Alymlar meşhur tagamyň zyýanly täsirini aýtdylar

  • 02.02.2021 20:36
  • 13k+

Dünýäde iň meşhur tagamlaryň biri — gowrulan ýeralma (kartoşka fri) ölüm derejede howply bolup biler. Bu tagamy hepdede iki ýa-da ondan köp iýmek irki ölüm howpuny iki esse ýokarlandyryp bilýär. Şeýle netijä Ýaponiýanyň alymlary geldiler. 4500 sany uly ýaşly adamdan ybarat barlagyň netijeleri “The American Journal of Clinical Nutrition” žurnalynyň sahypalarynda ýerleşdirildi. Bu barada chto-proishodit.ru habar berýär.

Gowrulan ýeralma sagdyn durmuş ýörelgesi üçin iýmitlere degişli däldir, sebäbi ol köp mukdarda ýagda gowrulýar.
Şol sebäpli onuň düzüminde ýag köp bolup, ol saglyga ýaramaz täsir edýär. Aýratynam, ol “ýaramaz” holesteriniň derejesini ýokarlandyryp, “gowy” holesteriniň derejesini peseldýär. Mundan başga-da, ýürek keseliniň we insultyň ýüze çykma howpy ýokarlanýar.
Ýapon alymlary barlagyň dowamynda ganynda ýaglaryň ýokary derejesi bolan bu tagamyň muşdaklarynda Alsgeýmer ýa-da garrylyk demensiýasy keseliniň döremek ähtimallygynyň 75% ýokarydygyny anykladylar. 
“Eat This, Not That!” neşiri diňe gowrulan ýeralmanyň däl, eýsem, ähli gowrulan iýmitleriň zyýanlydygyny belleýär. Gowrulan iýmitleri hepdede üç gezek iýmek ýürek tutma howpuny 7 göterim ýokarlandyrýar. Ýaglar beden tarapyndan uglewodlara we beloklara garanda haýal siňdirilýär. Şol sebäpli alymlar gowrulan ýeralmanyň garyn agyrysyna sebäp bolup biljekdigini tassyklaýarlar. 

18.01.2026 19:37
3.5k+

Alymlar ýokary gan basyşy beýni sütüniniň işleýşi bilen baglanyşdyrýarlar

Alymlar beýni sütüniniň bir böleginiň ýokary gan basyşa we gipertoniýanyň güýçlenmegine täsir edip biljekdigini anykladylar. Munda gürrüň bedendäki awtomatik proseslere jogapkär bolan nerw toplumynyň lateral parafasial sebiti (LPA) hakynda barýar diýip, Daily Mail habar berýär...

18.01.2026 11:41
2.2k+

AstraZeneca rak keselini bejermekde emeli aňy ulanmak üçin täze startap satyn alýar

Britaniýa-şwed derman senagaty ägirdi bolan AstraZeneca, emeli aň (EA) ulgamynda işleýän Amerikanyň Modella AI startapyny satyn alýandygyny yglan etdi. Bu ylalaşyk rak keselini bejermek üçin niýetlenen dermanlaryň döredilme döwrüni gysgaltmaga gönükdirilendir...

17.01.2026 14:58
6.6k+

Bir gijelik uky esasynda 130 keseli anyklamak mümkin

Täze barlaglar uky derňewiniň horlama ýa-da demikme ýüze çykmasyndan has köp maglumat berip biljekdigini görkezdi. Nature Medicine žurnalynda çap edilen giň möçberli gözleg, uky laboratoriýasynda uklanyp geçirilen bir gijäniň köp sanly agyr keselleriň döremek howpuny olaryň ýüze çykmagyndan birnäçe ýyl öň kesgitläp biljekdigini subut etdi...

14.01.2026 11:06
1.8k+

Google derňewlerden soň gözleg ulgamyndan saglyk üçin howply EA jogaplaryny aýyrdy

Google kompaniýasy The Guardian tarapyndan barlanylandan soň, emeli aň tarapyndan döredilýän gysgaça jogaplaryň (AI Overviews) bir bölegini aýyrdy. Žurnalistler bu jogaplaryň lukmançylyk maglumatlarynda ýalňyşlyklary saklaýandygyny anyklady...