300 ýaşly adamda ýüňden we metaldan ýasalan protez tapyldy

  • 17.04.2024 12:40
  • 18k+

В Кракове (Польша) археологи обнаружили уникальный артефакт – протез XVIII века, сделанный из шерсти и металла. Устройство помогало человеку с расщелиной нёба жить более комфортно. Как отмечают в издании «Хайтек».

Протез был обнаружен в склепе церкви Святого Франциска Ассизского в Кракове во время археологических раскопок, которые проводились с 2017 по 2018 год. Он находился между челюстями человека, который умер в возрасте около 50 лет.
Расщелина нёба, также известная как заячья губа, – это врожденный дефект, который возникает из-за незаращения нёба или верхней челюсти во время эмбрионального развития. В наше время это состояние можно успешно корректировать с помощью хирургических операций. Однако человек, живший 300 лет назад, не имел доступа к такой помощи.
Найденный протез, который исследователи называют палатальным обтуратором, состоит из шерстяной прокладки, пришитой к металлической пластине. Его длина составляет 3,1 см, а вес - 5,5 г. Анализ показал, что в составе металла есть золото и медь.
Результаты исследования опубликованы в журнала Journal of Archaeological Science: Reports.


düýn 19:36
2.1k+

ILMI merkezi: Er-Riýadda geljekki zehinler üçin täze merkeziň gurluşygy güýçli depginde dowam edýär

Saud Arabystany Er-Riýadda alnyp barylýan giň möçberli gurluşyk taslamasynyň täze suratlaryny çap etdi. Mohammed bin Salmanyň (Misk City) adyny göterýän dünýäde ilkinji girdejisiz şäheriň merkezinde ýerleşýän ILMI ylmy-barlag toplumy kem-kemden kemala gelýär...

düýn 14:07
1.5k+

Alymlar Aýda nohut ösdürip ýetişdirmegi teklip etdiler

Ostindäki Tehas uniwersitetiniň we Tehas A&M uniwersitetiniň hünärmenleri Aýda guruljak geljekki bazalarda nohut ösdürip ýetişdirmegi teklip etdiler. Geçirilen tejribeleriň dowamynda olara Aýyň topragynyň nusgasynda — regolitde bu ösümligi ösdürip ýetişdirmek we hasyl almak başartdy...

14.03.2026 16:16
1.9k+

Astronomlar ilkinji gezek magnetaryň döreýşini surata düşürdiler

Astronomlar ilkinji gezek magnetaryň — örän güýçli magnit meýdany bolan neýtron ýyldyzynyň döreýşine tomaşa etdiler. Bu açyş magnetarlaryň aşa ýagty täze ýyldyzlary energiýa bilen üpjün edýändigi baradaky 16 ýyllyk teoriýany tassyklady...

11.03.2026 15:23
8.4k+

Ýaponiýadaky täze açyş saçyň düşmegine garşy netijeli bejerginiň salgysyny berdi

Ýaponiýanyň RIKEN instituty we OrganTech biotehnologiýa kompaniýasynyň alymlary saçyň üznüksiz ösmegini üpjün edýän öýjükleriň ozal näbelli bolan görnüşini tapdylar. Barlagyň netijeleri Biochemical and Biophysical Research Communications atly ylmy žurnalda çap edildi...