300 ýaşly adamda ýüňden we metaldan ýasalan protez tapyldy

  • 17.04.2024 12:40
  • 18k+

В Кракове (Польша) археологи обнаружили уникальный артефакт – протез XVIII века, сделанный из шерсти и металла. Устройство помогало человеку с расщелиной нёба жить более комфортно. Как отмечают в издании «Хайтек».

Протез был обнаружен в склепе церкви Святого Франциска Ассизского в Кракове во время археологических раскопок, которые проводились с 2017 по 2018 год. Он находился между челюстями человека, который умер в возрасте около 50 лет.
Расщелина нёба, также известная как заячья губа, – это врожденный дефект, который возникает из-за незаращения нёба или верхней челюсти во время эмбрионального развития. В наше время это состояние можно успешно корректировать с помощью хирургических операций. Однако человек, живший 300 лет назад, не имел доступа к такой помощи.
Найденный протез, который исследователи называют палатальным обтуратором, состоит из шерстяной прокладки, пришитой к металлической пластине. Его длина составляет 3,1 см, а вес - 5,5 г. Анализ показал, что в составе металла есть золото и медь.
Результаты исследования опубликованы в журнала Journal of Archaeological Science: Reports.


düýn 22:13
2.2k+

Awstraliýanyň gadymy kengurulary 250 kg agrama garamazdan böküp bilipdirler

Alymlar mundan 13–30 müň ýyl ozal Awstraliýada ýaşan äpet kengurularyň 250 kilograma ýetýän agramyna garamazdan, böküp bilendiklerini anykladylar. Deňeşdirmek üçin aýtsak, häzirki döwrüň iň uly gyzyl kengurularynyň agramy 90 kilogramdan geçmeýär...

düýn 16:17
5.7k+

Heopsyň Beýik piramidasynyň gurluşygy hakda geň çaklama öňe sürüldi

Nature žurnalynda çap edilen täze ylmy iş taryhçylaryň Gizadaky Heopsyň Beýik piramidasynyň gurluşygy baradaky garaýyşlaryna täzeden seretmegine sebäp bolup biler. Gözleglerden gelip çykýan netijelere görä, bu ägirt desga gurlan wagtynda diňe bir daşky eňňitler däl, eýsem gurluşyň içinde gizlenen içki agramlyklar we bloklar ulgamy hem ulanylan bolmagy ähtimal...

24.01.2026 12:01
2.7k+

Alymlar rekord derejeli ýylylyk geçirijiligi bolan metal döretdiler

Los-Anjelesdäki Kaliforniýa uniwersitetiniň Samueli inženerçilik mekdebiniň alymlary teta fazasynda (θ-TaN) tantal nitridiniň ýylylyk geçirijiligi metr-kelwinde 1100 watta çenli bolan ýörite görnüşini sintez etdiler...

24.01.2026 11:53
8.7k+

96 ýylda 9 damja damdy: dünýäniň iň uzak synagy dowam edýär

Dünýäniň iň uzyn barlaghana tejribeleriniň biri Awstraliýada bir asyra golaý wagt bäri dowam edýär. Alymlar onda guýguçdan şepbik damyşyny synlaýarlar. Şepbik diýlip, süýnüjiligi ýokary bolan suwuklyga aýdylýar...