokgolmda däp bolan baýrak gowşurylyş dabarasy banketler ýaly ýatyryldy. Munuň ýerine şäher häkimliginden göni ýaýlym we laureatlar bilen onlaýn-birikme (olar öz uniwersitetinde ýa-da Şwesiýanyň ilçihanasynda bolar) alnyp barylar, onuň dowamynda olara diplomlar we medallar gowşurylar. Bu ýyl her bir Nobel baýragynyň mukdary on million şwed kronyna çenli (million dollar töweregi) ýokarlandyryldy.
Nobel baýragy ajaýyp ylmy derňewler, rewolýusion oýlap tapyşlar ýa-da medeniýetiň, jemgyýetiň ösüşine goşulan goşantlar üçin berilýär. Olar esaslandyryjysy, şwed himiýa inženeri, oýlap tapyjy we senagatçy Alfred Nobeliň adyny göterýärler.

10.03.2026 19:18
7.1k+

Alymlar adaty şpris bilen organizme goýberip bolýan «kiçijik bagyrlary» döretdi

Gepatit B we C ýaly bagyr keselleri, köplenç, bagyr ýetmezçiligine getirýär we bu ýagdaýda ýeke-täk çykalga transplantasiýa bolýar. Ýöne donor organlarynyň ýetmezçilik etmegi netijesinde köp hassalar saglyk ýagdaýy sebäpli hatda operasiýa garaşýanlaryň sanawyna-da girip bilmeýär...

10.03.2026 10:33
5.7k+

Aşgazanasty mäziň düwnük keselini dermanlara boýun egdirmegiň ýoly tapyldy

Alymlar aşgazanasty mäziň ragynyň himiýaterapiýa garşy durnukly bolmagyna kömek edýän mehanizmi anykladylar. Geçirilen barlaglar belli bir genetik üýtgeşmeleriň täsirinde çişiň has agressiw ýagdaýa geçip bilýändigini görkezdi...

09.03.2026 17:03
1.3k+

Alymlar Rett sindromyny bejermegiň has ygtybarly usulyny tapdylar

Amerikaly molekulýar biologlar Rett sindromyna sezewar bolanlaryň beýni öýjüklerinde MECP2 belogynyň işlenip çykarylyşyny takmynan 60% ýokarlandyrýan täze bejeriş usulynyň nusgasyny işläp düzdüler. TASS agentliginiň Beýlor lukmançylyk kollejiniň metbugat gullugyna salgylanyp berýän habaryna görä, bu açyş käbir genetik bejergilere garanyňda has ygtybarly we howpsuz bolar...

09.03.2026 15:18
2k+

Alymlar şokoladdan dermanlyk ähmiýeti ýokary bolan bal ýasadylar

Braziliýaly alymlar antioksidantlara baý bolan täze bir önümi — şokoladly baly döretdiler. Bu täsin iýmitiň esasy düzümi şokolad önümçiliginiň galyndysy bolan kakao gabyklaryndan emele gelýär. Science Daily žurnalynda...