Biz penaltini 11 metrlik jerime urgusy diýip atlandyrýarys. Ýöne näme üçin 11 metr? Bu san nireden geldi? Bu sowallara jogap tapmak üçin taryha — 1891-nji ýyla dolanalyň. Bu jerime urgusy futbolyň düzgünlerine şol wagtlar goşuldy.
11 metrlik jerime urgusyny derwezeban — irlandiýaly telekeçi William Makkram oýlap tapdy diýlip hasap edilýär. Makkram sporty söýýän adam bolupdyr. Ol futbol, kriket we regbi klublarynyň agzasy eken. Ol penaltini goragçylaryň derwezäniň golaýyndaky düzgün bozmalarynyň öňüni almak üçin oýlap tapypdyr diýip, m.sports.ru ýazýar.
Makkramyň pikirini 1890-njy ýylyň iýunynda IFAB-yň ýygnagynda Irlandiýanyň futbol birleşiginiň sekretary Jek Rid orta atýar. Ilkibaşda bu teklip diňe oýunçylaryň we žurnalistleriň gülküsine hem-de gaharlanmagyna sebäp bolupdyr. Ol şol wagtlar hatda "ölüm jezasy" diýlip hem atlandyrylypdyr. Ýöne wagtyň geçmegi bilen her kim munuň zerurlygyna düşünipdir.
Aslynda, penalti 11 metrden däl-de, iňlisleriň 12 ýardyndan urulýan eken. Ol wagtlar entek jerime meýdançasy ýokdy, şonuň üçin 12 ýard, ýagny 10.97 metr aralykda düzgün bozulanda bu urgy bellenipdir. Mundan başga-da, ol wagtlar penaltini çyzygyň tutuş uzynlygy boýunça islendik nokatdan urup bolýardy we derwezeban derwezäniň çyzygyndan 6 ýarda (5,5 metre) çenli öňe çykyp bilýärdi.
1902-nji ýylda jerime meýdançasy we jerime nokadyndan penalti urgusy girizildi. Şonda derwezebanyň meýdançasy - 6 ýard, jerime meýdançasy - 18 ýarddy we penalti nokady ol ikisiniň edil ortasynda - 12 ýard aralykda kesgitlenildi. Üç ýyldan soň bolsa derwezebanlara urgy wagtynda derwezäniň çyzygyny terk etmek gadagan edildi.
Şeýdibem, häzirki düzgünine has ýakyn penalti peýda boldy.
