Lukmanlar haýsy endigiň adamyň ömründen on ýyl aýyrýandygyny anykladylar

  • 11.08.2020 15:36
  • 25k+

Günorta Awstraliýa uniwersitetiniň Awstraliýa saglyk merkeziniň lukmanlary çilim çekýänler bu ýaramaz endigi ýeňmegi başaranlara garanda, ortaça 10 ýyl ir aradan çykýarlar diýen netijä geldiler. Hünärmenleriň barlag işine 150 müňden gowrak adam gatnaşdy. Bu barada live24.ru habar berýär.

Olar her bir çekilen çilimiň käbir keseller bilen kesellemek howpuny 30%, hatda ondan hem köp ýokarlandyrýandygyny anykladylar. Barlag işiniň netijeleri boýunça, olar bu zyýanly endik bilen meşgullanmaýan adamlaryň 10 ýyl uzak ýaşaýandyklaryny kesgitlediler.

— Ilki bilen, biz çilimi eýýäm köp wagt bäri çekýän adamlary göz öňünde tutýarys. Şeýle adamlarda her bir çekilen çilimiň esasynda ýürek-damar we respirator keselleriniň, şeýle-de rak keseliniň ýüze çykmak howpy ýokarlanýar – diýip, hünärmenler gürrüň berýärler.

Barlagçylar çilim çekmegiň emfizemanyň (öýkeniň hroniki keseli) döremek howpuny 17 esse, aterosklerozyň güýçlenmek ähtimallygyny sekiz esse we öýkeniň rak keseli bilen kesellemek howpuny 6,5 esse ýokarlandyrýandygyny anykladylar.
Mundan başga-da, alymlar temmäkiniň çekilmeginiň böwrek ýetmezçiligi, görejiň bozulmagy we operasiýa hem-de beýleki lukmançylyk işlerinden soň gaýra üzülmeler bilen baglanyşygyny ýüze çykardylar.
Hünärmenler dünýäde çilimkeşleriň sanynyň soňky 20 ýylyň içinde azalandygyny aýtdylar. Ýöne şunuň bilen birlikde, olaryň aýtmagyna görä, temmäkini Ýer ýüzüniň 15 ýaşyndan başlap 20% ýaşaýjylary çekmegi dowam etdirýärler.

düýn 15:13
1.3k+

Ýapon alymlary ýetginjeklerde köp duşýan täze görnüşli leýkozyň üstüni açdylar

Ýapon alymlary gan düwnük keseliniň esasan ýetginjeklerde has köp duşýan täze we howply görnüşini tapdylar. Bu barada Ýaponiýanyň Milli onkologiýa merkeziniň ylmy-barlag toparynyň ýolbaşçysy Keniti Ýosida habar berdi...

24.03.2026 14:09
4.9k+

Alymlar appendiksiň taryhyny täzeden gözden geçirdiler: bu organ beýle bir peýdasyz hem däl eken

Köp adamlaryň çagalykdan eşidýän zady: appendikssiz arkaýyn ýaşap bolýar. Onuň bardygy, adatça, diňe köriçege ýüze çykanda we operasiýa zerur bolanda ýatlanylýar. Öňden bäri ylym hem oňa şeýle garaýardy. XIX asyrda iňlis tebigatşynasy Çarlz Darwin appendiksiň, esasan, ösümlik bilen iýmitlenen gadymy ata-babalarymyzyň iýmit siňdiriş organlarynyň rudimenti, ýagny galyndysydygyny öňe sürdi...

24.03.2026 07:48
13k+

Türgenleriň kellesine degýän urgular olaryň geljegine nähili täsir edýär? Alymlaryň jogaby

Alymlar sportuň kontaktly görnüşleri bilen meşgullanmagyň ýetirýän täsiriniň köp ýyllap saklanyp biljekdigini anykladylar. Ylmy barlaglar beýniniň gorag böwediniň sport karýerasy tamamlanandan soň hem onlarça ýyllap zeperli bolup galýandygyny görkezdi...

23.03.2026 00:57
2k+

Demrewe garşy sanjym infarkt howpuny 32% peseldýär

Amerikanyň Kardiologiýa kollejiniň ýyllyk ylmy maslahatynda hödürlenen täze maglumatlara görä, demrewe garşy sanjym almak ýürek-damar keselli adamlarda infarkt döremek howpuny 32% peseldip biler. Alymlar bu netijäni gazanmak üçin ABŞ-yň ateroskleroz (damarlaryň daralmagy) keselli 246 müňden gowrak ýaşaýjysynyň maglumatlaryny öwrendiler...