Koronawirusyň täze ýaýraýyş faktorlary ýüze çykaryldy

  • 09.02.2021 16:00
  • 27k+

Nikosiýa uniwersitetiniň lukmançylyk mekdebiniň alymlary koronawirus keseliniň esasy ýaýraýyş faktorlaryny ýüze çykarmagy başardylar. Bu barada Cyprus Mail neşirine salgylanyp, csn-tv.ru habar berdi.

Hünärmenler ýokanç bilen keselleme indeksini ulanyp howa täsirini göz öňünde tutup bilýän kompýuter modelini döretdiler. Bu usul koronawirus ýokançlygynyň Parižde, Nýu-Ýorkda we Rio-de-Žaneýroda 2020-nji ýylyň tomsunda ýaýramagy bilen gönüden-göni baglanyşykly epidemiýa maglumatlary babatda ulanyldy.
Geçirilen gözlegleriň netijesinde, wirusyň ýaýramagynda ýeliň, temperaturanyň we howanyň çyglylygynyň möhüm orun eýeländigi anyklanyldy. Şol bir wagtyň özünde, alymlar beýleki bar bolan çaklamalaryň köplenç diňe iki faktory - hassalaryň sagalyş tizligini we wirusyň ýokuşma tizligini göz öňünde tutýandygyny bellediler.
Barlagçylar, alnan maglumatlary göz öňünde tutup, sosial aradaşlyk bilen bagly talaplara täzeden garamagyň zerurdygyny, sebäbi häzirki bar bolan ülňüleriň diňe doly asudalyk şertlerinde ýokançlykdan gorap bilýändigini bellediler.

10.03.2026 19:18
7.3k+

Alymlar adaty şpris bilen organizme goýberip bolýan «kiçijik bagyrlary» döretdi

Gepatit B we C ýaly bagyr keselleri, köplenç, bagyr ýetmezçiligine getirýär we bu ýagdaýda ýeke-täk çykalga transplantasiýa bolýar. Ýöne donor organlarynyň ýetmezçilik etmegi netijesinde köp hassalar saglyk ýagdaýy sebäpli hatda operasiýa garaşýanlaryň sanawyna-da girip bilmeýär...

10.03.2026 10:33
5.8k+

Aşgazanasty mäziň düwnük keselini dermanlara boýun egdirmegiň ýoly tapyldy

Alymlar aşgazanasty mäziň ragynyň himiýaterapiýa garşy durnukly bolmagyna kömek edýän mehanizmi anykladylar. Geçirilen barlaglar belli bir genetik üýtgeşmeleriň täsirinde çişiň has agressiw ýagdaýa geçip bilýändigini görkezdi...

09.03.2026 17:03
1.3k+

Alymlar Rett sindromyny bejermegiň has ygtybarly usulyny tapdylar

Amerikaly molekulýar biologlar Rett sindromyna sezewar bolanlaryň beýni öýjüklerinde MECP2 belogynyň işlenip çykarylyşyny takmynan 60% ýokarlandyrýan täze bejeriş usulynyň nusgasyny işläp düzdüler. TASS agentliginiň Beýlor lukmançylyk kollejiniň metbugat gullugyna salgylanyp berýän habaryna görä, bu açyş käbir genetik bejergilere garanyňda has ygtybarly we howpsuz bolar...

09.03.2026 15:18
2.1k+

Alymlar şokoladdan dermanlyk ähmiýeti ýokary bolan bal ýasadylar

Braziliýaly alymlar antioksidantlara baý bolan täze bir önümi — şokoladly baly döretdiler. Bu täsin iýmitiň esasy düzümi şokolad önümçiliginiň galyndysy bolan kakao gabyklaryndan emele gelýär. Science Daily žurnalynda...