Koronawirusyň täze ýaýraýyş faktorlary ýüze çykaryldy

  • 09.02.2021 16:00
  • 27k+

Nikosiýa uniwersitetiniň lukmançylyk mekdebiniň alymlary koronawirus keseliniň esasy ýaýraýyş faktorlaryny ýüze çykarmagy başardylar. Bu barada Cyprus Mail neşirine salgylanyp, csn-tv.ru habar berdi.

Hünärmenler ýokanç bilen keselleme indeksini ulanyp howa täsirini göz öňünde tutup bilýän kompýuter modelini döretdiler. Bu usul koronawirus ýokançlygynyň Parižde, Nýu-Ýorkda we Rio-de-Žaneýroda 2020-nji ýylyň tomsunda ýaýramagy bilen gönüden-göni baglanyşykly epidemiýa maglumatlary babatda ulanyldy.
Geçirilen gözlegleriň netijesinde, wirusyň ýaýramagynda ýeliň, temperaturanyň we howanyň çyglylygynyň möhüm orun eýeländigi anyklanyldy. Şol bir wagtyň özünde, alymlar beýleki bar bolan çaklamalaryň köplenç diňe iki faktory - hassalaryň sagalyş tizligini we wirusyň ýokuşma tizligini göz öňünde tutýandygyny bellediler.
Barlagçylar, alnan maglumatlary göz öňünde tutup, sosial aradaşlyk bilen bagly talaplara täzeden garamagyň zerurdygyny, sebäbi häzirki bar bolan ülňüleriň diňe doly asudalyk şertlerinde ýokançlykdan gorap bilýändigini bellediler.

düýn 14:09
4.4k+

Alymlar appendiksiň taryhyny täzeden gözden geçirdiler: bu organ beýle bir peýdasyz hem däl eken

Köp adamlaryň çagalykdan eşidýän zady: appendikssiz arkaýyn ýaşap bolýar. Onuň bardygy, adatça, diňe köriçege ýüze çykanda we operasiýa zerur bolanda ýatlanylýar. Öňden bäri ylym hem oňa şeýle garaýardy. XIX asyrda iňlis tebigatşynasy Çarlz Darwin appendiksiň, esasan, ösümlik bilen iýmitlenen gadymy ata-babalarymyzyň iýmit siňdiriş organlarynyň rudimenti, ýagny galyndysydygyny öňe sürdi...

düýn 07:48
12k+

Türgenleriň kellesine degýän urgular olaryň geljegine nähili täsir edýär? Alymlaryň jogaby

Alymlar sportuň kontaktly görnüşleri bilen meşgullanmagyň ýetirýän täsiriniň köp ýyllap saklanyp biljekdigini anykladylar. Ylmy barlaglar beýniniň gorag böwediniň sport karýerasy tamamlanandan soň hem onlarça ýyllap zeperli bolup galýandygyny görkezdi...

23.03.2026 00:57
2k+

Demrewe garşy sanjym infarkt howpuny 32% peseldýär

Amerikanyň Kardiologiýa kollejiniň ýyllyk ylmy maslahatynda hödürlenen täze maglumatlara görä, demrewe garşy sanjym almak ýürek-damar keselli adamlarda infarkt döremek howpuny 32% peseldip biler. Alymlar bu netijäni gazanmak üçin ABŞ-yň ateroskleroz (damarlaryň daralmagy) keselli 246 müňden gowrak ýaşaýjysynyň maglumatlaryny öwrendiler...

22.03.2026 15:20
3k+

Hytaýda ysmaz keselli adamlara niýetlenen beýni implantyny söwda maksatly ulanmaga rugsat berildi

Hytaý häkimiýetleri Neuracle Technology (Shanghai) kompaniýasy tarapyndan işlenip düzülen ilkinji inwaziw (kelleçanak içine ýerleşdirilýän) «beýni-kompýuter» interfeýsini söwda maksatly ulanmaga rugsat berdi. Şeýle-de Hytaýyň Lukmançylyk önümleri boýunça milli müdirligi bu enjamy bazara çykarmak hukugyny tassyklady...